Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania W. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa, utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. z [...] r. przyznającą ww. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2016 r. do 28 lutego 2017 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskiem z 17 czerwca 2016 r. W. S. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Przyznając wnioskowane świadczenie w kwocie 153 zł miesięcznie organ stwierdził, że na podstawie złożonego wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów ustalono, że zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania zasiłku.
W złożonym odwołaniu skarżąca zwróciła się o wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 lutego 2016 r. do 31 maja 2016 r. Podkreśliła, że z uwagi na zły stan zdrowia nie mogła udać się do MOPS-u by złożyć stosowny wniosek. Wyjaśniła, że nie ma w O. rodziny, by ta mogła się nią zaopiekować, a dopiero w czerwcu stan zdrowia pozwolił jej na udanie się do organu celem złożenia dokumentów niezbędnych do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazała, że w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności jest informacja, z której wynika, że ma znacznie naruszoną sprawność organizmu, jest niezdolna do pracy i wymaga w tym celu do pełnienia ról społecznych długotrwałej opieki innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO ustaliło, że skarżąca legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności ustalonym orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z 3 lutego 2016 r. wydanym do dnia 28 lutego 2016 r., stwierdzającym, że niepełnosprawność istnieje od 8 grudnia 2011 r. Zatem spełnia ona dyspozycję art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy uprawniającą do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Kwestią sporną jest to, czy skarżącej przysługuje zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1 lutego 2016 r. do 31 maja 2016 r., skoro wniosek został złożony w dniu 17 czerwca 2016 r.
Wskazując na art. 24 ust. 2, 2a i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ podniósł, że orzeczenie zaliczające skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności zostało wydane 3 lutego 2016 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia 17 czerwca 2016 r., a zatem po upływie 3 miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia. Koniec terminu na złożenie wniosku przypadał na dzień 2 maja 2016 r. Zatem organ I instancji w sposób prawidłowy przyznał jej zasiłek pielęgnacyjny od 1 czerwca 2016 r. tj. od miesiąca złożenia wniosku do ostatniego miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą powodów opóźnienia w złożeniu wniosku tj. złego stanu jej zdrowia organ wyjaśnił, że określony w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie mu powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy nie mają możliwości jego przywrócenia.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze W.S. podniosła, że w dniu otrzymania decyzji o przyznaniu jej zasiłku chciała złożyć całą dokumentację, lecz brakowało jej kserokopii decyzji. W jej ocenie, gdyby w MOPSie "skserowano" tę decyzję, to otrzymałaby zasiłek. Później z powodu choroby nie była w stanie złożyć dokumentów celem otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. Zasiłek pielęgnacyjny, którego domaga się skarżąca, przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 ustawy). Przysługuje on, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy:
- 1) niepełnosprawnemu dziecku;
- 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- 3) osobie, która ukończyła 75 lat.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca spełnia przesłanki do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sporna w niniejszej sprawie pozostaje jedynie kwestia daty, od której zasiłek powinien być skarżącej przyznany.
Kwestię ustalenia terminu, od którego przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, reguluje art. 24 ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Generalnie więc świadczenie rodzinne, w tym zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu przyznającego świadczenie.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje wyjątek od powyższej zasady, umożliwiający wcześniejsze otrzymanie świadczenia przez osobę uprawnioną. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia 3 lutego 2016 r. skarżąca zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności, której istnienie ustalono od 8 grudnia 2011 r., a orzeczenie wydano do 28 lutego 2017 r.
Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego skarżąca złożyła w dniu 17 czerwca 2016 r., a więc niewątpliwie po upływie 3-miesięcznego terminu liczonego od dnia wydania orzeczenia tj. 3 lutego 2016 r.
Oznacza to, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinno zostać ustalone zgodnie z zasadą wynikającą z art. 24 ust. 2 ustawy tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie prawa do zasiłku.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż decyzje organów orzekających w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania zasiłków pielęgnacyjnych nie mają charakteru uznaniowego, a organy przy podejmowaniu decyzji muszą ściśle przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Ponadto termin do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego jest terminem prawa materialnego i nie jest dopuszczalne orzeczenie o jego przywróceniu.
Tym samym bez wpływu na wynik sprawy pozostają podniesione przez skarżącą okoliczności związane z przyczyną złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego po upływie terminu z art. 24 ust. 2a ustawy. Sąd nie znalazł więc podstaw do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.