Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u B. W. choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do przedmiotowego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r., która to placówka nie rozpoznała choroby zawodowej narządu głosu ze względu na brak zmian patologicznych krtani charakterystycznych dla schorzenia wymienionego w katalogu zamkniętym wykazu chorób narządu głosu o etiologii zawodowej oraz na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] r., które potwierdziło brak podstaw do rozpoznania zawodowej choroby narządu głosu.
Stwierdzono bowiem przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła i krtani oraz dysfonie hyperfunkcjonalną. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, ze B. W. była zatrudniona w latach 1970- 2001 jako nauczyciel w Przedszkolu Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...] w K., w którym od 1988 r. pełniła obowiązki wicedyrektora i następnie dyrektora przedszkola. Pracowała w warunkach stwarzających powstanie choroby zawodowej narządu głosu związanej z nadmierny wysiłkiem głosowym.
W konkluzji organ I instancji stwierdził, że z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej przez dwie uprawnione placówki diagnostyczne, a w szczególności na brak rozpoznania zawodowego uszkodzenia narządu głosu przez lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy w S.- jednostki upoważnionej do orzekania w sprawach wątpliwych i spornych, niemożliwym było wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. W. primo voto A. nie zgodziła się z jej treścią i zarzuciła, że została wydana w oparciu o błędne orzeczenia lekarskie. Podkreśliła, że aktualnie cierpi na przewlekłą chrypkę, nadmierną męczliwość strun głosowych, pieczenie i drętwienie krtani, zaniki głosu w mowie potocznej oraz niedosłuch na lewe ucho. Jako jedyne źródło powyższych dolegliwości wskazała pracę zawodową.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] z powołaniem się na art.138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj.wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy B. W.. Bezspornym jest, że pracowała ona zawodowo od roku 1970 do 2001, kiedy przeszła na emeryturę. Zatrudniona była na stanowisku nauczycielki kolejno w Przedszkolu Nr [...] w K. w latach 1970- 1974, Przedszkolu Nr [...] i Nr [...], a następnie od roku 1977 do 1988 w Przedszkolu Nr [...] w K..
Następnie w latach 1988-2001 w tymże Przedszkolu pracowała na stanowisku dyrektora. Ustalono, że pracowała z narażeniem na nadmierny wysiłek głosowy i w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu. Jak również podkreślono, że u skarżącej obie placówki diagnostyczne nie rozpoznały w obrębie narządu głosu zmian patologicznych, charakterystycznych dla nadmiernego wysiłku głosowego i wykluczyły istnienie choroby zawodowej. Stwierdzone zaś zmiany w obrębie narządu głosu nie odpowiadają skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego jakim jest wieloletni wysiłek głosowy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. W. kwestionując motywy decyzji przedstawione przez organ odwoławczy domagała się jej uchylenia. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzajaca zostały wydane z naruszeniem prawa, a to art.7, atr.10, art.77 § 1, art.79 § 2, art.80, art. 84 § 1 i art.107 § 3 kpa. Podkreśliła, powołując się na orzeczenia naczelnego Sadu Administracyjnego, ze orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i jako takie powinno być wszechstronnie uzasadnione. Orzeczenia lekarskie wydane w niniejszej sprawie nie spełniają tego wymogu i w jej ocenie placówki diagnostyczne rozstrzygnęły za organ administracji publicznej.
Nadto organ orzekał w oparciu o cząstkowy materiał dowodowy, gdyż nie wyjaśnił motywów uzasadniających wydanie przez uprawnionych diagnostów orzeczeń dla niej niekorzystnych. Organ odwoławczy odstępując od przesłuchania lekarzy uniemożliwił skarżącej sprawdzenie ich toku wnioskowania, a następnie sprawdzenie jego prawidłowości oraz zadanie bezpośrednio pytań. Dalej zarzuciła, że biegli nie wyjaśnili dlaczego odczuwa wskazane wyżej dolegliwości skoro nie stwierdzono u niej choroby zawodowej narządu głosu, a tym samym wydanie decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, pomijające rozpoznaną u niej schorzenie oraz wykluczenia związku przyczynowego jej stanu zdrowia z warunkami pracy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego utworzono w ich miejsce wojewódzkie sądy administracyjne- na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, w skrócie p.s.a.). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
W świetle materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie można podzielić stanowiska skarżącej co do wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z § 5, obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w jednoznaczny i nie budzący zdaniem Sądu, wątpliwości sposób, ustalono, że B. W. w okresie swojego zatrudnienia w latach 1970-2001 pracowała w warunkach narażenia na powstania choroby zawodowej narządu głosu. Potwierdziły to ustalenia wywiadu zawodowego przeprowadzonego w dniu [...] r. i dochodzenia epidemiologicznego z dnia [...] r. w Zespole Obsługi Jednostek Oświatowych w K., gdzie skarżąca pracowała od 1977 r. do czasu przejścia na emeryturę w roku 2001 jako nauczyciel, a od roku 1985 pełniła dodatkowo obowiązki dyrektora placówki.
W czasie pracy korzystała ze zwolnień lekarskich z przyczyn laryngologicznych i z leczenia sanatoryjnego. Nie korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia, ani zniżki godzin powyższych przyczyn laryngologicznych. Ustaleń powyższych w zaskarżonej decyzji nie kwestionowano. Skarżąca kwestionowała wyłącznie treść orzeczeń lekarskich wydanych dla potrzeb niniejszego postępowania, zgodnie z § 7 rozporządzenia, a odbiegających od rzeczywistego stanu jej zdrowia wystarczającego, jej zdaniem do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
W tym miejscu należy przypomnieć, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) stanowiły, że za choroby zawodowe uznaje się choroby wymienione w jego załączniku, jeśli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym i niezbędnym jest dla jej stwierdzenia, pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Dalej istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98 –OSNAPiUS 1999 r. nr 6 poz.192).
W przedmiotowej sprawie dwie kompetentne placówki diagnostyczne – I i II stopnia, wykluczyły istnienie medycznych podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu, wymienionej w pozycji 7 wspomnianego wykazu. Pozycja ta obejmuje przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady fałd głosowych, zmiany przerostowe) i stanowi katalog zamknięty. Przez przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane wykonywaniem zawodu rozumie się niektóre zmiany organiczne w krtani, co do których dochodzi w następstwie stałego i długotrwałego, trwającego co najmniej 10 lat wysiłku głosowego, rozpoznane przed upływem pięciu lat od zaprzestania pracy w warunkach narażających na powstanie choroby. Zmiany te mogą przybierać wyłącznie postacie wskazane w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych. Rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu wymaga potwierdzenia zatrudnienia w warunkach dużego obciążenia narządu głosu oraz stwierdzenia obrazu klinicznego odpowiadającym wyżej wskazanym zmianom w krtani z towarzyszącymi objawami dysfonii. Wyłączeniu podlegają niedowłady fałd głosowych pochodzenia pozazawodowego (przerostowe zmiany pozapalne).
Orzeczenia placówek diagnostycznych wydane dla potrzeb niniejszego postępowania administracyjnego, nie negują choroby narządu głosu i konieczności leczenia czy pogarszania się stanu zdrowia skarżącej. Wykluczają jednak jej zawodowe pochodzenie. Oznacza to innymi słowy, iż aktualny stan zdrowia B. W. nie kwalifikuje do uznania rozpoznanego u niej schorzenia jako zawodowe. Stwierdzenie to nie pozostaje w sprzeczności z faktem długoletniej pracy związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Ustalono, że skarżąca od 1970 r. do czasu przejścia na emeryturę pracowała jako nauczyciel w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Bezspornym jest i to, że skarżąca jest osobą cierpiącą na dolegliwości gardła i krtani, i z tej racji korzystała ze zwolnień lekarskich i leczenia w sanatorium w C. Lekarze orzecznicy z placówek diagnostycznych I i II szczebla w orzeczeniach z dnia 1 marca i [...] r. rozpoznali przewlekły prosty stan zapalny gardła i krtani, dysforię hyperfunkcjonalną bez zmian patologicznych krtani typowych dla uszkodzenia narządu głosu nadmiernym wysiłkiem głosowym.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazali, ze schorzenie to nie zostało ujęte w obowiązujący ówcześnie wykazie chorób zawodowych, a w szczególności w jego pozycji 7. W świetle powyższych orzeczeń, wydanych po przeprowadzeniu kilkukrotnych badań stroboskopowych, przez uprawnione placówki orzecznicze, które nie wykazały zmian patologicznych narządu głosu- wbrew twierdzeniom skarżącej nie zachodziła konieczność przeprowadzania kolejnego badania lekarskiego, czy przesłuchania orzeczników, a zarzut błędnych ustaleń dowodowych poczynionych na ich podstawie należy uznać za chybiony. Obie opinie wydane w niniejszej sprawie zawierają istotnie lakoniczne w swej treści uzasadnienie, ale wskazują jednoznacznie i jasno przyczyny braku podstaw odmowy stwierdzenia schorzenia ujętego w pozycji 7 wykazu chorób zawodowych.
Nie sposób również nie zauważyć, że rozpoznanie u skarżącej schorzenia narządu głosu nie ujętego we wskazanym wykazie, nie wymagało ustaleń jego związku przyczynowego ze środowiskiem pracy, a organy Inspekcji Sanitarnej w uzasadnieniach obu decyzji przedstawiły podstawy faktyczne i prawne ich wydania.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. Nr 153, poz. 1270).