Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. J. od decyzji Wójta Gminy [...] z 21 listopada 2016 r. w sprawie odmowy wymeldowania M. W. wraz z małoletnim D. W. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...], na podstawie art. 35, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu 14 września 2016 r. do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek J. J. o wymeldowanie M. W. wraz z małoletnim synem D. W. z pobytu stałego z ww. lokalu uzasadniony tym, że od listopada 2011 r. nie zamieszkuje ona w tym lokalu i przebywa za granicą. Wnioskodawca dołączył do wniosku akt notarialny, z którego wynika, że razem z żoną E. J. są właścicielami spornej nieruchomości, którą kupili od M. W..
Organ I instancji uznał, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące wymeldowanie i decyzją z 21 listopada 2016 r. orzekł o odmowie wymeldowania osób wskazanych we wniosku.
Rozpatrując wniesione przez J. J. odwołanie Wojewoda podniósł, że w sprawach meldunkowych stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest nie tylko osoba, na której spoczywa obowiązek meldunkowy, ale także osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu, a zatem możliwość wydania decyzji w sprawie wymeldowania powiązana jest z tytułem prawnym wnioskodawcy do danego lokalu.
Organ odwoławczy ustalił, że jeszcze w trakcie postępowania wyjaśniającego organ I instancji otrzymał od M. W. odpis wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 17 marca 2016 r. z uzasadnienia którego wynika, że umowa sprzedaży spornej nieruchomości w postaci aktu notarialnego Rep. A nr [...] z 17 listopada 2011 r., którym J. J. legitymował się jako właściciel, w chwili składania wniosku o wymeldowanie, została uznana przez Sąd za nieważną. Organ otrzymał również odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 10 października 2016 r. sygn. akt [...], który odrzucił apelację E. i J. J.ch od powyższego wyroku. Wyrok ten pozbawia zatem J. J. tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...], co powoduje, że utracił on podstawę materialno-prawną do wywodzenia interesu prawnego, a w konsekwencji przestał być stroną w toczącym się przed organem I instancji postępowaniu.
W ocenie Wojewody organ ten powinien był umorzyć wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, a nie rozstrzygać sprawy co do istoty poprzez wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze J. J. wniósł o uchylenie decyzji z 11 stycznia 2017 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając obrazę przepisów postępowania poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne.
Skarżący podniósł, że Wojewoda skupił się przede wszystkim na ocenie wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 10 października 2016 r. całkowicie pomijając fakt wystąpienia przesłanek uzasadniających wymeldowanie osób, których ośrodki życiowe są od lat poza granicami kraju.
J. J. wskazał, że zdaniem Wojewody ustalenie, czy skarżący jest stroną postępowania, pozwoliłoby rozpatrzyć jego wniosek. W tej sytuacji, odmówienie mu legitymacji czynnej w postępowaniu jest skrajnie irracjonalne i nie ma podstawy prawnej. Przywołany wyrok Sądu Okręgowego nie rozstrzyga w przedmiocie ważności i jej rodzaju bądź bezskuteczności umowy kupna-sprzedaży lokalu, a jedynie pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy. Wiążąca ponad wszelką wątpliwość dla organu jest sentencja wyroku. Pryncypium własności wynika z wiary publicznej ksiąg wieczystych, a w zaskarżonej decyzji organ całkowicie pominął doniosłość prawną tego faktu.
Skarżący podniósł, że skoro powołano podstawę prawną rozstrzygnięcia to należy bezwzględnie je uzasadnić i przytoczyć treść przepisów prawa ze wskazaniem ich relacji do stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wynika z uzasadnienia objętej skargą decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, powodem przyjęcia przez organ odwoławczy stanowiska o konieczności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie, że J. J. nie ma przymiotu strony w postępowaniu toczącym się na skutek jego wniosku o wymeldowanie M. W. z małoletnim synem D. W. z pobytu stałego z lokalu położonego w Ć. przy ul. [...]. Jako podstawę tego ustalenia Wojewoda przywołał wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 17 marca 2016 r., sygn. akt [...] podnosząc, że "pozbawia" on J. J. tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczył wniosek o wymeldowanie, "a tym samym powoduje, że Wnioskujący utracił podstawę materialno prawną do wywodzenia interesu prawnego, a w konsekwencji przestał być stroną w toczącym się postępowaniu przed organem pierwszej instancji."
Z zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji poglądem nie można się zgodzić.
Przede wszystkim podkreślić trzeba, że powoływany wyżej wyrok Sądu Okręgowego rozstrzygnął o zasadności powództwa D. W. i M. W. wytoczonego przeciwko J. J. i E. J. o pozbawienie tytułu egzekucyjnego wykonalności. Tytułem tym był akt notarialny z [...], sporządzony przez notariusza B. Ł., co do obowiązku wydania Ewie J. i J. J. nieruchomości położonej w Ć. oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni 0,2042 ha. Z treści § 4 tego aktu wynika, że sprzedający M. W. oraz jej małoletnie dzieci K. W. i D. W. zobowiązują się wydać kupującym (J. i E. małżonkom J.) opisaną wyżej nieruchomość będącą przedmiotem sprzedaży w stanie nie pogorszonym po zapłaceniu całej kwoty z tytułu ceny, najpóźniej w ciągu 14 dni od podpisania umowy przyrzeczonej. W zakresie tego zobowiązania M. W. działająca w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz swoich małoletnich dzieci poddała się egzekucji wprost z zawartego 17 listopada 2011 r. aktu notarialnego, stosownie do przepisu art. 777 § 1 pkt 4 kpc.
Prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 17 marca 2016 r. pozbawiający opisany wyżej tytuł egzekucyjny wykonalności co do obowiązku, o jakim mowa w § 4 tego aktu ma zatem taki skutek prawny, że J. i E. małżonkowie J. nie mogą w drodze egzekucji na jego podstawie dochodzić swoich roszczeń w zakresie wydania sprzedanej im nieruchomości.
Dokonane w uzasadnieniu wyroku z 17 marca 2016 r. ustalenie Sądu, że zawarta w formie aktu notarialnego umowa sprzedaży nieruchomości położonej w Ć. oznaczonej jako działki nr [...] i [...] jest nieważna, było natomiast przesłanką rozstrzygnięcia, stanowiącą podstawę uwzględnienia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach, jaki zapadł w sprawie [...] nie rodzi jednak takich skutków prawnych, jakie błędnie przypisał mu Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim nie "pozbawia" skarżącego prawa własności nieruchomości zakupionej od M. W. i jej małoletnich dzieci, gdyż przedmiot orzekania Sądu Okręgowego dotyczył innych kwestii, związanych z pozbawieniem wykonalności tytułu wykonawczego w zakresie obowiązku wydania tej nieruchomości, określonego w § 4 aktu notarialnego z 17 listopada 2011 r. Pamiętać trzeba, że tytuł J. J. do nieruchomości położonej w Ć. ul. [...] wynika z nadal ważnej umowy sprzedaży, a także z wpisów do działu drugiego księgi wieczystej dokonanych na jej podstawie.
Ustalenie zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 17 marca 2016 r. w sprawie [...], aczkolwiek istotne dla ewentualnych przyszłych postępowań cywilnych (np. z powództwa o stwierdzenie nieważności tej umowy), nie rodzi jednak automatycznie podstawy uprawniającej do przyjęcia, że skarżący nie jest właścicielem lokalu, co do którego złożył wniosek o wymeldowanie. Podstawę taką może bowiem stanowić jedynie wyrok sądu powszechnego i rozstrzygnięcie ujęte w jego sentencji, a takie – jak wynika z akt sprawy – nie zapadło.
Tym samym za wadliwą należy uznać ocenę organu odwoławczego, że J. J. nie ma tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, a co za tym idzie, że postępowanie administracyjne toczące się w niniejszej sprawie polegało umorzeniu, jako wywołane wnioskiem złożonym przez osobę nie mającą przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ wojewódzki dopuścił się naruszenia prawa niewłaściwie stosując w stanie faktycznym sprawy art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa, a ponieważ uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o treść art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony przez skarżącego wpis w kwocie 100 zł.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda [...] mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko prawne rozpozna sprawę merytorycznie na podstawie wniesionego przez J. J. odwołania.