Uzasadnienie
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania H. L., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] z [...] o odmowie przyznania H. L. pomocy społecznej w formie zasiłku stałego począwszy od 13.11.2021 r.
W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy art. 8 ust. 1, 3, art. 37 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 36 pkt 1 lit. a, art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11.07. 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2018.1358), które określają kryteria dochodowe, niezbędne do przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego, obowiązujące do 31.12.2021 r. Strona odwołująca się swój wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła bowiem 8.11.2021r. W wyniku przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że H. L. jest rozwiedziony, ma troje dzieci: syna K. L., córkę A. L. i córkę W. L., na rzecz których jest zobowiązany do alimentacji. Wnioskodawca, legitymujący się orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds.
Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z 20.10.2021 r., zaliczającym go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do 31.10.2023 r., prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i od sierpnia 2021 r. mieszka w lokalu przy ul. [...] w [...], który, jak twierdzi, użyczyła mu matka – H. L. W dniu 12.11.2021 r. H. L. dostarczył do MOPR w [...] akty notarialne dotyczące sprzedaży udziału 1/4 części mieszkania przy ul. [...], z którego to otrzymał 61.250,00 zł. H. L. oświadczył, że w obecności notariusza powyższa kwota została bezpośrednio przekazana na poczet zaległych alimentów. Z akt sprawy wynika również, że wnioskodawca wpłacił 2.07.2021 r. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] zaległości alimentacyjne w wysokości 66.098,61 zł. Z wyjaśnień strony wynika, że różnicę pomiędzy uzyskaną kwotą ze spadku i kwotą wpłaconą do Komornika na rzecz zaległości alimentacyjnych tj. kwotę 4.848,61 zł, uregulowała matka strony – H. L. Ponadto z zaświadczenia ww. Komornika Sądowego z 16.11.2021 r. wynika również, że 18.964,00 zł z wpłaconej przez H. L. kwoty zostało przekazane na spłatę zadłużenia alimentacyjnego wobec wierzyciela (rata bieżąca).
Z przedłożonego w sprawie materiału dowodowego wiadomo również, że 9.11.2021 r. H. L. kupiła lokal mieszkalny przy ul. [...], w którym obecnie zamieszkuje H. L.. Z treści wywiadu środowiskowego, jak i oświadczenia strony z 8.11.2021 r. wynika, że wnioskodawca nie pracuje i nie posiada żadnego własnego dochodu.
Mając na uwadze powyższe organ I instancji przyjął, że w lipcu 2021 r. strona uzyskała dochód w łącznej wysokości 66.098,61 zł, na który złożył się dochód ze sprzedaży 1/4 mieszkania przy ul. [...] w wysokości 61.250,00 zł oraz pomoc od matki – H. L. w wysokości 4.848,61 zł. Łączna wysokość uzyskanego w lipcu 2021 r. dochodu stanowiła kwotę 66.098,61 zł. Z uwagi jednak na wyjaśnienia Komornika Sądowego, z których wynika, że część otrzymanych przez niego środków finansowych tj. kwota 18.964,00 zł została przekazana bezpośrednio wierzycielowi tytułem alimentów (rata bieżąca), nie zaś na spłatę zaległości alimentacyjnych wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, organ I instancji przyjął za dochód strony z lipca 2021 r. kwotę 47.134,61 zł (66.098,61 zł - 18.964,00 zł = 47.134,61 zł), a zatem kwotę pomniejszoną o wpłatę dla wierzyciela bieżącej raty.
Tym samym dochód H. L. w wysokości 47.134,61 zł był jednorazowym dochodem przekraczającym pięciokrotną kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W rezultacie organ I instancji, zgodnie z art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, rozliczył ww. dochód na 12 kolejnych miesięcy i przyjął, że miesięczny dochód z tego tytułu stanowi kwotę 3.927,88 zł, która przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, uprawniające do obligatoryjnej formy pomocy społecznej jakim jest zasiłek stały.
Z powyższych względów SKO jako prawidłową uznało ocenę dokonaną przez organ I instancji co do tego, że sytuacja dochodowa H. L. stanowiła podstawę odmowy przyznania mu wnioskowanego zasiłku stałego. Wobec brzmienia art. 8 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy za dochód odwołującego się uznać bowiem należało dochód z tytułu uzyskanych środków finansowych pochodzących ze sprzedaży należącego do H. L. udziału 1/4 części mieszkania przy ul. [...] oraz pomoc matki, pomniejszonego o wpłatę na rzecz rat bieżących dla wierzyciela. W tym zakresie powołano również art. 8 ust. 11 pkt ustawy, stanowiący szczególne unormowanie ustawy, polegające na tym, że dochód jednorazowy traktowany jest jako uzyskiwany przez cały rok.
Odnosząc się do treści odwołania SKO wyjaśniło, że w świetle ww. przepisów organ I instancji nie miał podstawy, aby nie uwzględnić przy weryfikacji dochodu kwoty uzyskanej ze sprzedaży udziału w mieszkaniu oraz, że fakt rozdysponowania uzyskanej kwoty na spłatę zadłużenia alimentacyjnego w drodze egzekucji, nie mógł stanowić przesłanki umożliwiającej pominięcie uzyskanego dochodu lub potraktowania go jako dochodu utraconego. Ponadto, w przedmiotowej sprawie nie było możliwe branie pod uwagę sytuacji życiowej, rodzinnej i zdrowotnej odwołującego się, gdyż przyznanie zasiłku stałego nie jest oparte na zasadzie uznania administracyjnego, ale na obligatoryjnym spełnieniu przesłanek zawartych w ww. przepisach prawa.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, H. L. zarzucił decyzji SKO błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie spełnia przesłanek do przyznania zasiłku stałego od 13.11.2021 r., podczas gdy jego sytuacja majątkowa, dochód i szczególny przypadek pozwalają na przyznanie tego świadczenia. Organ, obliczając kryterium dochodowe, nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności, jako że ze sprzedaży lokalu przy ul. [...] w [...] strona nie uzyskała dochodu, którym mogłaby swobodnie dysponować, bowiem kwota uzyskana z tej sprzedaży została przekazana bezpośrednio komornikowi, który prowadził egzekucję roszczeń alimentacyjnych.
Ponadto, skarżący posiada zobowiązania alimentacyjne wobec córki W., jak i A. L., a uwzględniono jedynie zadłużenie z jednego ze źródeł. Pozostała część środków została spożytkowana przez odwołującego się na dokonanie remontu w mieszkaniu, które obecnie zajmuje, jak i zakup niezbędnych leków i bieżącą egzystencję. Końcowo wskazano, że skarżący jest osobą niepełnosprawną o trudnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie skarżącemu zasiłku stałego od dnia 13.11.2021 r.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej 27.07.2022 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości ani w żadnej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
U podstaw kwestionowanej przez skarżącego odmowy przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego legło uzyskanie przezeń kwoty 61.250,00 zł z tytułu sprzedaży udziału ¼ mieszkania przy ul. [...] w [...] – na podstawie aktu notarialnego z 2.07.2021 r. (k. 18 akt administracyjnych), co stanowi okoliczność niesporną. Strony różnią się jednak w zakresie skutków, jakie ta – relewantna prawnie – czynność wywarła w zakresie prawa do uzyskania ww. świadczenia z pomocy społecznej. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż ustawodawca uzależnił przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego przede wszystkim od uzyskiwania dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej (jaką jest skarżący), której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 36 pkt 1 lit. a ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.08.2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358) kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł. W przedmiotowej sprawie, jak trafnie wskazało SKO, zastosowanie miały przepisy w cyt. brzmieniu, określające kryteria dochodowe obowiązujące do dnia 31.12.2021 r., gdyż skarżący wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożył 8.11.2021 r.
Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
- 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
- 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
- 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Jednocześnie ustawodawca, przewidział w art. 8 ust. 4 ustawy zamknięty katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3, to jest:
- 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;
- 2) zasiłku celowego;
- 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
- 4) wartości świadczenia w naturze;
- 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;
5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);
- 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;
- 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575);
- 8) (3) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 753).
Argumentacja skarżącego sprowadza się do przeznaczenia przezeń środków uzyskanych ze sprzedaży ww. udziału w lokalu mieszkalnym (61.250,00 zł) – na spłatę zobowiązań alimentacyjnych. Tym samym, zdaniem strony, nie uzyskała dochodu, którym mogłaby swobodnie dysponować, gdyż powyższa kwota (powiększona o 4.848,61 zł, przekazaną przez matkę strony, to jest łącznie 66.098,61 zł) została bezpośrednio przekazana komornikowi, który prowadził egzekucję roszczeń alimentacyjnych.
Analizując charakter ww. świadczeń, spełnionych przez stronę na rzecz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyroku Sadu Rejonowego z 15.01.2008 o sygn. akt III RC 703/07 – w zestawieniu z cyt. przepisami – nie sposób podzielić argumentacji zawartej w złożonej skardze. Jak wynika bowiem z zaświadczenia ww. Komornika z 16.11.2021 r. (k. 49):
- - 2.07.2021 r. H. L. wpłacił kwotę 66.098,61 zł,
- - z ww. kwoty dla wierzyciela przeznaczono 37.995,27 zł, 357 zł, a 8.750,69 zł tytułem opłaty egzekucyjnej i 31,65 innych kosztów egzekucyjnych,
Pozostała kwota - 18.964,00 zł z wpłaconej przez H. L. kwoty 66.098,61 zł, została przekazana jako cyt. "rata bieżąca" za okres "01-11-2020".
Z uwagi powyższe okoliczności, ustalone przez organy zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., w wydanych w sprawie decyzjach prawidłowo odliczono od dochodu strony jedynie ww. kwotę 18.964,00 zł. Jak już to wskazano, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
W odniesieniu do pozostałej części kwoty uzyskanej przez skarżącego ze sprzedaży udziału w lokalu, to jest 47.134,61 zł (66.098,61 zł - 18.964,00 zł = 47.134,61 zł), organy prawidłowo zakwalifikowały ją jako dochód odwołującego z miesiąca lipca 2021 r. W tym zakresie należy odwołać się do podjętej w składzie siedmiu sędziów uchwały z 8.11.2021 r. o sygn. akt I OPS 2/21, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 z późn. zm.) nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. Wyjątek z art. 8 ust. 3 pkt 3 ma właśnie szczególnie silne uzasadnienie aksjologiczne wyłącznie z uwagi na interes uprawnionego do alimentacji i powinien być interpretowany ściśle.
Skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy alimentacyjnej. W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa - za pierwszym razem nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz - uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie.
Ma to szczególne znaczenie w kontekście przewidzianej w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady sprawiedliwości społecznej definiowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98, OTK 2000/3/87; wyrok NSA z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 571/13 oraz wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1433/11; I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, wydanie 5, Wolters Kluwer, Warszawa 2020, s. 93 i 94). Potwierdzeniem zasadności tego stanowisko jest także regulacja art. 28 ust. 1 ustawy alimentacyjnej, w którym w wyraźny sposób odróżnia się należności wierzyciela alimentacyjnego od należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej i świadczeń z funduszu alimentacyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie a dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 499/11).
Podważenie powyższej argumentacji wymagałoby dokonania wykładni contra legem, zakwestionowania fundamentalnych zasad interpretacji prawa (nakaz ścisłej wykładni przepisów wprowadzających wyjątki od zasady), a także odejścia od dominującej w orzecznictwie linii, opartej na tych regułach wykładni."
W tym kontekście brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że środki uzyskane przez skarżącego z tytuły sprzedaży udziału w mieszkaniu, przeznaczone następnie na wymagalne zaległości alimentacyjne nie stanowiły dochodu – w przeciwieństwie do środków przeznaczonych na pokrycie rat bieżących (art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy), bez względu na to, których dzieci skarżącego dotyczą.
Słusznie zatem organy orzekające uznały, że dochód skarżącego uzyskany w lipcu 2021 r. – w części 47.134,61 zł – przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. W tym miejscu należy przytoczyć znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Skoro dochód H. L. w wysokości 47.134,61 zł był jednorazowym dochodem przekraczającym pięciokrotną kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (701 zł), organy zgodnie z treścią cyt. art. 8 ust. 11 pkt 1 ustawy rozliczyły ww. dochód na 12 kolejnych miesięcy, trafnie przyjmując, że miesięczny dochód z tego tytułu stanowi kwotę 3.927,88 zł – która przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, uprawniające stronę do obligatoryjnej formy pomocy społecznej jakim jest zasiłek stały, obowiązujące do 31.12.2021 r. (701 zł).
Pomimo podnoszonej przez skarżącego argumentacji o trudnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej, okoliczności te nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Jak trafnie bowiem zauważyło SKO, w zakresie rozstrzygnięcia o prawie do zasiłku stałego nie występuje uznanie administracyjnej, a przesłanki wyłączające jego przyznanie (podobnie jak świadczenia, które nie stanowią dochodu strony) są ściśle określone. Z tych względów, wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie, z którego wywiedziono właściwe skutki prawne, organy nie miały innej możliwości, jak tylko odmówić przyznania stronie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku – na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. Na koszty składa się kwota 295,20 zł tytułem wynagrodzenia ustanowionego z urzędu profesjonalnego pełnomocnika skarżącego obliczonego na podstawie § 2 pkt 1, § 4 ust. 1, § 21 ust. 1 pkt 1 lit c oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019. poz. 18).