Uzasadnienie
Zawiadomieniem z dnia [...] Starosta Powiatowy w R. zawiadomił o wszczęciu [...] na wniosek R.R. i A.R. postępowania administracyjnego, dotyczącego wydania pozwolenia na budowę budynku garażowego na działce nr [...] w C. przy ul. R.. O wszczęciu postępowania została zawiadomiona m. in. Pani J.D., będąca właścicielką sąsiedniej nieruchomości, położonej w C. przy ul. R.. W trakcie postępowania pisma do organu administracji, sprzeciwiające się wydaniu pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu, kierowała córka J.D., K.U., która powoływała się na nieobecność matki. Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta Powiatowy w R. udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę garażu na działce nr [...] przy ul. R. w C., zgodnie z zatwierdzonym projektem.
Złożone odwołanie od tej decyzji, oznaczone jako pochodzące od K. i M.U., podpisane jest jedynie nazwiskiem, bez zindywidualizowania osoby wnoszącej.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania K. i M.U., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę garażu Państwu R. i A.R.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wobec faktu, że Pani K.U. jest córką J.D., wspólnie z nią zamieszkującą pod jednym adresem, uznano skuteczność czynności dokonywanych przez Panią K.U., na podstawie dorozumianego pełnomocnictwa. Nadto w uzasadnieniu stwierdzono, że usytuowanie obiektu nie spowoduje utrudnienia w użytkowaniu sąsiednich nieruchomości a skarżący nie wykazali, że naruszony został ich interes w rozumieniu art. 5 ust. 2 prawa budowlanego.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach złożyli J.D., K.U. i M.U.. Wobec nie usunięcia przez skarżącego M.U. braku skargi poprzez jej podpisanie, postanowieniem z dnia [...] sygn. akt II Sa/Ka 3106/01 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę M.U.. W złożonej skardze skarżący podkreślili, że sprzeciwiają się lokalizacji garażu w pobliżu granicy działki stanowiącej własność J.D.. Jednocześnie skarżąca K.U. podała, że swoim nazwiskiem sygnuje odbiór korespondencji kierowanej do J.D., ze względu na jej nieobecność w kraju.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżona decyzja zawiera stosowne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, jak również przyczyny uznania za stronę w postępowaniu odwoławczym K.U. i M.U., mimo że właścicielką działki sąsiadującej z działką inwestorów jest J.D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Zgodnie z art. 127 kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie od decyzji wydanej w I instancji służy stronie. Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kategoria interesu prawnego jest zatem kryterium decydującym o przyznaniu podmiotowi statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Jednym z formalnych elementów decyzji, stosownie do postanowień art. 107 k.p.a. jest oznaczenie strony, do której jest ona skierowana. Skierowanie decyzji do osoby, która nie posiada przymiotu strony, stanowi przesłankę nieważności postępowania, przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym strona może działać przez pełnomocnika, kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza również w art. 33 § 4 odstąpienie przez organ administracji od żądania pełnomocnictwa w sytuacjach w nim opisanych.
Działający w postępowaniu pełnomocnik nie jest jednak podmiotem, do którego organ imiennie winien kierować rozstrzygnięcia w sprawie. Działający w imieniu i na rzecz mocodawcy pełnomocnik nie działa we własnym interesie, nie może być zatem uznany za stronę postępowania, zaś decyzja wydana na jego rzecz musi być uznana za decyzję skierowaną do osoby nie będącej stroną postępowania.
Dopuszczenie przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzją rozpoznano odwołanie K. i M.U., decyzja została zatem skierowana do wskazanych w niej podmiotów. Jednocześnie z uzasadnienia decyzji i stanu sprawy wynika, że podmioty te nie są stronami postępowania, zostały natomiast przez organ odwoławczy uznane za pełnomocników strony, J.D. W trakcie całego postępowania administracyjnego K. i M.U. nie twierdzili nadto, aby działali w obronie swojego interesu prawnego, wyraźnie natomiast określali się jako osoby działające na rzecz i wyrażające wolę nieobecnej właścicielki nieruchomości J.D. Wskazane okoliczności nakazują uznać, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] została skierowana do podmiotów, którym w przedmiotowym postępowaniu nie przysługuje przymiot strony. Sytuacja ta spełnia przesłankę nieważności decyzji z art., 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skarga będąca podstawą niniejszego postępowania sądowego została skierowana przez skarżącą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach dnia [...]. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2052), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Przepis art. 145 § 1 pkt 2 tej ostatniej ustawy przewiduje, że sąd uwzględniając skargę, stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.