Uzasadnienie
W wyniku wszczętego z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego przez R.W. i H.W. na działce położonej w P. nr [...], organ ten w dniu [...] roku wydał decyzję nr [...] nakazującą inwestorom dokonanie rozbiórki pergoli zlokalizowanej na tej działce.
Jako materialno-prawną podstawę wydania decyzji organ pierwszej instancji wskazał przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] roku została przeprowadzona wizja w terenie, która wykazała, że w tej dacie pergola była już wybudowana. Budowa pergoli została co prawda zgłoszona w dniu [...] roku do Urzędu Gminy J. jednakże bez wymaganych załączników. Ponadto organ zauważył, że do robót budowlanych objętych zgłoszeniem można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni organ nie wniesie sprzeciwu. Skoro zatem budowa pergoli została ukończona przed upływem 30 dni, to zgłoszenie nie było skuteczne a obiekt należało zakwalifikować, jako samowolę budowlaną. Dalej organ pierwszej instancji stwierdził, że pergola, będąca obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego, podlegającym w takim wypadku pod dyspozycję obligatoryjnego orzeczenia o rozbiórce w myśl art. 48 Prawa budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji wniósł R.W. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że obiekt, którego dotyczy decyzja nakazująca rozbiórke, to obiekt o wymiarach 2,30m na 1,80m, o wysokości 2m, wykonany z listew o grubości 1,5 cm x 1,5 cm, na czterech słupach 8cm x 8cm, ustawiony na czterech kamieniach, przenośny, rozbieralny i bez zadaszenia. Jego zdaniem obiekt taki nie stanowił obiektu architektury ogrodowej, o których mowa w art. 3 pkt 4 lit. b Prawa budowlanego.
Podniósł ponadto, że na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji nie był należycie informowany o swoich uprawnieniach, ani też, że nie udzielono mu informacji na temat definicji pergoli i związanych z budową tego typu obiektu obowiązków. Jego zdaniem takie uchybienia powodowały, że naruszone zostały przepisy art. 7, 9, 10 i 73 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozpatrując odwołanie R.W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji podjęta została zgodnie z prawem oraz po rozpatrzeniu wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych. W szczególności organ drugiej instancji zauważył, że pomimo, iż przedmiotowa pergola była stosunkowo niedużym i nieskomplikowanym elementem zagospodarowania działki, to zgodnie z przepisami prawa, podlegała takim regulacjom, jak każdy obiekt małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego. Zdaniem organu zasadne więc było stanowisko organu pierwszej instancji, że budowa pergoli wymagała uprzedniego zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i że przed upływem trzydziestodniowego terminu od daty zgłoszenia, inwestor nie mógł przystąpić do wykonania robót. Ponieważ pergola została wybudowana przed upływem tego terminu, to jej wybudowanie należało potraktować tak, jak budowę budynku bez pozwolenia na budowę, co skutkowało zastosowaniem przez organ nadzoru budowlanego art. 48 Prawa budowlanego.
Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli H. i R. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powtórzyli argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu R.W. od decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie zwrócili uwagę na uchybienia proceduralne w toku postępowania administracyjnego, co ich zdaniem doprowadziło do tak niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, wskazując motywy już wcześniej podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż Sąd nie podziela wszystkich przytoczonych w niej argumentów.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 lit c ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), obiektem budowlanym jest również obiekt małej architektury. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 4 lit c powołanej ustawy przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności m.in. użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji brzmieniem art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego, budowa takich obiektów wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, a do jej realizacji przystąpić można było nie wcześniej, niż po upływie 30 dni, o ile w tym terminie organ nie wniósł sprzeciwu.
Słusznie zauważają skarżący, że "pergola" nie została wymieniona expresis verbis w żadnym z przepisów Prawa budowlanego. Zadaniem zatem organów administracyjnych było ustalenie, czy obiekt nazwany w niniejszym postępowaniu "pergolą" spełniał w istocie przesłanki do zakwalifikowania go, jako obiektu małej architektury. Zgodnie z definicją pergola to budowla ogrodowa składająca się z jednego rzędu lub dwu rzędów słupków podtrzymujących poziomą konstrukcję kratową, oplecioną pnącymi roślinami (Słownik Wyrazów Obcych PWN pod red. Prof. Jana Tokarskiego; PWN, Warszawa 1980). Zarówno z tej definicji, jak i z opisu
Sygn.akt II SA/Ka 3643/01 skarżących, a także z dołączonych do akt sądowych fotografii nie sposób wywnioskować, że przedmiotowa pergola, to obiekt użytkowy, służący codziennej rekreacji. Zdaniem Sądu, przedmiotowy obiekt w niniejszej sprawie nazwany pergolą, to obiekt o charakterze wyłącznie dekoracyjnym, stanowiący element ozdobny, a zatem nie spełniający przesłanek pozwalających na zaliczenie go do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego skarga musiała zostać uwzględniona, zaś powyższe okoliczności stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz.1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego R.W. od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy ponownie dokona klasyfikacji przedmiotowego obiektu z uwzględnieniem powyższych rozważań. W pierwszej jednak kolejności weźmie pod uwagę zmiany w przepisach Prawa budowlanego, wprowadzone ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718).
W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd nie orzekł, albowiem strona nie złożyła w tym zakresie stosownego wniosku, co na podstawie art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spowodowało utratę uprawnienia do żądania zwrotu kosztów postępowania.