Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z.B. na postanowienie Burmistrza Gminy W. z [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi Nr [...] z [...] wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy we W., stwierdzającego że Z. B. stał się właścicielem nieruchomości (działek) oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] o łącznej powierzchni 2,09 ha, położonych w K. wraz z zabudowaniami w 1/2 części, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że sprostowanie aktu własności ziemi, będącego w istocie decyzją odbywa się w oparciu o art. 113 kpa. Podkreśliło, że na podstawie tego przepisu organ może sprostować jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki, ale nie może nadać decyzji innej treści. W niniejszej sprawie wnioskodawcy zażądali sprostowania opisanego wyżej aktu własności ziemi w ten sposób, aby:
- - po numerach działek i zwrocie "powierzchni 2,09 ha" dodać słowa " w całości";
- - wyraz "wraz" sprostować na słowo "oraz";
- - i skorygować szyk wyrazów w cytowanym zdaniu w miejsce: "wraz z zabudowaniami w 1/2 części" na " oraz 1/2 część zabudowań".
Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że w wyniku uwzględnienia wniosku doszłoby do merytorycznej zmiany decyzji, gdyż Z. B. nabyłby w całości opisaną na wstępie nieruchomość. Na skutek sprostowania decyzji nastąpiłoby przysporzenie w majątku nabywcy, co również nie jest dopuszczalne w trybie art. 113 § 1 kpa. Organ również dodał, że postępowanie w przedmiocie sprostowania nie może sprowadzać się do przeprowadzania nowego postępowania dowodowego, które mogłoby zmierzać do wydania opartego na innym stanie faktycznym rozstrzygnięcia. Postępowanie prowadzone w ramach art. 113 § 1 kpa zmierza bowiem jedynie do sprostowania rozstrzygnięcia już wydanego tylko w oparciu o uprzednio zebrany w danej sprawie materiał dowodowy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie Z.B. podniosła, że w drodze dziedziczenia wraz z siostrą jest współwłaścicielką objętej aktem własności ziemi nieruchomości. Obie z siostrą chcą założyć księgę wieczystą na tę nieruchomość. Jednak przedstawiciel Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego we W. poinformował je, że zapisy aktu własności ziemi nie są jednoznaczne. Obecnie akt własności ziemi ze sformułowaniem " w 1/2 części" wprowadza w błąd sugerując, że odnosi się nie tylko do zabudowań, ale i do gruntów, co nie jest zgodne z prawdą. Wskazano także, by zwrócić się do Urzędu Gminy we W. o wyprostowanie zapisów aktu własności ziemi - zlikwidowanie istniejącej omyłki logicznej pisarskiej tak, by stał się on obecnie czytelny i odzwierciedlał istniejący od lat stan faktyczny i prawny.
Dalej skarżąca podała, że istotną wadą wydanych w sprawie postanowień jest to, że sankcjonują w obrocie prawnym dokument wadliwie sporządzony przez ówczesnego jego wystawcę. Nie zgodziła się ze stwierdzeniem organów, że sprostowanie aktu spowodowałoby przysporzenie w majątku nabywcy, gdyż Z. B. był jedynym właścicielem działek wymienionych w omawianym akcie własności ziemi oraz budynków w 1/2 części. W związku z powyższym to te postanowienia i istniejący akt własności ziemi umniejszają majątek jej ojca i sankcjonują istniejący logiczny błąd pisarski. Podkreśliła także, że absurdalnym jest wskazywanie przez organ na konieczności przeprowadzania nowego postępowania dowodowego, gdyż "stan faktyczny i prawny o podziale gospodarstwa rolnego - całego pierwotnie o powierzchni 4,19 ha i istniejących zabudowań został przeprowadzony przed wydaniem przedmiotowego aktu własności ziemi w latach 1977/1978". Stan faktyczny od ówczesnych lat nie zmienił się do chwili obecnej. Działki nie uległy żadnym zmianom za wyjątkiem wywłaszczenia.
Autorka skargi podniosła, że czuje się pokrzywdzona, gdyż brak sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej - logicznej zaistniałej w 1978 r. w myśl obecnej interpretacji utrzymuje w mocy poświadczający nieprawdę dokument i wprowadza inne organy w błąd.
W związku z powyższym wniosła o sprostowanie aktu własności ziemi poprzez dostosowanie wyrażeń zawartych w tym dokumencie do stanu faktycznego i prawnego w zakresie prawa własności ustalonego w wyniku przeprowadzonego postępowania przed dniem jego wydania tj. przed 1.04.1978 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jej przedmiotem jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające sprostowania wydanego w 1978 r. aktu własności ziemi. Aktem tym Naczelnik Miasta i Gminy we W. stwierdził, że Z. B. stał się z mocy samego prawa właścicielem nieruchomości (działek) oznaczonych w ewidencji gruntów oraz na szkicu sporządzonym przez geodetę W. M. numerami [...] o powierzchni 2,09 ha położonych w K., woj. Kieleckie - wraz z zabudowaniami - w 1/2 części. Skarżąca i jej siostra domagały się sprostowania tego aktu w taki sposób, aby stwierdzał on nabycie przez ich ojca własności wymienionych wyżej działek w całości oraz udziału wynoszącego 1/2 we współwłasności budynków, znajdujących się na tej nieruchomości.
Zgodnie z art. 113 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez organ decyzjach.
W niniejszej sprawie słusznie organy uznały, że nie jest możliwe na podstawie art. 113 kpa sprostowanie aktu w żądany sposób.
Po pierwsze, sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a uzasadnieniem, wyrażającym wolę organu. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne m.in. w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W tej formie nie jest zatem możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady - mogłoby przyczynić się do zmiany jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Sprostowanie nie może prowadzić do ponownego rozstrzygnięcia w sposób odmienny od pierwotnego. Jak wskazał NSA między innymi w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie I OSK 579/13 (LEX nr 1336406) sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji.
Tymczasem sprostowanie jakiego domaga się skarżąca niewątpliwie spowodowałoby merytoryczną zmianę aktu własności ziemi.
Po drugie, uwzględnienie wniosku w taki sposób jak tego domaga się skarżąca powodowałoby to, że akt własności ziemi po jego sprostowaniu rażąco naruszałby obowiązującą zasadę superficies solo cedit, zgodnie z którą wszystko co jest częścią składową gruntu dzieli jego los prawny. Innymi słowy, że własność budynku znajdującego się na gruncie nie może należeć do innej osoby niż właściciel samego gruntu. Tymczasem skarżąca domaga się, aby w taki sposób sprostować akt własności zmieni, aby stwierdzał on, że kto inny stał się właścicielem gruntu, na którym posadowione są zabudowania (w całości jej ojciec), a kto inny właścicielem zabudowań znajdujących się na tym gruncie (skoro jej ojciec miałby nabyć tylko udział w nich, wynoszący 1/2).
Reasumując, nie można zakwalifikować jako oczywistej omyłki błędnego - zdaniem skarżącej - określenia udziału, w jakim jej ojciec nabył z mocy prawa własność nieruchomości rolnej, która mogłaby zostać sprostowane na podstawie art. 113 kpa. Takie bowiem sprostowanie nie dość, że powodowałoby zmianę istoty rozstrzygnięcia zawartego w akcie własności ziemi, ale też doprowadziłoby do tego, że tak sprostowany akt własności ziemi rażąco naruszałby prawo.
Na powyższa ocenę nie mają wpływu dołączone do skargi dokumenty, w tym między innymi decyzja Starosty z [...] wprowadzająca zmiany w ewidencji gruntów.
Z powyższych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz.728 ze zmianami).