Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie przez A. K. i L. K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakładającej na właścicieli obiektu budowlanego H. J. i K. J. obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 maja 2009r. określonych w tym rozstrzygnięciu robót budowlanych, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem istniejącego budynku gospodarczego z dwuspadowym dachem, usytuowanego przy wschodniej granicy nieruchomości nr 488/2 w S. przy [...]. W podstawie prawnej powołano art. 134 k.p.a.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż w/w decyzję L. i A. K. otrzymali w dniu 17 grudnia 2008r., co zostało potwierdzone podpisem pełnomocnika A. K. – A. K. (synowej) na zwrotnych potwierdzeniach odbioru tej decyzji, znajdujących się w aktach sprawy. Natomiast odwołanie z dnia 28 grudnia 2008r. zostało złożone bezpośrednio w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu 2 stycznia 2009r., a więc po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Jednocześnie w przedmiotowej decyzji organ I instancji zawarł prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Nadmienić także należy, iż w dniu 21 stycznia 2009r. do siedziby organu I instancji wpłynęło pismo A. K. i L. K., w którym strony wskazały mi. in., iż były przekonane o braku konieczności wliczania świąt Bożego Narodzenia oraz Nowego Roku do czternastodniowego terminu na wniesienie odwołania. Przedmiotowe pismo zostało potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W rezultacie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] odmówił A. K. i L. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie organu II instancji w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania wnieśli A. K. i L. K., kwestionując ustalenia zawarte w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Na wstępie rozważań prawnych podkreślić trzeba, że postępowanie odwoławcze przed organem II instancji jest ciągiem czynności procesowych, w ramach którego organ ten bada wniesione odwołanie pod względem formalnym. W tym stadium czynności wstępnych organ odwoławczy kontroluje dopuszczalność odwołania oraz bada, czy zachowany został ustawowy termin do wniesienia odwołania. Jak wynika bowiem z art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§ 1) w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2).
Stwierdzić zatem należy, że warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie w/w czternastodniowego terminu.
W tym miejscu przytoczyć trzeba treść art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jednocześnie kategoryczne określenie w cyt. przepisie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza bezwzględny obowiązek organu II instancji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania przez organ odwoławczy stanowiłoby rażące naruszenie prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982r., ONSA 1982, Nr 1, poz. 52).
Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest fakt doręczenia w dniu 17 grudnia 2008r. L. K. i A. K. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Przeznaczona dla L. K. przesyłka zawierająca przedmiotowe rozstrzygnięcie została bowiem odebrana przez domownika A. K. (synową) w dniu 17 grudnia 2008r – w trybie doręczenia zastępczego. Natomiast decyzja dla A. K. została doręczona jej synowi S. K. oraz jego żonie A. K., których strona ustanowiła swoimi pełnomocnikami w piśmie z dnia 23 lipca 2008r. (K-I-1). W powyższym zakresie przytoczyć należy odpowiednio art. 43 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, jak również art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, iż w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Jednocześnie wskazania wymaga, iż przedmiotowa decyzja z dnia [...] zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania – stosownie do wymogów art. 107 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do kwestii braku zachowania przez skarżących terminu do wniesienia odwołania przytoczyć także trzeba art. 57 § 1 k.p.a., który stanowi, iż w przypadku gdy początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (na gruncie niniejszej sprawy doręczenie decyzji), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Skoro zatem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została doręczona A. K. i L. K. w dniu 17 grudnia 2008r., to czternastodniowy termin do wniesienia przez nich odwołania upłynął w dniu 31 grudnia 2008r. Tymczasem odwołanie skarżących od w/w decyzji z dnia [...] zostało złożone w siedzibie organu I instancji dopiero w dniu 2 stycznia 2009r., co potwierdza umieszczona nań pieczęć prezentaty wraz z datą wpływu (K-II-1) – a zatem dwa dni po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Podkreślić także należy, iż złożone w dniu 2 stycznia 2009r. odwołanie nie zawiera w swojej treści prośby o przywrócenie uchybionego terminu do jego wniesienia, jak również uprawdopodobnienia uchybienia tego terminu bez winy skarżącego (art. 58 § 1 k.p.a.). Natomiast kolejne pismo, zawierające wniosek o przywrócenie terminu, wpłynęło do siedziby organu I instancji dopiero w dniu 21 stycznia 2009r. (K-II-4), a zatem już po wydaniu w dniu 19 stycznia 2009r. zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Tym samym w dacie wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał żadnych podstaw, aby podejmować jakiekolwiek działania w kierunku rozważenia możliwości przywrócenia uchybionego terminu w oparciu o art. 58 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 1993r., II SA/Gd 1434/93)
Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, iż – jak już podkreślono na wstępie – uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W konsekwencji tych okoliczności nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia.
Brak jest jednocześnie podstaw do zastosowania art. 135 ustawy p.p.s.a w stosunku do decyzji objętej tym odwołaniem. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, gdyż zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka – poprzez stwierdzenie uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tego też względu ocena zgodności z prawem zakwestionowanego rozstrzygnięcia ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, a podnoszone w skardze zarzuty dotyczące decyzji z dnia [...] na obecnym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.