Uzasadnienie
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach postanowieniem z 29 grudnia 2022 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku J. i J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 21 września 2022 r., nakazującej J. i J. K. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku stodoły znajdującego się na działkach nr ewid. [...] i [...] w S., gm. B., na podstawie art. 59 § 2 kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja z 21 września 2022 r., została doręczona J. i J. K. 26 września 2022r., a więc termin do wniesienia odwołania upłynął 10 października 2022 r., natomiast odwołanie nadano w polskiej placówce pocztowej 13 października 2022 r.
Powyższe skutkowało wydaniem postanowienia z 21 listopada 2022 r., w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało doręczone 22 listopada 2022 r. Natomiast J. i J. K. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyli 28 listopada 2022 r. Dalej Wojewódzki Inspektor podał, że strony we wniosku o przywrócenie terminu podali, że okolicznością uzasadniającą brak winy w jego uchybieniu jest oczywista omyłka znajdująca się na kopercie, którą adresowano do PINB w Kielcach tj. brak wskazania ulicy siedziby organu I instancji. Zdaniem organu, powyższe trudno byłoby uznać za przyczynę niedochowania terminu bez winy stron, bowiem decyzja doręczona J. i J. K. zawierała poprawne pouczenie, w treści którego wprawdzie nie było wskazanego adresu, jednak szczegółowy adres siedziby PINB w Kielcach widniał na nagłówku pierwszej strony decyzji doręczonej skarżącym.
Ponadto w aktach sprawy znajduje się skierowane do skarżących pismo PINB w Kielcach z 23 marca 2021 r., zawierające wezwanie do przedłożenia dowodów dotyczących prowadzonego postępowania w siedzibie organu szczebla powiatowego. Oprócz tego strony nie mogły mieć trudności z ustaleniem dokładnego adresu, gdyż koperta, w której została wysłana decyzja PINB w Kielcach, również została opieczętowana i wskazywała prawidłowy adres organu. Wreszcie J. i J. K. w swoim odwołaniu z 5 października 2022 r., wskazali dokładny adres siedziby organu I instancji, za pośrednictwem którego przysługuje prawo do wniesienia odwołania, a jedynie przez nienależytą staranność, odwołujący się nie przepisali tego adresu w całości na kopertę. W aktach sprawy znajduje się również pismo J. K. z 29 sierpnia 2022 r., wysłane listownie do organu powiatowego na jego właściwy adres, który został wpisany w całości na kopercie.
Wobec powyższego, organ stwierdził, że w omawianym przypadku wnioskodawcy w żaden sposób nie uwiarygodnili braku swojej winy w uchybieniu terminu, gdyż nadanie odwołania na niewłaściwy adres organu nie stanowi podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie J. i J. K. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili błędne ustalenie, będące wynikiem naruszenia art. 7 kpa, art. 77 kpa i 80 kpa, a także art. 58 § 1 i 2 kpa, polegające na przyjęciu, że do przekroczenia terminu do złożenia odwołania doszło z ich winy i nie zaistniały szczególne okoliczności, które skutkować powinny przywróceniem terminu do złożenia odwołania, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że do niedochowania terminu nie doszło z winy skarżących.
W uzasadnieniu skargi zauważono, że z powodu oczywistej omyłki na kopercie zaadresowanej do PINB w Kielcach zabrakło jedynie określenia ulicy, przy której mieści się ten organ. Okoliczność ta jednak pozwalała na właściwe doręczenie przesyłki, zwłaszcza, że ustalenie adresu nie sprawiało trudności. Wskazany błąd miał charakter oczywistej omyłki i nie powinien przesądzać o zwrocie przesyłki. W takiej sytuacji ocena organu, że nie zaistniały okoliczności przemawiające za przywróceniem terminu jest niezrozumiała, szczególnie, że sprawa ma bardzo istotny charakter, gdyż dotyczy kwestii rozbiórki budynku gospodarczego.
W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Kwestią sporną była ocena, czy prawidłowo Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 21 września 2022 r.
Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, z kolei z treści art. 58 § 1 i 2 kpa wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z powyższego wynika, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności przez stronę w postępowaniu podatkowym jest spełnienie jednocześnie trzech warunków, tj.: złożenie w odpowiednim czasie wniosku przez zainteresowanego, dokonanie równocześnie spóźnionej czynności oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek została spełniona. Mimo braku w zaskarżonym postanowieniu rozważań dotyczących tej kwestii nie może być wątpliwości, że skoro skarżący wiedzę o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania powzięli z postanowienia ŚWINB w Kielcach z 21 listopada 2022 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania, które to postanowienie otrzymali 22 listopada 2022 r., to wniosek o jego przywrócenie złożony 29 listopada 2022 r. (data nadania przesyłki), został wniesiony w siedmiodniowym, wymaganym przez ustawę, terminie.
Przechodząc do oceny czy uchybienie terminu było zawinione przez stronę, należy podnieść, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w niezłożeniu odwołania w ustawowym terminie. W orzecznictwie podkreśla się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu.
Powołana we wniosku okoliczność mająca uniemożliwić dotrzymanie terminu, tj. błąd w adresie organu skutkujący niemożnością doręczenia przesyłki zawierającej odwołanie, wskazuje, że uchybienie terminu nie nastąpiło w wyniku trudnych do przezwyciężenia i niezależnych od strony przeszkód, a było jedynie wynikiem pomyłki, co zresztą skarżący sami przyznają w skardze. Należy podkreślić, że brak upewnienia się przez skarżących o prawidłowości zaadresowania przesyłki, wskazuje na niestaranność z ich strony. Skarżący przed zaadresowaniem przesyłki winni sprawdzić, jaki jest adres siedziby organu I instancji, który został wskazany między innymi w nagłówku decyzji z 21 września 2022 r., a także był im znany na skutek innych czynności podejmowanych w trakcie trwania postępowania.
Skarżący jednak tego nie uczynili lub uczynili to niezbyt dokładnie, co spowodowało wpisanie na kopercie nieprawidłowego adresu. Dowodzi to braku dołożenia przez skarżących należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Dopuszczenie się niedbalstwa w tym zakresie, uniemożliwia uznanie, że uchybienie terminowi było niezawinione.
O braku winy w uchybieniu terminu nie może także świadczyć fakt, że na przesyłce zawierającej odwołanie zabrakło jedynie ulicy, a więc – jak twierdzą skarżący - przesyłka nie powinna zostać zwrócona, gdyż doręczyciel mógł sam ustalić adres organu. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 896 ze zm.), "adres" jest oznaczeniem miejsca doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym wskazanego przez nadawcę albo oznaczenie miejsca ich zwrotu do nadawcy.
Z kolei "adresat" to podmiot wskazany przez nadawcę jako odbiorca przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym (art. 3 pkt 2). Natomiast art. 37 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Z wymienionych przepisów wynika więc, że doręczyciel doręcza przesyłkę podmiotowi wskazanemu przez nadawcę na adres (miejsce) wskazane na kopercie. W sytuacji zatem, gdy skarżący prawidłowo oznaczyli adresata, przy jednoczesnym opatrzeniu przesyłki niekompletnym adresem, słusznie doręczyciel nie próbował w ogóle jej doręczać. Listonosz nie może bowiem dowolnie doręczać przesyłki, nawet jeżeli z urzędu jest mu znany prawidłowy adres, na który winna być ona doręczona.
Skoro więc Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach prawidłowo ustalił, że skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności skutkujących przywróceniem terminu do wniesienia odwołania, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zaskarżone rozstrzygniecie odpowiada prawu, w związku z czym skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259).