Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 grudnia 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej Kolegium) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Łagów z dnia 21 października 2019 r. znak: [...] ustalającą P. K. odpłatność za pobyt babci – W. K. w Domu Pomocy Społecznej w N. (dalej: "dps") począwszy od dnia 1 maja 2019 r. w wysokości 167,23 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium zacytowało treść art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm.) zwanej dalej "u.p.s." i wskazało, że obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania krewnego skierowanego do domu pomocy społecznej, przez osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. jest zależny wyłącznie od ich sytuacji dochodowej. Z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni, których dochód nie przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 2.103,00 zł (300% x 701,00 zł) lub 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, tj. kwoty 1.584,00 zł (300% x 528,00). Kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium - odpowiednio osoby samotnie gospodarującej, tj. 2.103,00 zł lub osoby w rodzinie, tj. 1.584,00 zł. Wysokość obciążeń osoby spełniającej kryterium dochodowe określone w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., zależna jest więc od tego, o ile jej dochód przekracza kwotę kryterium dochodowego, bowiem opłata nie może być wyższa od tej nadwyżki.
Kolegium podkreśliło, że wynikająca z art. 103 ust. 2 u.p.s. zasada, iż opłata obciążająca daną osobę z tytułu pobytu członka rodziny w dps nie powinna być zwiększana w przypadku, gdy jedna z osób współzobowiązanych zwolniona jest z odpłatności, odnosić należy także do sytuacji, w której określenie kwoty obciążającej osobę zobowiązaną następuje w drodze decyzji administracyjnej. Inaczej ujmując to zagadnienie, zakres solidarności osób najbliższych mieszkańca dps wyznaczany jest jedynie ich sytuacją dochodową i możliwościami, natomiast wszelkie korekty podejmowane w tym zakresie przez organ administracji nie mogą w sposób negatywny wpływać na treść zawartych umów. Zwolnienie jednej z osób z ponoszenia odpłatności nie może powodować zwiększenia zakresu obowiązków po stronie pozostałych osób zobowiązanych, lecz skutkuje przeniesieniem tego obowiązku na gminę dokonującą takiego zwolnienia.
Dalej Kolegium wskazało, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy z dnia 6 maja 2019 r. w sprawie określenia warunków i wysokości opłat za pobyt w dps "Dom Seniora [...]" w N. wynika, że koszt pobytu babci skarżącego wynosi 3.200,00 zł miesięcznie, przy czym kwotę 858,75 zł wnosi mieszkanka dps, zaś pozostałą kwotę 2.341,25 zł Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Łagowie.
Kolegium ustaliło, że W. K. jest wdową i ma siedmioro dzieci. Zatem koszty zastępczo wnoszone przez Gminę wynoszące miesięcznie 2.341,25 zł należy podzielić na wszystkie dzieci W. K., co daje kwotę 334,46 zł na każde z nich. Córka W. K. – G. K. nie przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą i nie może zostać obciążona opłatą, dlatego też organ pierwszej instancji decyzją z dnia 2 lipca 2019 r. umorzył wobec niej postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt jej matki w dps. Następnymi osobami zobowiązanymi do ponoszenia ww. opłaty w wysokości 334,46 zł - z której G. K. została zwolniona - są jej dzieci: P. K. i J. K., na których przypada po połowie tej kwoty, tj. 167,23 zł.
Kolegium wskazało, że dochód P. K. z tytułu umowy o pracę wynosi 1.783,06 zł netto miesięcznie (dochód z miesiąca kwietnia 2019 r. poprzedzającego miesiąc wszczęcia postępowania). Nadto, skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 5,2175 ha fizycznych, co stanowi 7,2744 ha przeliczeniowych. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuj się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 308 zł - niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa rolnego. Dochód z gospodarstwa rolnego skarżącego stanowi, więc kwotę 2.240,52 zł. Kolegium ustaliło zatem, że łączny dochód skarżącego wynosi 4.023,58 zł miesięcznie i przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą, tj. kwotę 2.103,00 zł o kwotę 1.920,58 zł. Zdaniem Kolegium skarżący kwalifikuje się do wnoszenia pełnej przypadającej na niego opłaty za pobyt babci w dps w wysokości 167,23 zł miesięcznie, gdyż dochód jaki pozostaje po wniesieniu tej opłaty nie jest niższy niż 300% kryterium dochodowego.
Końcowo Kolegium wyjaśniło, że kwestie legitymowania się przez skarżącego orzeczeniem o niepełnosprawności, ponoszenia kosztów leczenia i pomocy w utrzymaniu matki nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Okoliczności te będą mogły zostać podnoszone w postępowaniu dotyczącym zwolnienia skarżącego z ponoszenia odpłatności na podstawie art. 64 u.p.s. Jednak, aby decyzja w zakresie zwolnienia z ponoszenia opłaty mogła zostać wydana, postępowanie dotyczące jej ustalenia musi zostać zakończone.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Kolegium wniósł P. K. podnosząc, że złożył do organu pierwszej instancji oświadczenie, iż nie jest wstanie ponosić odpłatności za pobyt babci w dps oraz orzeczenie lekarskie o stopniu jego niepełnosprawności. Autor skargi zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę stanu jego zdrowia oraz sytuacji finansowej. Wskazał, że ponosi koszty leczenia i wymaga rehabilitacji, a nadto pomaga w utrzymaniu matki. Skarżący wyjaśnił, że z gospodarstwa rolnego nie osiąga dochodu, gdyż ze względu na swoją niepełnosprawność korzysta z usług innych osób, a nadto z powodu suszy w 2019 r. plony były małe.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, aby - jak wskazał - organ pierwszej instancji mógł zwolnić go z odpłatności za pobyt babci w dps.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej ustawą "p.p.s.a.", zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Jednocześnie zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym wskazanymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga P. K. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Łagów wydaną na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 i art. 107 u.p.s., którą to decyzją ustalono skarżącemu odpłatność za pobyt babci w dps począwszy od dnia 1 maja 2019 r. w wysokości 167,23 zł miesięcznie.
Kolegium wskazując na znajdującą się w aktach sprawy umowę z dnia 6 maja 2019 r. zawartą pomiędzy dps "Dom Seniora [...]" w N. a Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Łagowie ustaliło, że koszt pobytu babci skarżącego w ww. dps wynosi 3.200,00 zł miesięcznie, przy czym kwotę 858,75 zł wnosi mieszkanka dps, zaś pozostałą kwotę 2.341,25 zł Gmina. Ponieważ, mieszkanka dps jest wdową i ma siedmioro dzieci koszty zastępczo wnoszone przez Gminę podzielono na wszystkie jej dzieci, co dało kwotę 334,46 zł na każde z nich. Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 2 lipca 2019 r. umorzono wobec G. K. postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt jej matki w dps i ustaliło, że osobami zobowiązanymi do ponoszenia ww. opłaty są dzieci osoby zwolnionej: P.K. i J. K., na których przypada po połowie tej kwoty, tj. 167,23 zł. Następnie Kolegium ustaliło wysokość dochodu miesięcznego skarżącego, uznając, że kwalifikuje się on do wnoszenia pełnej przypadającej na niego opłaty za pobyt babci w dps.
Rozstrzygnięcia organów obu instancji w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej podjęto w trybie i na zasadach określonych w powoływanej już wcześniej ustawie o pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Stosownie zaś do art. 59 ust. 2 zd. 1 u.p.s. decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej.
Z kolei w myśl art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3.
Zgodnie zaś z art. 60 ust. 2 średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca: w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (pkt 1); w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (pkt 2); w regionalnym domu pomocy społecznej - ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (pkt 3).
Na zasadzie art. 60 ust. 4 u.p.s. ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.
W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że stosunek prawny polegający na udzieleniu świadczenia z pomocy społecznej, w tym także polegającego na skierowaniu do domu pomocy społecznej, ma charakter publicznoprawny (administracyjny). Skierowanie do domu pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzją również właściwy organ ustala opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby skierowanej (art. 59 ust. 1 u.p.s.).
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 czerwca 2018 r. (sygn. akt I OPS 7/17), wskazał, że: "Obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 u.p.s.".
W uzasadnieniu tej uchwały NSA podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej w art. 60 ust. 1 wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Średni zaś miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej ustalają jednoosobowe organy wykonawcze jednostki samorządowej prowadzącej dom zgodnie z art. 60 ust. 2 u.p.s. Z kolei art. 61 ust. 1 ustawy określa podmioty obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz kolejność, w jakiej ten obowiązek na nich spoczywa, w ust. 2 zaś określone zostały zasady ustalania wysokości opłaty w zależności od sytuacji dochodowej osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty. Bezsporne jest zatem istnienie ustawowego obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, obowiązek ten powstaje od chwili umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej, obowiązek ten nałożony został na określony w ustawie krąg osób, a wysokość ponoszonej opłaty zależna jest od kosztów miesięcznego utrzymania w domu pomocy społecznej i sytuacji dochodowej osoby objętej ustawowym obowiązkiem ponoszenia opłaty.
Oznacza to, że małżonek, zstępni i wstępni należą z mocy prawa do kręgu osób obowiązanych do wnoszenia opłaty, natomiast stosowne żądanie do realizacji tego obowiązku pojawi się dopiero w wypadku zaistnienia ustawowych przesłanek. Zaistnienie tych ustawowych przesłanek, tj. skierowanie osoby do domu pomocy społecznej, która nie ponosi pełnej opłaty, oraz ustalenie konkretnej osoby zobowiązanej z wskazanego wyżej kręgu z zachowaniem wymaganej kolejności, która spełnia określone kryterium dochodowe, pozwala dopiero, aby ustawowy obowiązek ponoszenia opłaty został skonkretyzowany, czyli przekształcił się w konkretne zobowiązanie. Stąd też obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, ale rozumiany jako zobowiązanie do wniesienia opłaty, czyli realizacja konkretnego obowiązku w związku z zaistnieniem przesłanek ustawowych, nie może powstać z mocy samego prawa. Ustalenie osoby zobowiązanej do wniesienia opłaty w każdym indywidualnym, konkretnym przypadku następuje poprzez akt stosowania prawa, oczywiście mówiąc o osobie zobowiązanej do wniesienia opłaty należy mieć również na uwadze te sytuacje, gdy osób tych będzie więcej niż jedna.
Takim aktem stosowania prawa, w którym nastąpi ustalenie osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s., jest decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 59 ust. 1 tej ustawy. Adresatem decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, a więc osoby zobowiązanej do ponoszenia tej opłaty, może być osoba skierowana do domu pomocy społecznej, a także osoba (bądź osoby) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s. To w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1 u.p.s., nastąpi zarówno ustalenie osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty, jak i ustalenie wysokości opłaty za pobyt w konkretnym domu pomocy społecznej, a także ustalenie, jaka kwota opłaty (jaka część opłaty) przypada na poszczególne osoby zobowiązane do jej wnoszenia. Za takim zakresem decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wskazuje również § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej, w którym zawarto wymóg dołączania do wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oświadczeń o wysokości dochodów nie tylko osoby ubiegającej się o skierowanie, ale także jej małżonka, zstępnych, wstępnych, a więc osób objętych ustawowym obowiązkiem wnoszenia opłat.
Dane te są niezbędne do wydania, na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzji o treści obejmującej wskazany wyżej zakres rozstrzygnięcia (takie stanowisko wyraził m.in. NSA w wyrokach: z 16 czerwca 2016 r., I OSK 3187/14; z 24 sierpnia 2016 r., I OSK 20/15; z 19 lutego 2016 r., I OSK 1449/14; z 13 września 2013 r., I OSK 2726/12).
Jak podkreślił NSA w powołanej uchwale, z przedstawionych regulacji jednoznacznie wynika, że forma stosowania prawa, jaką jest umowa, zawarta w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., nie ma zastosowania do mieszkańca domu opieki społecznej, zobowiązanie tej osoby do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej następuje wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnej. Osobą zobowiązaną do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej może być również osoba niewymieniona w ust. 2 u.p.s., a więc osoba, której ustawodawca nie objął obowiązkiem ponoszenia opłat, w tym przypadku zobowiązanie do ponoszenia opłaty może wynikać wyłącznie z zawartej umowy. Dostrzec zatem należy, że tylko w stosunku do osób wskazanych w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, a więc małżonka, zstępnych i wstępnych, ustalenie osoby (osób) zobowiązanej do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz wysokość tej opłaty może nastąpić na podstawie zarówno decyzji administracyjnej, jak i umowy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że Kolegium ustalając skarżącemu opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej kluczowe dla sprawy ustalenia faktyczne poczyniło w istocie wyłącznie na podstawie umowy z dnia 6 maja 2019 r. zawartej pomiędzy dps "Dom Seniora-[...]" w N. a Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Łagowie oraz aneksu do tej umowy z dnia 7 stycznia 2020 r. Kolegium nie oceniło jednak tego dowodu w sprawie w zakresie dotyczącym podstawy prawnej i trybu zawarcia tej umowy. Zaniechało również ustalenia, czy całkowity koszt pobytu W. K. w dps określony w § 2 ust. 1 tej umowy na kwotę 3.200 zł brutto miesięcznie, stanowi średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej - ustalony w trybie art. 60 ust. 2 u.p.s. i ogłoszony zgodnie z dyspozycją art. 60 ust. 4 u.p.s. Kolegium nie wyjaśniło przy tym zasadności zobowiązania W. K. do ponoszenia opłaty za jej pobyt w dps w wysokości wskazanej w § 2 ust. 2 pkt 1 ww. umowy (mieszkanka dps nie jest stroną tej umowy).
Sumując, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium nie przedstawiło oceny w zakresie prawidłowości ustalenia całkowitego kosztu pobytu W. K. w dps, jak również nie wskazało podstawy wysokości kwoty przyjętej w ww. umowie. Kolegium nie wyjaśniło również, na jakiej podstawie ustalono skarżącemu opłatę za pobyt babci w dps począwszy od dnia 1 maja 2019 r. Umowa, na którą powołało się Kolegium ustalając stan faktyczny sprawy została zawarta w dniu 6 maja 2019 r., zaś w § 4 ust. 1 tej umowy postanowiono, że: "Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony, a obowiązek wnoszenia kwoty dofinansowania przez Zleceniodawcę powstaje z dniem przyjęcia Pani W. K. do Domu Pomocy Społecznej pod nazwą - "Dom Seniora-[...]" w N.. Kolegium nie wyjaśniło przy tym, na jakiej podstawie W. K. została umieszczona w ww. dps, jak również w jakiej dacie umieszczenie to nastąpiło. Kolegium skupiło się jedynie na ustaleniu sytuacji dochodowej skarżącego i w tym zakresie zgromadziło niezbędny materiał dowodowy w sprawie, ustalając, że skarżący kwalifikuje się do wnoszenia pełnej, przypadającej na niego opłaty za pobyt babci w dps.
Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi przez Kolegium wraz ze skargę i odpowiedzią na skargę brak jest: wniosku W.K. o umieszczenie w dps, decyzji o skierowaniu W. K. do dps "Dom Seniora – [...]" w N. oraz decyzji ustalającej opłatę mieszkańca domu pomocy społecznej za jego pobyt w dps. Akta sprawy nie zawierają również decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 2 u.p.s., o umieszczeniu W. K. we wskazanym dps od dnia 1 maja 2019 r.
W związku z dostrzeżonymi brakami w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie niniejszej Sąd pismem z dnia 27 lutego 2020 r. zwrócił się do Kolegium o nadesłanie, o ile zostały wydane, następujących decyzji:
- 1) o skierowaniu W. K. do Domu Pomocy Społecznej w N.;
- 2) ustalającej odpłatność W. K. za pobyt w ww. dps;
- 3) decyzji o umieszczeniu W. K. w ww. dps od dnia 1 maja 2019 r. (data wskazana w treści decyzji M-GOPS w Łagowie z dnia 21 października 2019 r.) oraz wniosku W. K. z marca 2019 r. o umieszczenie w dps.
W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 3 marca 2020 r. Kolegium przesłało pismo M-GOPS w Łagowie z dnia 2 marca 2020 r. wraz z kopią umowy nr 2/2019 oraz aneksem do tej umowy. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że umowa nr 2/2019 zawarta w dniu 6 maja 2019 r. pomiędzy dps "Dom Seniora –[...]" w N. a M-GOPS w Łagowie określa warunki pobytu i umieszczenia W. K. w ww. dps, a także całkowity koszt pobytu mieszkanki w tym domu wraz z zasadami regulowania odpłatności oraz wskazaniem czasu, na jaki umowa została zawarta. Nie wyjaśniono jednak, czy decyzje o nadesłanie, których zwracał się Sąd zostały wydane.
W związku z powyższym wskazać należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r., I OSK 2623/17, lex nr 2723029). "Akta sprawy" oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zarazem sąd jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2019, sygn. akt II SA/Po 978/18, lex nr 2682784 i tam: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06, www. orzeczenia. nsa.gov.pl).
Wykazane braki w materiale dowodowym jak również brak poczynienia przez organy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych - w zakresie wskazanym powyżej - uniemożliwiają Sądowi merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji ustalającej skarżącemu opłatę za pobyt babci w dps począwszy od 1 maja 2019 r. w wysokości 167,23 zł miesięcznie.
Podkreślić należy, że ustalenie odpłatności za pobyt w dps, powinno poprzedzać wydanie przez właściwy organ decyzji o skierowaniu do dps oraz decyzji ustalającej opłatę mieszkańca za jego pobyt w dps, a także decyzji o umieszczeniu w dps, o której mowa w art. 59 ust. 2 u.p.s. Podstawą do ustalenia odpłatności za pobyt w dps, zgodnie z art. 60 ust. 4 u.p.s., jest ogłoszenie średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w wojewódzkim dzienniku urzędowym, ustalonego przez właściwy organ jednostki samorządu na podstawie art. 60 ust. 2 u.p.s.
W ocenie Sądu organy naruszyły przepisy postępowania tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie przeprowadziły wszechstronnego i kompletnego postępowania dowodowego i wyjaśniającego, spełniającego wymogi procedury administracyjnej, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
Przypomnieć należy organom, że prawidłowo prowadzone postępowanie musi odpowiadać określonym wymogom procesowym tak, aby można było uznać, że wydana w jego następstwie decyzja odpowiada prawu. Obowiązkiem organów jest więc w pierwszej kolejności podjęcie wszelkich prawem dozwolonych czynności, które są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, mając na uwadze słuszny interes obywateli, jak i interes społeczny (art. 7 k.p.a.). Po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego organ zobowiązany jest do jego rozpatrzenia w całości (art. 77 k.p.a.), dokonując oceny czy dana, istotna dla sprawy okoliczność faktyczna została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy przedwczesne jest na tym etapie formułowanie ocen co do zasadności merytorycznej podjętego rozstrzygnięcia. Wobec wykazanego naruszenia przepisów postępowania, bezprzedmiotowe jest również odnoszenie się przez Sąd do kwestii podnoszonych w skardze.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Prowadząc ponownie postępowanie organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni poczynione wyżej uwagi i wyeliminuje dotychczasowe uchybienia, uzupełniając materiał dowodowy we wskazanym zakresie. Mając na uwadze treść art. 59 i następnych u.p.s. organ w pierwszej kolejności ustali, czy i kiedy zostały wydane decyzje administracyjne, o których mowa powyżej, a następnie wyda w sprawie rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.