Uzasadnienie
II SA/KE 178/05
S.G. wnioskiem z dnia [...] wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie praw kombatanckich z tytułu pełnienia służby w ruchu oporu Batalionów Chłopskich w latach 1943 - 1945.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania S.G. uprawnień kombatanckich.
W motywach rozstrzygnięcia Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie podniósł, iż strona w czasie zgłoszonej działalności kombatanckiej miała 13 lat i z uwagi na wiek nie mogła pełnić służby w Batalionach Chłopskich lecz co najwyżej dorywczo wykonywać na rzecz tej organizacji czynności pomocnicze obejmujące pomoc dla powstańców w zakresie posłańca z meldunkami, dowożenia żywności do lasu, przewożenia rannych. Takie zaś działanie nie wyczerpuje przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Warunkiem bowiem uznania za działalność kombatancką było pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, czego wyrazem jest złożenie przysięgi żołnierskiej. Bataliony Chłopskie ściśle przestrzegały rozkazu generała Kazimierza Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939r. określającego dolną granicę wieku dla osób pełniących służbę w organizacji ZWZ - AK, która wynosiła początkowo 17 lat a następnie została obniżona do 16 lat.
W ocenie organu okoliczność ta jak również fakt, że zainteresowany nie udowodnił złożenia przysięgi oraz nie wskazał konkretnych przyczyn, dla których odebrano przysięgę od 13-letniego dziecka świadczą o tym, że zainteresowany nie był szeregowym żołnierzem organizacji niepodległościowej.
Skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. złożył S.G. zarzucając organowi błędne ustalenia stanu faktycznego polegające na zanegowaniu faktu złożenia przysięgi w oddziale Batalionów Chłopskich, co uniemożliwiło uznanie pełnienia tej służby za działalność kombatancką.
II SA/Ke 178/05
Skarżący wywodzi, iż świadkowie tj. S.W. pseudonim "W" i J.S. pseudonim "B", którzy złożyli w sprawie oświadczenia, byli żołnierzami BCH oddziału J.M. pseudonim "S", obecnie są członkami koła Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich w Busku-Zdroju i zarówno oni jak i Zarząd tego koła potwierdzili jego wstąpienie do oddziału J.M. i złożenie przysięgi.
Dodaje również, że w oddziale tym pełniło służbę jeszcze dwóch jego rówieśników, którzy posiadają uprawnienia kombatanckie.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi S.G. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
11 SA/Ke 178/05
W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że w toku postępowania o ustalenie uprawnień kombatanckich dla S.G. doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy, za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939 - 1945.
Pełnienie służby wojskowej w oddziale partyzanckim w okresie wojny 1939 - 1945 wiązało się m.inn. ze złożeniem przysięgi wojskowej, otrzymaniem konkretnego przydziału organizacyjnego oraz zadań do wykonania.
W rozpatrywanej sprawie istotnym elementem mającym wpływ na rozstrzygnięcie organu jest ustalenie złożenia bądź też nie złożenia przez skarżącego przysięgi w oddziale J.M. pseudonim "S". Okoliczność ta ma bowiem znaczenie dla ustalenia czy skarżący służył w oddziale partyzanckim B.Ch co z kolei stanowi niezbędną przesłankę do uznania tej działalności za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że okoliczność ta nie została wyjaśniona w sposób niebudzący wątpliwości.
Wprawdzie obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) oraz do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Z powyższych zasad wynika, że jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić.
Ustalając fakty mające istotne znaczenie dla sprawy organ zaniechał podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych przez 11 SA/Ke 178/05
S.G. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących kwestii posiadania uprawnień kombatanckich przez dwie osoby, które w chwili składania przysięgi liczyły po 11 lat, co mogłoby przemawiać za tym, że zdarzały się przypadki składania przysięgi przez osoby poniżej 16 roku życia. Taki brak działania jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością wydanej decyzji.
Skoro w rozpatrywanej sprawie nie zostały uwzględnione wszystkie dowody, które mogłyby się przyczynić do dokładnego wyjaśnienia sprawy, to w konsekwencji należy uznać, iż ocena materiału dowodowego została dokonana przez organ z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Tym samym uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Powyższe wadliwości w zakresie wyjaśnienia podstawy faktycznej wydanej decyzji nie zezwalają na uznanie jej za zgodna z prawem i z tego względu należało decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylić.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i lit. "c", art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).