Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19.01.2016r. znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. K., uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 24.11.2015r. znak: [...] orzekającą o odmowie unieważnienia dowodu osobistego dla M. K. ur. 12 maja 2914r. w C. – w całości oraz umorzył postępowanie I instancji w całości.
Uzasadniając podjęte na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w Urzędzie Miasta i Gminy znajduje się ważny dowód osobisty M. K. (data ważności: od dnia 2.05.2007r. do dnia 2.05.2017r.), którego M. K. nie odebrał. Przyczyną nieodebrania przedmiotowego dowodu osobistego jest zamieszczony w nim adres zameldowania strony na pobyt stały: "C., ul. M. 3". Zdaniem M. K. właściwy adres jego zameldowania to: "C., ul. M. 7".
Analizując treść art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6.08.2010r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2010 nr 167, poz. 1131 ze zm.) oraz § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29.01.2015r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2015r. poz. 212) Wojewoda wskazał, że:
- - po pierwsze, nie zaistniała żadna z okoliczności, która pozwalałaby na unieważnienie ważnego dowodu osobistego M. K.;
- - po drugie, unieważnienie ważnego dowodu osobistego następuje wyłącznie w formie czynności materialnotechnicznej, która nie podlegają zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, przy czym żaden przepis ustawy o dowodach osobistych nie daje podstawy do wydania w tej materii decyzji administracyjnej.
Niezależnie od powyższego Wojewoda wskazał, że decyzje administracyjne na gruncie ustawy o dowodach osobistych mogą być wydawane w sprawach:
- - odmowy wydania dowodu osobistego w przypadku, gdy fotografia załączona do wniosku przesłanego przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29 lub wnioskodawca składa wniosek o wydanie dowodu osobistego z naruszeniem innych przepisów ustawy (art. 32 ust. 1),
- - stwierdzenia nieważności dowodu osobistego wydanego osobie, która we wniosku o jego wydanie podała nieprawdziwe dane (art. 52 ust. 1).
Mając na względzie powyższe organ odwoławczy wskazał na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 24.11.2015r. – poprzez jej uchylenie, przy czym z braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia ważnego dowodu osobistego postępowanie to należało umorzyć. Końcowo organ wyjaśnił, że niniejsza sprawa nie dotyczyła rozstrzygnięcia sporu co do numeru porządkowego nieruchomości M. K., jakkolwiek z posiadanej dokumentacji wynika, że właściwym adresem zameldowania strony jest: "C., ul. M. 3". Organ dodał, że wyrokiem z dnia 2.12.2015r. o sygn. akt II SA/Ke 930/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego (skarżący żądał wydania dowodu osobistego z adresem: "C., ul. M. 7").
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. K., zarzucając decyzji Wojewody obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący podkreślił, że adres jego nieruchomości, w której zamieszkuje, to ul. M. 3 – nie zaś ul. M.
7. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że urodził się w dniu 12.05.1964r., a nie – jak twierdzi organ odwoławczy – w dniu 12.05.2914r. Zdaniem skarżącego o tym, że nieruchomość, której jest współwłaścicielem i w której zamieszkuje, ma adres ul. M. 7 świadczą wyroki sądów,,za brak numeru na posesji". W ocenie skarżącego, dowód osobisty powinien być w związku z tym unieważniony – na podstawie art. 46 ust. 2 ww. ustawy, zwłaszcza że złożony w 2007r. wniosek o jego wydanie zawierał wskazanie adresu zamieszkania "ul. M. 7". W konsekwencji "Burmistrz Miasta i Gminy nie miał prawa wydać dowodu z adresem ul. M. 3 - czyli niezgodnie ze złożonym wnioskiem".
Mając na uwadze powyższe M. K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie, że właściwym adresem jego zamieszkania jest ul. M. 7, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja organu odwoławczego, uchylająca w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy orzekającą o odmowie unieważnienia dowodu osobistego dla M. K. oraz umarzająca postępowanie I instancji w całości. Podkreślić przy tym trzeba, że w zasobach organu I instancji znajduje się – oczekujący na odebranie – dowód osobisty M. K., ważny od dnia 2 maja 2007r. do dnia 2 maja 2017r. Sprzeciw skarżącego budzi wskazany w tym dokumencie adres "ul. M. 3, C.". Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 30.09.2015r. skierował do organu I instancji wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezzasadnej odmowie unieważnienia dowodu osobistego. W uzasadnieniu żądania M. K. wskazał, że w złożonym w 2007r. wniosku o wydanie dowodu osobistego jako swój adres wskazał "M. 7".
W tym miejscu zauważyć należy, że ramy podjętych w niniejszej sprawie działań organów administracji publicznej zakreśliła treść złożonego przez stronę wniosku.
Przepisy ustawy z dnia 6.08.2010r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2010r. Nr 167, poz. 1131, ze zm.) wyraźnie rozgraniczają unieważnienie dowodu osobistego od stwierdzenia jego nieważności. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 tej ustawy, w okresie ważności dowód osobisty unieważnia się w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2-5, w przypadku utraty obywatelstwa polskiego, zgonu posiadacza dowodu osobistego oraz wydania decyzji o odmowie wydania dowodu osobistego, o której mowa w art. 32, jeżeli dowód został uprzednio wystawiony.
Z mocy art. 46 ust. 1 pkt 2-5 ustawy wydanie nowego dowodu osobistego następuje w przypadku:
- - zmiany danych zawartych w dowodzie osobistym, z wyjątkiem zmiany nazwy organu wydającego;
- - zmiany wizerunku twarzy posiadacza dowodu osobistego w stosunku do wizerunku twarzy zamieszczonego w dowodzie osobistym w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym identyfikację jego posiadacza;
- - utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego w stopniu utrudniającym lub uniemożliwiającym identyfikację jego posiadacza;
- - przekazania do organu gminy lub do placówki konsularnej Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę trzecią znalezionego dowodu osobistego.
Z kolei przepis art. 52 tej ustawy reguluje instytucję stwierdzenia nieważności dowodu osobistego wydanego osobie, która we wniosku o jego wydanie podała nieprawdziwe dane (ust. 1). Ustawodawca – w przeciwieństwie do trybu unieważnienia dowodu osobistego, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy – jednoznacznie wskazał, iż stwierdzenie nieważności dowodu osobistego, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2).
W konsekwencji, skoro skarżący domagał się w sprawie niniejszej unieważnienia dowodu osobistego, to do rozpoznania tak określonego żądania zastosowanie znajdował wyłącznie art. 50 ust. 1 oraz art. 46 ust. 1 pkt 2-5 ww. ustawy.
Należy również podkreślić, że sposób i tryb postępowania w sprawach m.in. unieważnienia dowodu osobistego reguluje rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29.01.2015r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz sposobu i trybu postępowania w sprawach wydania dowodów osobistych, ich utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu (Dz. U. z 2015r. poz. 212). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia organ gminy unieważnia dowód osobisty wprowadzając do Rejestru Dowodów Osobistych informacje o dacie i przyczynie unieważnienia dowodu osobistego.
Kierując się treścią wskazanych przepisów należy podzielić stanowisko Wojewody o braku podstaw do wydania w niniejszej sprawie (dotyczącej zgodnie z żądaniem strony unieważnienia dowodu osobistego) decyzji administracyjnej. Jak słusznie bowiem podniósł organ II instancji unieważnienie ważnego dowodu osobistego następuje wyłącznie w drodze czynności materialnotechnicznej. Żaden przepis ustawy o dowodach osobistych nie daje podstawy do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym kompetencja określonego organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej w sprawie musi wynikać z konkretnego upoważnienia zawartego w przepisie. Kompetencji tej nie można domniemywać, a regulacja w zakresie umocowania organu do wydania decyzji w określonej kategorii spraw musi być wyraźna (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17.05.2012r., sygn. akt II SA/Bk 71/12).
Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że zakresem kontroli sądowej nie mogła zostać objęta kwestia prawidłowości wpisu w dowodzie osobistym dot. adresu zameldowania strony na pobyt stały, gdyż zagadnienie to wykracza poza granice rozpoznawanej sprawy (art. 134 ustawy P.p.s.a.).
Odnosząc się do zastrzeżeń M. K. co do błędnego oznaczenia przez Wojewodę daty jego urodzenia – "12 maja 2914r." zamiast "12 maja 1964r." – należy wskazać, że w tej kwestii właściwy jest tryb sprostowania decyzji administracyjnej określony w art. 113 § 1 K.p.a. Uchybienie to nie stanowi, zdaniem Sądu, naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a.).
Jedynie końcowo należy podkreślić, że z mocy art. 88 oraz art. 89 ustawy o dowodach osobistych:
- - dowody osobiste wydane przed dniem 1.03.2015r. zachowują ważność do upływu terminów w nich określonych (art. 88),
- - adres miejsca zameldowania zamieszczony w dowodzie osobistym wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie potwierdza adresu miejsca zameldowania (art. 89 ust. 1),
- - zmiana adresu miejsca zameldowania posiadacza dowodu osobistego wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie stanowi podstawy do jego wymiany (art. 89 ust. 2).
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.