Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w G. wydaną w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. K. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych.
Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu [...] Centrum Medycznego Przychodni Chorób Zawodowych w K. z dnia [...] r., z którego wynikało, iż rozpoznano u badanego obustronny niedosłuch typu odbiorczego, ale zbyt mały w prawym uchu ([...] dB) dla stwierdzenia choroby zawodowej oraz na ustaleniach dochodzenia epidemiologicznego, które nie potwierdziło aby A. K. w czasie pracy w "A" w latach 1970-1996 na stanowiskach pod ziemią oraz w "B" był narażony na hałas ponadnormatywny. natężenie hałasu w "A" wynosiło 58-85 dB, a u następnego pracodawcy 54-83 dB.
Od powyższej decyzji odwołał się A. K. domagając się jej uchylenia i przeprowadzenia ponownego przebadania słuchu.
[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.
W motywach uzasadnienia podkreślono, że zaskarżona decyzja była konsekwencją negatywnych ustaleń dochodzenia epidemiologicznego oraz negatywnego orzeczenia.
A. K. zaskarżył i to rozstrzygnięcie, wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji wykazując, że w czasie swojego zatrudnienia pod ziemią był narażony na nieustanny hałas od pracujących tam maszyn i urządzeń. Wszystko to miało wpływ na utratę słuchu, a zatem zachodzi związek przyczynowy pomiędzy jego schorzeniem a warunkami pracy.
Odpowiadający na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany wcześniej zajętego stanowiska.
Rozpatrujący skargę Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 15 lutego 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 941/99 uznał iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wskazał na konieczność powtórnej oceny ustaleń dochodzenia epidemiologicznego oraz przeprowadzenie stosownego badania lekarskiego. Organy inspekcji sanitarnej wydały swoje decyzje przy przyjęciu założenia, że rozmiar rozpoznanego niedosłuchu u skarżącego w uchu prawym [...] dB nie upoważniał do stwierdzenia choroby zawodowej.
Tym samym oparły swoje decyzje przy przyjęciu założenia, że rozmiar rozpoznanego niedosłuchu u skarżącego w uchu prawnym [...] dB nie upoważniał do stwierdzenia choroby zawodowej. Tym samym oparły swoje orzeczenie o dodatkową przesłankę, której nie zawiera zapis pozycji 15 wykazu chorób zawodowych. Jako chorobę o etiologii zawodowej wymieniono w nim "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu".
Nadto pomimo, że zainteresowany wnosił o ponowne przebadanie jego słuchu organ odwoławczy nie skierował go do innej właściwej jednostki diagnostycznej drugiego szczebla, celem wykonania badań kontrolnych, czym uchybił procedurze wynikającej z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u skarżącego.
Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. podnosząc, iż stwierdzone u niego uszkodzenie słuchu jest następstwem pracy w latach 1970-1998 w [...] "A" w B. i spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie eksponując ustalenia dochodzenia epidemiologicznego i negatywne orzeczenie lekarskie placówek diagnostycznych I i II szczebla.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i jako taka nie może się ostać.
Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego i stosownie do zapisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne (na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Trafnie zauważył organ Inspekcji Sanitarnej w motywach zaskarżonej decyzji, że podstawę stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak również orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych. Wynika to z treści § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), obowiązującego w dacie orzekania.
W niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej wydały swoje decyzje przy przyjęciu założenia, że rozmiar rozpoznanego niedosłuchu odbiorczego obustronnego u skarżącego wynoszący w uchu lewym [...] dB a w uchu prawym [...] dB nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej. Dodatkowo audiometrycznie określony stan narządu słuchu nie ma wpływu na sprawność organizmu. Tym samym ponownie oparły swoje rozstrzygnięcia o dodatkową przesłankę, która nie wynika z cytowanego wyżej przepisu. Wątpliwości budzi także wynik dochodzenia epidemiologicznego, które obrazuje rodzaj, stopień, czas narażenia oraz sposób wykonywania pracy przez skarżącego, a które winno wykazać czy pracował w warunkach narażających na powstanie uszkodzenia słuchu. Wprawdzie organy obydwu instancji przyjęły, że skarżący pomimo wieloletniej pracy pod ziemią nie był narażony na ponadnormatywny hałas, gdyż nie przekraczał on 82 dB na zmianę roboczą, ale to stwierdzenie w świetle zgromadzonych dowodów budzi zastrzeżenie.
Istotnie w świetle miarodajnych badań, poważne zagrożenie dla narządu słuchu stanowi hałas o poziomie dźwięku oscylującym w graniach 82 dB. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas. Stwierdzenie powyższe wynika ze sporządzonego w dniu [...] 1998 r. wywiadu środowiskowego dotyczącego jego pracy w "A" oraz dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego w tejże "A" w dniu [...] 1998 r. Ustalono, że A. K. od [...] 1970 r. do [...] 1996 r. pracował w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego – hałasu. Był to hałas o zróżnicowanym natężeniu. W latach 1971-1987 wynosił on 85 dB, a w latach 1987-1996 od 58-85 dB. Nie ustalono narażenia na ponadnormatywny hałas w czasie zatrudnienia w "B" w R..
Stwierdzić przede wszystkich należy, że orzeczenia lekarskie wydane w ramach postępowania administracyjnego zmierzającego do rozpoznania choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego. Nie wiążą w sposób bezwzględny organu Inspekcji Sanitarnej i podlegają ocenie na równi z innymi dowodami. Umknęło jednak organom orzekającym w niniejszej sprawie, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania, zgodnie z definicją choroby zawodowej, o której mowa w pozycji 15 wykazu tych chorób uszkodzenie słuchu, jeżeli zostało spowodowane czynnikiem szkodliwym dla zdrowia występującym w środowisku pracy – hałasem, stanowi chorobę zawodową bez względu na stopień i wielkość tego uszkodzenia.
Tym samym stwierdzony dwukrotnie przez różne, uprawnione placówki diagnostyczne obustronny niedosłuch typu odbiorczego i wykazany związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie był wystarczający dla stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu. Z przytoczonych wyżej względów nie do odparcia okazał się zarzut skargi – naruszenia prawa materialnego, przez błędną wykładnię prawnego pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, jak i nie podniesione przez stronę naruszenie prawa procesowego – wadliwą ocenę materiału dowodowego w odniesieniu do etiologii uszkodzenia słuchu.
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do uchylenia kontrolowanej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. oceni i rozważy na nowo, zebrany materiał dowodowy uwzględniając przy tym ocenę prawną Sądu orzekającego co do pojęcia choroby zawodowej i wyda decyzję stwierdzającą u skarżącego chorobę zawodową uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Z uwagi na międzyczasowy przepis § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) dalsze postępowanie organ odwoławczy będzie prowadził na podstawie obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.