Uzasadnienie
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art.29 ust.2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2002r. – Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, poz.1229/ nakazał Z. M. poczyszczenie rowu biegnącego wzdłuż drogi gminnej [...]/ul. [...] / na terenie działki nr [...] we W. Następnie na żądanie Z. M. decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art.158 § 1 w zw. z art.156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, stwierdziło nieważność powyższej decyzji jako skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem obowiązki w trybie art. 29 Prawa budowlanego można nałożyć jedynie na właścicieli nieruchomości, a także wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż działania Z. M. nie zmieniły stanu wody na gruncie oraz kierunku odpływu wód opadowych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wójt Gminy W. podniósł, iż Z. M. jest samoistnym posiadaczem działki nr [...], na której położony jest rów, który zasypywał sukcesywnie, powodując podniesienie jego dna i w efekcie podpiętrzenie wód opadowych przy skrzyżowaniu ulic.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją w dniu [...]r. na podstawie art.138 § 1 pkt 3 w zw.z art.105 § 1 i art.127 § 3 kpa, orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Zdaniem organu Wójt Gminy W. nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. w rozumieniu art.28 kpa. Przepis prawa materialnego /art.29 ust.3 Prawa wodnego/, legitymację przyznaje tylko właścicielowi, posiadaczowi samoistnemu i użytkownikowi wieczystemu, a nie organowi administracji samorządowej, właściwemu do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Taki stan rzeczy oznacza zaś bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wójt Gminy W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji, domagając się zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.105 § 1 kpa, art.107 § 1 kpa i art.156 § 1 pkt 2 i 4 Kpa, a także prawa materialnego, a w szczególności art.9 ust.2 pkt 3 Prawa wodnego. W ocenie skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze skupiło się na ekwilibrystyce procesowej, aby wykazać, że nie ma przedmiotu sprawy, zamiast naprawić własny błąd. W kolejnym piśmie procesowym strona skarżąca na wezwanie Sądu wyjaśniła, iż również Gmina W. ma interes prawny w rozpoznaniu skargi.
Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej żądania mogły odnieść skutek.
W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest m.in. każdy, kto ma w tym interes prawny /art.50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ w zw.z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./. Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi. Jednak przymiot taki posiada Gmina W., bowiem jak wynika z akt postępowania administracyjnego działka nr [...] sąsiaduje z drogą gminną [...] we W. Zatem z racji uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej z działką, której dotyczyło postępowanie administracyjne, przyznać należy tej gminie legitymację czynną.
Analogiczne stanowisko należy przyjąć, gdy idzie o przymiot strony w postępowaniu o przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie, prowadzonym w trybie art.29 ust.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, poz.1229 ze zm./ a także w postępowaniu nadzwyczajnym. Wymieniony w tym przepisie krąg podmiotów jako adresatów decyzji nie zawęża kręgu stron w rozumieniu art.28 kpa. Stroną takiego postępowania jest zatem także właściciel nieruchomości sąsiedniej gdyż niewątpliwie postępowanie dotyczy jego interesu prawnego, chociaż nie obowiązku. Zdaniem składu orzekającego, nie pozbawia legitymacji fakt, iż jednocześnie organ gminy uprawniony jest do wydania decyzji w pierwszej instancji. W tym zaś względzie należy odwołać się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 9 listopada 2001r sygn.akt III RN 189/01 /OSNAP i US 2002/8/177/ oraz uchwały składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003r. sygn. akt OPS 1/03 /ONSA 2003/4/115/.
Gmina działa natomiast w postępowaniu administracyjnym przez swoje organy. Stąd też za błędne należy uznać stanowisko organu, którego działanie zaskarżono, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodził od Wójta Gminy W. jako organu I instancji. Mimo tak oznaczonego formalnie podmiotu, od którego pochodziło pismo procesowe, przyjąć należało, iż wnioskodawcą była Gmina jako właściciel nieruchomości sąsiedniej. W takim zaś przypadku wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodził od strony w rozumieniu art.28 kpa i podlegał merytorycznemu rozpoznaniu w trybie art.127 § 3 kpa. Z tych względów zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem art.138 § 1 pkt 3 kpa nie mogła się ostać i podlegała uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 litc.c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o niewykonalności aktu oparto na przepisie art.152 tej ustawy. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 10 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata /[...] zł jako wynagrodzenie minimalne/ rozstrzygnięto po myśli art.200, art.205 § 1 i art.209 cyt. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się natomiast podstawy do działania w trybie art.135 cyt. ustawy i na tej podstawie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji SKO z dnia [...]r. Decyzja wydana na podstawie art.156 kpa, jest bowiem decyzją wydaną w pierwszej instancji, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stosownie do treści art.127 § 3 kpa, na co trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę. Na tym etapie postępowania nie sposób też przesądzić kwestii, czy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki z art.156 § 1 pkt 2 i 4 kpa, co powinno być przedmiotem postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy wskutek wniosku Gminy W. jako strony postępowania.
S/G