Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w C. uznał policjanta D. U. za winnego popełnienia zarzucanych mu przewinień i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W imieniu obwinionego, działając jako jego obrońca na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, odwołanie od powyższego orzeczenia wniósł adwokat K. Ś. Zaskarżonym postanowieniem Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. w trybie art.134 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ odwoławczy powołał się na § 17 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. Nr 4 z 1998 r., poz.14) uznając, że według tego przepisu obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym może być jedynie policjant. Odwołanie zostało więc wniesione przez osobę nieuprawnioną i nie podlega rozpoznaniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. U. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił, że dokonana przez organ odwoławczy interpretacja prawa narusza konstytucyjne wolności i prawa osobiste obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym. Wskazał na charakter prawa do obrony przewidzianego w art.42 ust.2 Konstytucji, który według stanowiska Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11.IX.2001 r. ma zastosowanie również w postępowaniach dyscyplinarnych. Zdaniem skarżącego przepis § 17 pkt 3 wymienionego wyżej rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że rozszerza on krąg obrońców także na funkcjonariuszy Policji.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie nie może się ostać, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze, które Sąd wziął jednak pod uwagę z urzędu, nie będąc związany zarzutami skargi stosownie do art.134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz.1270). Otóż stwierdzenie, w drodze postanowienia z art.134 kpa, niedopuszczalności odwołania może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy taka niedopuszczalność rzeczywiście występuje. Może ona wynikać z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Te ostanie dotyczą braków w zakresie zdolności prawnej lub zdolności do czynności prawnych.
Natomiast niedopuszczalność odwołania nie pojawia się w razie wystąpienia wadliwości w reprezentowaniu osoby, która jest stroną postępowania administracyjnego. Jeżeli więc odwołanie wniosła w imieniu strony osoba, która w określonym postępowaniu nie może działać w tym charakterze, to nie pojawia się wówczas problem dopuszczalności odwołania, które przecież stronie przysługuje, lecz kwestia braków formalnych odwołania. W art.63 § 1 kpa odwołania zostały zaliczone do podań. Według art.64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymogom prawa, to należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania (odwołania) bez rozpoznania. Taki tryb postępowania obowiązuje też w razie stwierdzenia, że w imieniu strony odwołanie wniosła osoba nieuprawniona. Wezwanie z art.64 § 2 kpa sprowadza się wówczas do żądania od strony osobistego podpisania odwołania lub podpisania go przez osobę, która według przepisów prawa może stronę reprezentować.
Powyższa regulacja obowiązywała w czasie wydawania zaskarżonego postanowienia stosownie do § 45 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 19.XII.1997 r., według którego w zakresie nie uregulowanym w tym rozporządzeniu stosuje się przepisy kpa. Postanowienie to zapadło więc z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy postępowanie dyscyplinarne toczyć się będzie na gruncie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz.U. Nr 7 z 2002 r., poz.58 ze zm.), a to zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz.U. Nr 192, poz.1873). Ponieważ jednak art.2 ust.2 tej ostatnio wymienionej ustawy mówi o skuteczności dotychczasowych czynności dokonanych w postępowaniu dyscyplinarnym, dlatego należy odnieść się do spornej między stronami kwestii, czy na gruncie rozporządzenia z 19.XII.1997 r. obrońcą policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym mógł być adwokat. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego. Przepisy § 17 pkt 3 rozporządzenia nie można interpretować w oderwaniu od art.33 § 1 kpa, w zw. z § 45 rozporządzenia. Według tego ostatniego przepisu - jak już wcześniej wskazano - w zakresie nie uregulowanym w rozporządzeniu stosuje się przepisy kpa.
Tak więc w razie podzielenia poglądu skarżącego, że § 17 pkt 3 rozporządzenia nie zawęża kręgu osób mogących być obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym, to ustalenie tego kręgu musiałoby nastąpić w oparciu o art.33 § 1 kpa, według którego pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Przy takim rozumowaniu omawiany zapis § 17 pkt 3 rozporządzenia traciłby sens, skoro każdy czynny zawodowo policjant spełnia wymogi art.33 § 1 kpa. W tej sytuacji trafnie uznał organ odwoławczy, że według § 17 pkt 3 rozporządzenia obrońcą policjanta może być tylko inny policjant. Podnieść należy, że w wyroku z dnia 8.X.2002 r., sygn.akt K.36/00, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu ustawowego, na podstawie którego wydano wskazywane rozporządzenie, orzekając jednocześnie, że przepis ten w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego, wraz z aktem wykonawczym, traci moc obowiązującą z dniem 30 września 2003 r. Zważywszy na powszechnie obowiązującą moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art.190 ust.1 Konstytucji), Sąd w niniejszej sprawie nie mógł odmówić zastosowania § 17 pkt 3 rozporządzenia przy kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, zapadłego przed 30.IX.2003 r. Dodać wypadnie, że obecnie obowiązujący przepis art.135 f pkt 4 ustawy o Policji wyraźnie stanowi, iż w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy spośród policjantów. Przepis ten jednak nie stanowi podstawy rozstrzygnięcia zawartego w niniejszym wyroku i dlatego nie wymaga szerszego omówienia.
Aktualnie obowiązująca regulacja postępowania dyscyplinarnego zawarta w ustawie o Policji różni się istotnie od tej, która wynikała z powoływanego rozporządzenia. W szczególności w ustawie nie ma odesłania do kpa, lecz do kpk (art.135 p ust.1), a tryb postępowania odwoławczego normują przepisy art.135 k i następne ustawy, które będzie miał na uwadze organ odwoławczy w toku dalszego postępowania.
W tym stanie rzeczy, wobec niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zw. z art.97 § 1 Przepisów wprowadzających... (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz.1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
SW