Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu zażalenia M. M. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 22 października 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 28 stycznia 2013 r., nr [...], w sprawie odmowy wypłaty równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, wniesionego przez M. M.
- - odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że postanowienie z dnia 22.10.2013r. zostało wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku M. M. z dnia 14.06.2013r., będącego następstwem wyroku WSA w Kielcach z dnia 13.06.2013r., sygn. II SAB/Ke 23/13, oddalającego jego skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że pismo Komendanta Powiatowego Policji z dnia 18 stycznia 2013 r. posiada cechy decyzji administracyjnej, rozstrzygającej wniosek byłego policjanta o ustalenie prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Sąd wskazał również, że skarżącemu przysługuje prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 28.01.2013r. Ponadto organ podkreślił, że z uzasadnienia ww. wyroku wynika, iż wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony w terminie 7 dni od daty powzięcia informacji, że pismo z dnia 28.01.2013r. stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Datą tą, jak określił to Sąd jest dzień doręczenia stronie wyroku wraz z uzasadnieniem.
Organ I instancji uznał, że M. M. składając prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 17.06.2013r., tj. przed doręczeniem mu wyroku z uzasadnieniem w sprawie II SAB/Ke 23/13, zignorował wyrok Sądu i uchybił terminowi określonemu w art. 58 § 2 k.p.a.
W zażaleniu M. M. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 58 § 2 k.p.a.
Organ II instancji podkreślił, że nie mógł zignorować stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należało wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, tj. w niniejszej sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie ww. wyroku. Wniesienie prośby wcześniej oznacza zdaniem organu, że strona uchybiła terminowi określonemu w art. 58 § 2 k.p.a.
Organ II instancji uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 7, ar. 8 i art. 9 k.p.a. Komendant Powiatowy Policji wskazał bowiem podstawę prawną rozstrzygnięcia, a strony nie spotkały ujemne skutki procesowe spowodowane nieznajomością prawa. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreślił związanie organu administracji orzeczeniem sądowym, w którym był stroną postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do przywrócenia terminu i merytorycznego rozpatrzenia odwołania oraz do uznana, że na skutek przetrzymywania wniosku, do wydania zaskarżonego postanowienia doszło z rażącym naruszeniem prawa.
W dalszej części skargi, jej autor zarzucił organowi naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania biegnie od daty określonej dla tej czynności w wyroku sądowym, a nie od daty kiedy strona faktycznie dowiedziała się o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania. Skarżący wyjaśnił, że o tym prawie dowiedział się w dniu ogłoszenia wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. Data oddalenia skargi w tamtej sprawie, była jednocześnie datą uznania kwestionowanego pisma za decyzję, a tym samym datą, w której skarżący dowiedział się o istnieniu w obrocie prawnym decyzji.
Skarżący podniósł, że uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na jego wniosek, a sam wyrok w dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie był jeszcze prawomocny, a zatem nie wywoływał skutków prawnych. W tej sytuacji kwestie zachowania terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu powinno się rozstrzygać wyłącznie w oparciu o przepis art. 58 k.p.a. W skardze podkreślono, że niemożliwe jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, o której istnieniu strona nie wie.
Skarżący zarzucił ponadto funkcjonariuszom Komendy Wojewódzkiej Policji celowe przetrzymywanie wniosku o przywrócenie terminu do czasu uprawomocnienia się wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r., zamiast przekazania go wg właściwości do Komendy Powiatowej Policji. Działanie takie uzasadnia zdaniem skarżącego zastosowanie trybu określonego w art. 155 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 11.01.2014r. skarżący w całości podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Dodatkowo wskazał, że sprawa z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie jest postępowaniem po wyroku sądowym, jego kontynuacją lub przedłużeniem, a zatem wyrok ten w innej sprawie nie ma zastosowania co do wykładni prawa w nim zawartej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżący, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 28 stycznia 2013 r. przed doręczeniem mu odpisu wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. II SAB/Ke 23/13 z uzasadnieniem, uchybił terminowi do wniesienia tej prośby, określonemu w art. 58 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z akt sprawy II SAB/Ke 23/13 wynika, że skarżący odpis wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. wraz z uzasadnieniem otrzymał w dniu 19 czerwca 2013 r. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika zaś, że odwołanie i jednocześnie prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia, złożył dwa dni wcześniej, tj. 17 czerwca 2013 r. W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. skarżący został poinformowany, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu jest data doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga w pierwszej kolejności rozważenia charakteru regulacji zawartej w art. 58 § 2 k.p.a., w powiązaniu z pouczeniem zawartym w uzasadnieniu ww. wyroku. Niewątpliwie przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Dochowanie terminu do wniesienia prośby o jego przywrócenie jest jedną z przesłanek przywrócenia terminu. Ma zatem charakter dyscyplinujący, którego celem jest niedopuszczenie do powstania stanu niepewności prawa, gdyby strona, która uchybiła terminowi w sposób niezawiniony, mogła w każdej chwili złożyć wniosek o jego przywrócenie. Tym bardziej, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, nigdy zaś z urzędu. Dodatkową gwarancją dla dyscyplinującego charakteru terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalność przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowej prośby (art. 58 § 3 k.p.a.).
Dla dochowania terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. wystarczające jest zatem ustalanie, że prośba o przywrócenie uchybionego terminu nie została wniesiona po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
W świetle powyższego nie sposób uznać za trafne rozstrzygnięcia organu, który stwierdził, że wniesienie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przed doręczeniem uzasadnienia wyroku, w którym wskazano, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu jest data doręczenia wyroku z uzasadnieniem, stanowi uchybienie terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Skoro z całokształtu okoliczności sprawy, przede wszystkim z twierdzeń samego skarżącego oraz faktu, że już w dniu 17 czerwca 2013 r. wniósł o przywrócenie terminu, bezspornie wynika, że skarżący w dniu ogłoszenia wyroku w sprawie II SAB/Ke 23/13, tj. w dniu 13 czerwca 2013 r., dowiedział się, że pismo z dnia 28 stycznia 2013 r. jest decyzją administracyjną, to nie można podtrzymywać fikcji, że dowiedział się o tej okoliczności dopiero w dacie doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Tym bardziej, że uzasadnienie wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. zostało sporządzone na wniosek skarżącego, a nie z urzędu.
Gdyby uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone i doręczone skarżącemu, organ musiałby samodzielnie ustalić inną datę ustania przyczyny uchybienia terminu. Datą najbardziej wiarygodną, z uwagi na całokształt okoliczności sprawy, byłaby data ogłoszenia wyroku.
W świetle jednoznacznej regulacji zawartej w art. 58 § 2 k.p.a. należy zatem przyjąć, że Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. datę doręczenia wyroku z uzasadnieniem traktował jako datę, w której skarżący najpóźniej mógł dowiedzieć się o ustaniu przyczyny uchybienia. Skoro zaś skarżący sam twierdzi, że już w dniu ogłoszenia wyroku wiedział o ustaniu przyczyny uchybienia, to nie ma podstaw do przyjęcia, że przyczyna uchybienia terminu powstała w innej dacie. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, że składając prośbę o przywrócenie terminu przed datą doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem, uchybił terminowi, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Niezależnie bowiem jaką datę ustania przyczyny uchybienia terminu w niniejszej sprawie należy przyjąć, prośba skarżącego nie została wniesiona po upływie siedmiu dni od dnia jej ustania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji rozpozna wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności uwzględni to, że w świetle art. 58 § 2 k.p.a. brak jest podstaw do przyjęcia, że prośba o przywrócenie terminu wniesiona przed doręczeniem uzasadnienia wyroku z dnia 13 czerwca 2013 r. została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w tym przepisie.
Dodatkowo należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 138 w zw. z art. 144 k.p.a. Organ rozpatrujący zażalenie może bowiem wydać rozstrzygnięcie wyłącznie o treści wskazanej w art. 138 k.p.a., tj. w przypadku postanowień nie wydawanych na blankiecie urzędowym (§ 4) utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy (§ 1 pkt 1), uchylić zaskarżone postanowienie w całości lub w części i w tym zakresie orzec co do istoty albo umorzyć postępowanie pierwszej instancji (§1 pkt 2), umorzyć postępowanie odwoławcze (§1 pkt 3) albo uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (§ 2). W rozpoznawanej sprawie organ II instancji mógł zatem, podzielając stanowisko organu I instancji, utrzymać jego postanowienie w mocy, nie mógł zaś wydać postanowienia o treści identycznej z rozstrzygnięciem organu I instancji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a.