Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. Z. i P. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.
Powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących, ich ojcu M. Z. w dniu 19 października 2007 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 19 listopada 2007 r.
W dniu 26 października 2007 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Postanowieniami z dnia 3 grudnia 2007 r. referendarz sądowy przy Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach zwolnił P. Z. i P. Z. od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżących adwokata. Na tej podstawie, Okręgowa Rada Adwokacka zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2007 r. wyznaczyła pełnomocnika skarżących w osobie adwokata M. M. W dniu 28 grudnia 2007 r. P. Z. i P. Z. udzielili adwokatowi pełnomocnictw do reprezentowania ich w niniejszej sprawie, natomiast w dniu 28 stycznia 2008 r. pełnomocnik skarżących nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 września 2007 r. Adwokat M. M. podniosła, że o fakcie wyznaczenia jej pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie dowiedziała się z przesyłki Okręgowej Rady Adwokackiej, otrzymanej w dniu 11 stycznia 2008 r., natomiast w dniu 21 stycznia 2008 r., w trakcie zapoznawania się z aktami sprawy powzięła wiadomość, iż skarżącym upłynął termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Adwokat podkreśliła, że skarżący uchybili terminowi nie ze swojej winy, lecz z uwagi na długi okres od momentu złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu aż do jego wyznaczenia.
Postanowieniem z dnia 6 marca 2008 r. WSA w Kielcach odrzucił wniosek P. Z. i P.Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Na skutek zażalenia skarżących Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008r. uchylił postanowienie WSA w Kielcach polecając merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Jako przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej został podany długi okres oczekiwania przez skarżących od daty złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, do daty jego ustanowienia. Oceniając podaną okoliczność należy zaakceptować twierdzenie, że okres ponad półtora miesiąca jaki upłynął od dnia 26 X 2007 r., kiedy to został złożony wniosek o ustanowienie adwokata, do dnia 13 XII 2007, kiedy Dziekan ORA wydał zarządzenie o wyznaczeniu adwokata dla skarżących, a zwłaszcza do dnia w którym adwokat ten miał realną możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną może sporządzić tylko adwokat lub radca prawny, uniemożliwił skarżącym, a także ich pełnomocnikowi, M. Z. nie będącemu adwokatem ani radcą prawnym, zachowanie ustawowego, 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Powoduje to, że nie może być w sprawie mowy o zawinionym przez skarżących uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Ponieważ pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148), a niezachowanie należytej staranności przez pełnomocnika strony pociąga konsekwencje dla mocodawców, należało w sprawie ocenić, czy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ponosił winę pełnomocnik skarżących. W tym zakresie należy podzielić pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., uchylającym postanowienie WSA w Kielcach o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu i przyjąć, że w przypadku wyznaczenia pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu o jakim mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., przyczyna uchybienia terminu do jej wniesienia ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej.
Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w sprawie nie da się jednoznacznie ustalić, kiedy adwokat skarżących miała rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ale z pewnością nie mogło to nastąpić wcześniej niż po uzyskaniu przez adwokata pełnomocnictwa od strony, a z wyjaśnień zawartych w zażaleniu z dnia 25 marca 2008 r. (k. 132) wynika, że pełnomocnictwo zostało doręczone pełnomocnikowi po dniu 22 stycznia 2008 r., gdyż dopiero w tym dniu występujący w imieniu skarżących M. Z. przesłał podpisane przez skarżących pełnomocnictwa - to należy przyjąć, że wniesienie skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokata M. M., które nastąpiło w dniu 19 lutego 2008 r. w uzupełnieniu braków formalnych złożonego już w dniu 28 stycznia 2008 r. wniosku tego adwokata o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi kasacyjnej - zostało dokonane po terminie bez winy strony w zaprezentowanym wyżej rozumieniu.
Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócił P. Z. i P. Z. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 września 2007r.