Uzasadnienie
Prezydent miasta B. decyzją z 7 stycznia 1997 r., działając na podstawie art. 104 Kpa w zw. z art. 18 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi cofnął właścicielowi firmy handlowej "N-P" Andrzejowi G. zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych do 4 procent, od 4 do 18 procent i powyżej 18 procent, w restauracji w B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na interwencję poselską prokuratora rejonowego, pisma Komendy Rejonowej Policji oraz Straży Miejskiej, wskazujące na zakłócanie spokoju i porządku publicznego, którego sprawcami byli nietrzeźwi klienci na terenie lokalu lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Ponadto z kolejnego pisma Prokuratury Rejonowej w B. wynikało, że w lokalu prowadzona jest sprzedaż alkoholu osobom, które nie ukończyły 18 lat. Biorąc pod uwagę ten materiał dowodowy, po zasięgnięciu opinii właściwych komisji Rady Gminy uznano, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 18 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do cofnięcia właścicielowi lokalu wydanych mu zezwoleń.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik odwołującego się zarzucił, że dokonane w sprawie ustalenia nie znajdują uzasadnienia w istniejącym stanie faktycznym i prawnym. Nadto organ prowadzący postępowanie, jego zdaniem, naruszył podstawowe zasady proceduralne, w tym zwłaszcza zasadę czynnego udziału strony w poszczególnych jego fazach. Jeśli natomiast miały miejsce przypadku zakłócenia porządku publicznego, to odbywały się one poza lokalem.
W końcowej części odwołania podniesiono, iż w sprawie nie wydano opinii w trybie art. 106 Kpa, co uniemożliwiło stronie złożenie zażalenia na to postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z 18 lutego 1997 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach uzasadnienia organ odwoławczy przyjął, iż cofnięcie zezwoleń na sprzedaż alkoholu znajduje oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Nadto opinie Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w B. i Komisji Porządku Publicznego tej rady miały charakter negatywny. O wszczęciu zaś postępowania oraz o możliwości zapoznania się z dokumentami i materiałami zgromadzonymi w sprawie strona była powiadamiana, a zatem zarzuty dotyczące naruszenia uprawnień strony w tym postępowaniu nie są zasadne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego ponowił zarzuty odnośnie naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz naruszenia zasady prawdy obiektywnej, na skutek niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenia lub umorzenia postępowania w związku z wydaniem przez prezydenta miasta B. kolejnych pozytywnych dla strony zezwoleń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z tych przyczyn, które zostały w niej podniesione.
Na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim i nietrzeźwym oraz powtarzającego się w miejscu sprzedaży lub w najbliższej okolicy zakłócania porządku publicznego, w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez daną placówkę.
W obydwu tych przypadkach cofnięcie zezwolenia wymaga zasięgnięcia opinii właściwej komisji rady gminy /ust. 7 art. 18 cyt. wyżej ustawy/.
W rozpoznawanej sprawie na wstępie należało rozważyć, w jakim trybie zapada taka opinia, tym bardziej że kwestia jej formy poruszana była już w odwołaniu pełnomocnika strony skarżącej.
Sprawę powyższą wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 maja 1998 r., OPK 3/98, wskazując, że do wydania takiej opinii stosuje się przepis art. 106 Kpa, zaś postanowienie właściwej komisji powinno być zgodnie z art. 124 Kpa podpisane przez wszystkich członków komisji biorących udział w wydaniu tego postanowienia. Wprawdzie stosownie do art. 49 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchwała wyjaśniająca wątpliwości prawne wiąże tylko w danej sprawie, jednakże sąd rozpoznając przedmiotową sprawę podzielił pogląd wyrażony w tej uchwale. Organ /właściwa komisja rady gminy/ wykonuje zadania z zakresu administracji publicznej. Od zajęcia przez nią stanowiska przepis art. 18 ust. 7 cyt. wyżej ustawy uzależnia wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia.
W sprawie nie został zachowany tryb wynikający z art. 106 Kpa. W aktach sprawy znajdują się opinie Komisji Porządku Publicznego Rady Miejskiej w B. z 23 października 1996 r. oraz Komisji Rewizyjnej tej Rady z 26 listopada 1996 r. podpisane przez przewodniczących tych komisji, informujące o pozytywnym stanowisku co do zamiaru cofnięcia zezwoleń skarżącemu, jednakże opinie te nie zostały wydane w formie postanowień, na które stronie służy zażalenie.
Nadto wydanie decyzji przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie zajęcia stanowiska przez inny organ, o którym mowa w art. 106 par. 5 Kpa, narusza przepis art. 106 par. 1 Kpa /zob. uchwałę NSA z dnia 9 listopada 1998 r., OPS 8/98/.
Z tych względów sąd stwierdził, iż decyzje organów obydwu instancji wydane zostały bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania / art. 145 par. 1 pkt 6 Kpa/, braną pod uwagę przez sąd z urzędu, a będącą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Natomiast dodatkowa okoliczność, mogąca uzasadniać cofnięcie zezwoleń skarżącemu, polegająca na nieprzestrzeganiu przez niego warunków określonych w zezwoleniu, na którą powoływał się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie była objęta postępowaniem dowodowym ani decyzjami organów obydwu instancji, stąd nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy mieć na uwadze datę wejścia w życie znowelizowanego art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r., odnosząc przesłanki określone w tym przepisie tylko do stanów zaistniałych po tej dacie.
Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.