Uzasadnienie
II SA / Ke 134 / 06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] w sprawie przyznania W. S. zaliczki alimentacyjnej dla trojga dzieci: P., W. i G. S. w kwocie po [...] złotych miesięcznie na każde dziecko, na okres od 1.11.2005 r. do 31.
- 08. 2006 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 16 listopada 2005 r. / data wpływu do Komornika Sądowego / W. S. zwróciła się do Urzędu Miasta i Gminy o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na troje dzieci. Do wniosku dołączyła stosowne dokumenty, w tym zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonej przez Komornika Sądowego egzekucji oraz o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego.
W wyniku rozpoznania tego wniosku organ I instancji wydał decyzję, od której odwołanie złożyła W. S. wnosząc o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej począwszy od miesiąca września 2005 r. a także o podwyższenie kwoty zaliczki w ten sposób, aby na dwoje dzieci zaliczka ta wynosiła po [...] zł miesięcznie, zaś na trzecie dziecko [...] zł miesięcznie. Odwołująca zarzuciła, że jej rodzina nie może być pokrzywdzona przez to, że dochód został przekroczony o [...] zł. Nadto wskazała, że już w lipcu 2005r. prowadziła korespondencję z Komornikiem i dwukrotnie przesyłała mu druki zaświadczenia o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, bo takie druki otrzymała w Urzędzie Miasta Gminy. Ponieważ nie dano jej druku wniosku, nie mogła w stosownym czasie przesłać go Komornikowi.
Nadto poinformowano ją, że otrzyma pieniądze z wyrównaniem za wrzesień, październik i listopad, tak jednak się nie stało. Z uwagi na odległość nie mogła się skontaktować osobiście z komornikiem i złożyć odpowiednich dokumentów, potrzebnych do uzyskania zaliczki alimentacyjnej.
Odnosząc się do tych zarzutów, jedynie drugi z nich Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadny wskazując, że nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest to, że siedziba Komornika Sądowego, właściwego dla sprawy mieści się w O. i prawdopodobnie ten utrudniony z uwagi na odległość kontakt został sprowadzony do korespondencji strony z komornikiem. Jak wynika z zaświadczenia Komornika W. S. już w dniu 2 sierpnia 2005 r. w odpowiedzi na wezwanie przesłała do Komornika druk, jednakże był to ponownie druk zaświadczenia o bezskuteczności prowadzonej egzekucji zamiast wniosku.
Z powodu ewentualnej niewiedzy lub niezrozumienia swojej sytuacji prawnej nie może ona ponosić negatywnych skutków. Dlatego też organ I instancji powinien rozważyć, ponownie rozpoznając sprawę, możliwość przyjęcia w tej konkretnej sprawie, że strona złożyła wniosek już w sierpniu, a prawo do zaliczki nabyła od września 2005r., o ile potwierdzone zostanie przez Komornika, że postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika w okresie ostatnich trzech miesięcy
/ przed datą 4.08.2005r. tj. datą wydania przez komornika zaświadczenia o wysokości wyegzekwowanych w 2004 r. alimentów/ było bezskuteczne lub skuteczne w określonym zakresie. Natomiast odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego wysokości należnej zaliczki Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzut ten za niezasadny z następujących powodów. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm./ zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego albo różnicy między kwotą odpowiadającą świadczeniu alimentacyjnemu a kwota wyegzekwowaną w danym miesiącu, nie więcej jednak niż - w przypadku, gdy w rodzinie są trzy lub więcej osoby uprawnione do zaliczki- 120 zł dla osoby uprawnionej.
Gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty 583 zł, kwotę zaliczki zwiększa się do 250 zł dla osoby uprawnionej, w przypadku, gdy w rodzinie są trzy osoby uprawnione do zaliczki. W przypadku W. S. nie budzi wątpliwości, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość dochodu rodziny w 2004 r. na łączną kwotę [...] zł. Z Zaświadczenia Urzędu Skarbowego wynika bowiem, że strona uzyskała dochód netto w wysokości [...] zł, który pomniejszony o część składki zdrowotnej wynosi [...]zł. Ponadto z zaświadczenia Komornika Sądowego wynika, że w 2004 r. tytułem alimentów przekazał on kwotę [...]zł. Łączny dochód wynosi zatem [...]zł, co miesięcznie daje kwotę [....]zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie kwotę [...] zł. Jest to kwota wyższa od kwoty stanowiącej 50 % kryterium dochodowego, czyli od kwoty [...]zł. Fakt, że jest niewiele wyższa nie może wpłynąć na potraktowanie sprawy odwołującej się w inny sposób, niż nakazują to przepisy obowiązującego prawa.
Skargę na tę decyzję wniosła W. S. opisując swoją trudną sytuację materialną. Skarżąca wskazała, że na dzieci ma zasądzone alimenty w kwocie [...]zł podczas, gdy od maja 2004 r. otrzymywała je w formie zaliczki alimentacyjnej w wysokości [...] zł. Ponieważ wówczas pracowała, pogodziła się z utratą kwoty [...] zł miesięcznie. Od 19 lutego 2005 r. straciła pracę i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...]zł., który kończy się z dniem 7 marca 2006 r. Przyznana kwota[...] zł wystarczy jedynie na zakup chleba.
W odpowiedz na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm./ w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą, a także przepisy kpa. Stosownie do tego uregulowania organy obu instancji ustalając, czy skarżąca może domagać się przyznania zaliczki alimentacyjnej, dochód w jej rodzinie ustalały zgodnie z definicją dochodu rodziny, zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, czyli biorąc pod uwagę dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - w tym wypadku w roku 2004 r. Niewątpliwie zarówno świadczenia rodzinne jak i zaliczki alimentacyjne mają na celu zaspokojenie bieżących potrzeb osób uprawnionych.
Ustawodawca przewidział jednak, że sytuacja rodziny i osób uprawnionych do świadczeń może w międzyczasie ulec zmianie. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, pomniejszonego o utracony dochód. Definicja utraconego dochodu zawarta jest w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym utratą dochodu jest m. in. utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Ponieważ przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych nie zawierają samodzielnej regulacji dotyczącej zmiany sytuacji materialnej osoby uprawnionej, związanej z utratą dochodu / jedynie w art. 10 a przewidziano możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej lub dochodowej/ zdaniem sądu w sprawie tej, przy ustalaniu dochodu rodziny, powinny mieć zastosowanie powołane wyżej przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organy obu instancji ustalając wysokość zaliczki alimentacyjnej dysponowały dowodami w postaci zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 oraz zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 18 lipca 2005r. o wysokości pobieranego przez W S. zasiłku dla bezrobotnych. Z porównania obu tych dokumentów wiadome było, iż sytuacja skarżącej musiała ulec radykalnej zmianie. Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa.
Z kolei w myśl art. 9 kpa organy administracji publicznej są obwiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.
W niniejszej sprawie z naruszeniem obu tych przepisów organy nie wyjaśniły, czy W. S. utraciła dochód w rozumieniu powołanych wcześniej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz, czy w związku z tym zasadnie domaga się przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci w wysokości określonej w art. 8 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Dlatego też zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzją organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./. Stosownie do art. 152 orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.