Uzasadnienie
W dniu 23 stycznia 2008r. S. S. złożył urzędowy formularz o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Skarżący podał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego, ponieważ posiada miesięczny dochód w kwocie [...] zł. Ponadto na leczenie wielu schorzeń przeznacza prawie cały swój dochód. Korzysta z pomocy syna oraz Ośrodka Pomocy Społecznej. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2008r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że prawo pomocy przysługuje osobie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżący natomiast, mimo że sam osiąga niski dochód, otrzymuje od syna znaczne kwoty z przeznaczeniem na realizowanie inwestycji, ponadto z okoliczności sprawy wynika, że skarżący prowadzi wraz z synem wspólne gospodarstwo domowe.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, a pożyczki syna na realizację inwestycji mają zapewnić mu godne życie na starość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W ocenie Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest bezzasadny.
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem osądu jest zatem złożony przez S. S. wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i radcy prawnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt.1 ustawy p.p.s.a przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym art.246 § 1pkt.2 p.p.s.a), przy czym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jej istota sprowadza się do pokrycia przez Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego oraz fachowego pełnomocnika, w sytuacji, gdy strona ze względu na swoją sytuację finansową nie jest w stanie uiścić tych kosztów bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Z treści złożonego przez skarżącego wniosku wynika, że uzyskuje on niski dochód miesięczny w kwocie [...] zł netto, korzysta z pomocy MOPS w formie posiłków. Ponadto utrzymuje się z pomocy syna. Pomimo jednak tak niskiego miesięcznego dochodu skarżący realizuje inwestycje, które wymagają znacznych nakładów finansowych. Wynika to z analizy akt spraw toczących się przed tut. Sądem Administracyjnym.
Z akt sprawy II SA/Ke 636/07 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wynika, że organy nadzoru budowlanego nałożyły na S. S. obowiązek dokonania rozbiórki oczka wodnego o średnicy 15 m. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na działce nr 127 i 128 we wsi W. Gm. C. Należy podkreślić, że skarżący jako inwestor prowadził budowę na działkach 127, 128 i 129/1 we wsi W. Gm. C. baru szybkiej obsługi z zapleczem dla miejsca obsługi podróżnych.
Natomiast w sprawie II SA/ Ke 638/07 Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. S. jako inwestorowi rozbiórkę stacji tankowania gazem usytuowanej na działce nr 129/1 we wsi W. Gm. C. Z akt sprawy II SA/Ke 450/07 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych wynika, że skarżący jest inwestorem inwestycji polegającej na utwardzeniu powierzchni działki nr 802 we wsi B. Gm. M., ponadto jak oświadczył jest również posiadaczem prawnym tej nieruchomości. Sprawa, ze skargi S. S., II SA/Ke 563/07, dotycząca nakazu zaniechania utwardzania terenu, odnosiła się do powyższej nieruchomości, położonej w B. Gm. M., na której inwestor S. S. prowadzi prace związane z utwardzeniem terenu. Z oświadczeń skarżącego wynika, że dotychczasowy koszt tej inwestycji wynosi 18.000 zł, natomiast przewidywany koszt to,,1500 tys. zł". Niniejsza sprawa II SA/Ke 15/08 również związana jest z inwestycją S. S. na działce nr 802 położonej w B. Gm.
M., ponieważ skarga dotyczy planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., przyjętego uchwałą Rady Gminy. Ze skargi tej wynika, że skarżący na działce nr 802 zamierza także wybudować hotel i jego zaplecze
Z akt w/w spraw wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z synem. Obaj mają ten sam adres zamieszkania i obaj współdziałają przy prowadzeniu inwestycji budowlanych na nieruchomości stanowiącej własność D. S. Pomijając już ocenę czy przedmiotowe roboty budowlane prowadzone były zgodnie z przepisami prawa budowlanego, to podnieść należy, że sam fakt realizacji tego typu inwestycji świadczy o tym, że skarżącego nie można uznać za osobę ubogą, której pomocy winien udzielić Skarb Państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Trudno przyjąć, aby osoba, która nie jest w stanie utrzymać siebie ani rodziny zdecydowała się na realizację przedmiotowych inwestycji. W tych okolicznościach przy ocenie sytuacji finansowej skarżącego należy wziąć pod uwagę, że choć on sam osiąga niski dochód w postaci zasiłku przedemerytalnego, to przy pomocy syna, z którym mieszka i który niesie mu pomoc jest w stanie zgromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, a także ustanowienie zawodowego pełnomocnika.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie znajdując przesłanek o jakich mowa art. 246 § 1 p.p.s.a oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.