Uzasadnienie
IISA/Ke 115/06
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy po rozpatrzeniu sprawy z wniosku M. K. o wymeldowanie I. K. i M. K. z lokalu położonym w miejscowości G., na podstawie art. 47 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm/ oraz art. 104 § 1 i 2 kpa anulował czynność materialno - techniczną polegającą na zameldowaniu I. K. i M.K. w przedmiotowym lokalu.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania badano, czy w chwili zameldowania na pobyt stały tj. w dniu 29 lipca 2004 r. w lokalu położonym w miejscowości G., I. K. i M. K. zgodnie z art. 9 ust 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przedstawiły potwierdzenie uprawnienia do pobytu w przedmiotowym lokalu oraz czy w dacie zameldowania w nim zamieszkiwały. Organ ustalił, że I. i M. K. w dacie zameldowania spełniły drugi z wymienionych wymogów.
Natomiast zdaniem organu, zainteresowane nie przedstawiły dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu. Co prawda I. K. przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt I Ns 451/04 stwierdzające nabycie spadku po zmarłym mężu Z. K., lecz powyższe postanowienie w dniu zameldowania było nieprawomocne, przymiot prawomocności uzyskało bowiem dopiero w dniu 4 sierpnia 2004 r. W związku z czym organ przyjął, iż nieprawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie może być uznane za dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez I. K. Wojewoda decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zameldowanie jest czynnością materialno - techniczną organu ewidencyjnego i może być dokonane jedynie wówczas, gdy zostaną spełnione niezbędna przesłanka do zameldowania tj. faktyczne przebywanie osoby w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie potwierdzone przez osobę posiadającą tytuł prawny do tegoż lokalu.
Jak wynika z akt sprawy I. K. potwierdziła na stosownym formularzu fakt pobytu swojego i córki w lokalu w miejscowości G., a na okoliczność przysługiwania jej tytułu prawnego do lokalu przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt I Ns 451/04 o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym mężu Z. K., co skutkowało dokonaniem zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Jednak w dacie tej czynności tj. 27 lipca 2004 r.
I. K. nie dysponowała tytułem prawnym do spornego lokalu, ponieważ powyższe postanowienie uprawomocniło się po dokonaniu zameldowania w dniu 4 sierpnia 2004 r. Powyższe powoduje, iż zameldowanie zostało dokonane wadliwie, i usprawiedliwia zastosowanie regulacji wynikającej z przepisu 47 § 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła I.K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy; reasumując:
- - naruszenie art. 9 ust. 2a, ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku, o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm./,art. 7, 77 § 1, 80 kpa, art. 9, 107 § 3 kpa. w zw. z art. 9 ust. 2a, ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku, o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że przed dokonaniem zameldowania przedłożyła orzeczenie Sądu poświadczające jej tytuł prawny do lokalu. Orzeczenie to nie było prawomocne, lecz w przedmiotowej sprawie, ustawa tego nie wymaga. Zwłaszcza, że ustawodawca niejednokrotnie wskazuje w jakich przypadkach wymagane jest orzeczenie prawomocne. Zatem czynność zameldowania została przeprowadzona poprawnie i nie ma warunków do jej uchylenia.
Ponadto skarżąca wskazała, że decyzja Wojewody jest ogólnikowa, podczas gdy obowiązkiem organy administracji publicznej jest wyjaśnianie stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się wyłącznie do przytoczenia ogólników i niekwestionowanych przepisów. Z uzasadnienia wynika, iż uchylenie czynności zameldowania z urzędu jest wynikiem, nieprawomocności orzeczenia potwierdzającego jej prawo do posesji nr [...]. Skarżąca nie zgadza się z takim stanowiskiem, gdyż aktualnie postanowienie, o stwierdzeniu nabycia spadku, które było podstawą zameldowania jest prawomocne. Wobec powyższego obecne postępowanie w kwestii uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, jest oczywiście bezprzedmiotowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym kontroli dokonuje na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ administracji publicznej.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm) zawiera dwa rodzaje postępowań meldunkowych określonych w art. 47 ust. 1 i w art. 47 ust. 2 ustawy. Oba te postępowania zmierzają do realizacji, określonych w ustawie warunków zameldowania. Zgodnie z art. 47 ust 1 organ ewidencyjny dokonuje zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych osoby, miejsca jej pobytu oraz innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. W postępowaniu tym, organ niczego nie rozstrzyga, ograniczając się jedynie do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych.
Natomiast w myśl art. 47 ust 2 jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Istotą tego drugiego postępowania jest rozstrzyganie - według reguł ogólnego postępowania administracyjnego - o tym czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania.
W niniejszej sprawie organ administracyjny prowadząc postępowanie w trybie art. 47 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznał, iż przy zameldowaniu I. K. i jej córki nie zostały spełnione przesłanki określone w art.
9. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jednym bowiem z wymogów tego przepisu jest przedstawienie przy zameldowaniu na pobyt stały dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu przez podmiot ubiegający się o zameldowanie. Powyższego dokumentu ubiegająca się o zameldowanie nie przedstawiła, ponieważ w dacie zameldowania postanowieni e o stwierdzeniu nabycia spadku po jej mężu było nieprawomocne.
Z powyższym stanowiskiem organów orzekających w sprawie nie można się zgodzić.
Wydane przez Sąd na postawie art. 669 kodeksu postępowania cywilnego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że orzeczenie takie nie tworzy żadnego nowego stanu prawnego, a stwierdza ono tylko zaistnienie określonego stanu faktycznego i związanych z nim skutków prawnych. Stwierdzenie skutków prawnych następuje więc z mocą wsteczną (ex tunc) od chwili śmierci spadkodawcy.
Zgodnie bowiem z art. 925 kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast w myśl art. 924 Kodeksu cywilnego otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że nabycie spadku przez spadkobiercę następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Nabycie to nie jest uzależnione ani od złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku, ani od uzyskania orzeczenia odpowiedniego organu państwowego. Następuje więc ono z mocy samego prawa, bez żadnej aktywności spadkobiercy, a wydawane przez sąd na podstawie art. 669 kodeksu postępowania cywilnego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest jedynie potwierdzeniem tego stanu.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że I. i M. K. jako spadkobierczynie Z.K., który był współwłaścicielem nieruchomości położonej w G., z chwilą jego śmierci stały się jej współwłaścicielkami. Natomiast wydane później przez sąd postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie stworzyło żadnego nowego stanu prawnego.
W związku z powyższym błędnie organy orzekające w sprawie uznały, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jako nie prawomocne nie mogło stanowić dokumentu potwierdzającego uprawnienie I. K. do przebywania w lokalu położonym przy G. pod nr [...].
Prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ podejmując decyzję nie może czynić tego wbrew celowi, któremu służy ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych i kierować się jedynie źle pojętym formalizmem. Zgodnie z art. 1 ust 2 tej ustawy ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. W chwili wydawania decyzji o uchyleniu czynności zameldowania I. i M. K. zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu, a postanowienie sądu stanowiące tytuł prawny do tego lokalu, tak jak tego chciał organ, było już prawomocne. Zatem spełnione zostały wszystkie przesłanki do zameldowania i nie było podstaw do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania.
Podkreślić też należy, że wydanie decyzji na mocy art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma na celu rozstrzygnięcie wątpliwości w przedmiocie zameldowania poprzez wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania. Nie może się ono ograniczać do sprawdzania formularza zgłoszenia meldunkowego..
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że organy obu instancji przy wydawaniu decyzji naruszyły prawo materialne tj. art. 47 ust 2 i art. 9 ust 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit -a" i art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art.152 tej ustawy wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.
- - ---------------------- 5