Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło wniesienie z uchybieniem terminu odwołania od decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie scalania gruntów wsi S., W., Z., S. Powyższe postanowienie wydane zostało w następstwie skierowanego na adres [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] r. wnoszącego o rozpatrzenie złożonego przez W.S. odwołania od wyżej opisanej decyzji Naczelnika Gminy. W piśmie tym ówczesny pełnomocnik skarżącego stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy Nr [...] b. Urzędu Wojewódzkiego w C. odwołanie W. S. złożone w [...] r. nigdy nie zostało rozpatrzone przez organ II instancji. Odwołanie to noszące tytuł "skarga" odnalazło się w toku prowadzonego w [...] r. postępowania o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji scaleniowej. Zostało ono wniesione do Dyrektora Wojewódzkiego Biura Geodezji w C. w ustawowym terminie.
Odwołanie to ma datę sporządzenia [...] r. i naniesiona na nim została data [...] r. oznaczająca wpływ do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego (na prezentacie). Wedle pełnomocnika skarżącego niniejsze odwołanie faktycznie zostało sporządzone [...] r. i złożone w Urzędzie przez W. S. w terminie odwoławczym wynikającym z art. 129 § 2 kpa. Data jego sporządzenia została zaś sfałszowana (zamiast daty dziennej "[...]" figuruje data "[...]", a miesiąc który był oznaczony cyfrą rzymską "[...]" został przerobiony na cyfrę "[...] ").
W motywach zaskarżonego postanowienia SKO w C. podało, że decyzja Naczelnika Gminy w P. z dnia [...] r. ogłoszona została uczestnikom scalenia w dniu jej wydania. Wskazało, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jednolity Dz. U. z 1989 r. nr 15, poz. 349 ze zm.) z chwilą ogłoszenia decyzji o scaleniu uważa się ją za doręczoną wszystkim uczestnikom scalenia. W związku z powyższym SKO uznało, że przewidziany w kodeksie postępowania administracyjnego 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. W tej sytuacji ustalenia wymagało czy wniesione przez skarżącego pismo zatytułowane jako "skarga" jest złożonym w wymaganym terminie odwołaniem. Mimo przesłuchania wskazanych przez W. S. świadków, nie udało się jednak ustalić, wbrew twierdzeniom odwołującego się, innej daty wpływu do organu odwoławczego przedmiotowego pisma niż figurująca na nim data [...] r. naniesiona na piśmie przez pracownika urzędu.
Brak też dowodów sfałszowania daty sporządzenia odwołania, co podnosił odwołujący się. W tej sytuacji należało przyjąć, zdaniem Kolegium, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w kpa. Nadto organ ten stwierdził, że W. S. w przedmiotowym odwołaniu nie wnosił również o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem należało wydać postanowienie w trybie art. 134 kpa o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniósł te same argumenty co w piśmie inicjującym postępowanie. Dodatkowo wskazał, że [...] r. była sobota, co dowodzi iż "odwołanie W. S. z całą pewnością nie mogło zostać sporządzone i złożone w tym dniu". Zarzucił także nieuwzględnienie przez Kolegium zeznań świadków, którzy pamiętają, że pismo sporządzone zostało [...] r. i złożone w urzędzie wojewódzkim przed datą [...] r. W tej ostatniej kwestii skarżący ponownie wskazuje na zeznania świadków towarzyszących mu w samochodzie w czasie gdy jechał złożyć przedmiotowe odwołanie do C. Nadto skarżący podnosi, że żądanie od "uczestnika postępowania, aby po 14 latach dowodził, w którym dniu złożył odwołanie jest czynieniem z prawa użytku, który jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego", a zaskarżone rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza kardynalne zasady postępowania ustanowione w art. 7 i 8 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto podniesione zostało iż w sprawie przedmiotowej decyzji scaleniowej toczyło się postępowanie w trybie nadzwyczajnym zainicjowane decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. stwierdzającej nieważność decyzji scaleniowej z [...] r. w części dotyczącej gospodarstwa I. i W. S. W postępowaniu tym Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] r. zatwierdził projekt scalenia gruntów gospodarstwa rolnego A.S. (następcy prawnego W. S.) a Wojewoda [...] utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie decyzją z dnia [...] r. Decyzje te poddane zostały konroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2000 r. (sygn. akt II SA/Ka 1336/98) stwierdził nieważność wszystkich trzech wyżej wymienionych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna. Sąd uznał dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), że nie narusza ono przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kontrolą Sądu została objęta głównie kwestia zastosowania przepisów procedury administracyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. Poza zakresem rozstrzygania Sądu pozostać zaś musi kwestia oceny zgodności z prawem decyzji o scaleniu z [...] r.
W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że pismo W. S. noszące datę [...] r. (a według skarżącego [...] r.) nosi wyraźne znamiona skargi w rozumieniu Rozdziału 2 Działu VIII kpa. O powyższym świadczy nie tylko tytuł jakim zostało ono opatrzone, ale przede wszystkim jego treść. Przedmiotowe pismo podważa bowiem rzetelność dokonanych ustaleń przez geodetę w trakcie prac scaleniowych we wsi S. Na potraktowanie pisma jako skargi wskazuje także jego stylistyka, jak również brak adresu pocztowego wnoszącego. Zostało ono napisane w imieniu społeczności wsi S., a oprócz skarżącego wymienieni w nim zostali także czterej inni właściciele gospodarstw rolnych, wreszcie troje z nich złożyło na tym piśmie swoje podpisy (w połowie pierwszej strony).
W świetle powyższego można domniemywać, że miało ono być rozpoznawane w trybie skargowym. Nie bez znaczenia dla przyjęcia hipotezy iż przedmiotowe pismo było zgodnie z jego tytułem skargą, jest także okoliczność, że W. S. jak wynika z akt sprawy był Przewodniczącym Komisji Scaleniowej uczestniczącym w postępowania zgodnie z art. 22 ust 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu gruntów (Dz. U. nr 11, poz.80)), a także to, że w związku z pełnioną funkcją był najprawdopodobniej uczestnikiem zebrania odbytego we wsi S. w dniu [...] r. na którym została ogłoszona decyzja o scaleniu gruntów. W zachowanym w aktach sprawy protokole z tego zebrania (k-2) znajduje się bowiem informacja o ustnym pouczeniu przez Naczelnika Gminy w P. uczestników scalenia o wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego o trybie i terminie w jakim należy składać odwołanie od decyzji scaleniowej.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że SKO błędnie przywołało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, gdyż przepis tej treści został wprowadzony do przedmiotowej ustawy (łącznie ze zmianą jej nazwy - wcześniej nosiła ona nazwę "o scalaniu gruntów"), dopiero na mocy ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o scalaniu gruntów (Dz. U. nr 10, poz. 55). Tym samym wymieniony przepis nie mógł znaleźć zastosowania do oceny dotrzymania terminu do wniesienia odwołania od decyzji o scaleniu gruntów z [...] r. Powyższe dostrzeżone przez Sąd uchybienie nie wywarło jednak wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na znajdujący się aktach sprawy cytowany wyżej protokół z zebrania w którym znajduje się informacja o pouczeniu uczestników scalenia przez Naczelnika Gminy o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Wskazać przyjdzie także w tym miejscu na treść art. 129 § 2 kpa, który reguluje również kwestię terminu do wniesienia odwołania w przypadku ustnego ogłoszenia decyzji.
Nie dysponując dowodami iż pismo W. S. było rozpoznane w latach 80 -tych w trybie skargowym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. zasadnie potraktowało je – zgodnie zresztą ze zgłoszonym żądaniem - jako nierozpoznane odwołanie od decyzji Naczelnika Gminy w P. o scaleniu gruntów we wsi S., W., Z., S. wydanej [...] r.
Z uwagi na podniesione w piśmie pełnomocnika strony z dnia [...] r. twierdzenie iż odwołanie to zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu organ przeprowadził na tę okoliczność szczegółowe postępowanie wstępne. W jego ramach przesłuchani zostali świadkowie i skarżący, dotarto także do zachowanych w archiwach akt przedmiotowej sprawy o scaleniu gruntów. W oparciu o przeprowadzone dowody oraz oceniając ich wartość zgodnie z art. 80 kpa, SKO zasadnie w ocenie Sądu przyjęło, że decydujące znaczenie w sprawie ma odnotowana na piśmie skarżącego data [...] r. informująca o jego wpływie do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w C. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że podnoszona przez niego i ówczesnego pełnomocnika kwestia napisania odwołania ("skargi") w innej dacie jest bez znaczenia w niniejszej sprawie. Bowiem zgodnie ze wskazanym już art. 129 § 2 kpa przy ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania liczy się data jego złożenia bądź nadania placówce pocztowej, a nie jego napisania.
W wyniku dokonanych w postępowaniu wstępnym wyżej opisanych ustaleń organ odwoławczy, przyjmując zgodnie z żądaniem strony iż przedmiotowe pismo stanowi odwołanie od decyzji organu I instancji, miał obowiązek wydać zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 134 kpa postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) – orzekł jak w sentencji.