Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2010r. Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez Dyrektora Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Masłowie od postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia 4 grudnia 2009r., nakładającego grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 17, 18 i 122 z zw. z art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 16 marca 2005r. przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach przeprowadzili w Zespole Szkół w Masłowie kontrolę sanitarną, podczas której stwierdzili nieprawidłowości, skutkiem czego było wydanie w dniu 16 kwietnia 2005r. decyzji administracyjnej, zarządzającej doprowadzenie do należytego stanu sanitarno – higienicznego szeregu pomieszczeń, szczegółowo opisanych w siedmiu punktach decyzji, w tym między innymi spowodowanie, aby podłogi w salach lekcyjnych nr 3, 4, 9, 10, 11 i 12 oraz szatni dla gimnazjalistów były gładkie, równe oraz łatwe do utrzymania w czystości (punkt 2 decyzji). Termin wykonania zarządzeń został ustalony na 25 sierpnia 2005r. W tym terminie nie zostały wykonane obowiązki opisane w punktach 2 i 3 decyzji. Na wniosek dyrektora szkoły termin ich wykonania został przedłużony postanowieniem z dnia 17 października 2005r. – do dnia 25 sierpnia 2006r., a następnie postanowieniem z dnia 17 listopada 2006r. do dnia 26 sierpnia 2009r.
Przeprowadzona w dniu 26 sierpnia 2009r. kontrola wykazała wykonanie zarządzenia zawartego w punkcie 3 decyzji z 2005r. i tylko częściowe wykonanie zarządzenia z punktu 2. Skutkowało to wydaniem w dniu 17 września 2009r. decyzji o niewyrażeniu zgody na zmianę terminu wykonania decyzji w zakresie realizacji obowiązku określonego w punkcie 2 decyzji. W dniu 5 października 2009r. doręczono zobowiązanemu upomnienie, w dniu 20 listopada 2009r. zgodnie z art. 122 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został doręczony odpis tytułu wykonawczego z dnia 9 listopada 2009r., a w dniu 4 grudnia 2009r. zostało wydane postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W zażaleniu na to postanowienie Dyrektor Zespołu Szkół w Masłowie wniósł o anulowanie kary grzywny oraz przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia w zakresie punktu 2 decyzji tłumacząc, że wykonanie tego obowiązku wiąże się z dużymi nakładami finansowymi i jest zbyt dużym obciążeniem dla Zespołu Szkół jak i dla Gminy.
Jednocześnie poinformował, że prace (remonty podłóg) będą wykonane do końca wakacji bieżącego roku. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy wskazał, że nie znajduje uchybień prawnych ani merytorycznych w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na to postanowienie Dyrektor Zespołu Szkół w Masłowie, domagając się jego uchylenia i nakazania organowi II instancji umorzenia postępiania, zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 138 kpa (bez sprecyzowania, którego konkretnie przepisu). W uzasadnieniu skargi podniósł, że skoro dzięki jego interwencji w budżecie Gminy Masłów na 2010r. zostały zagwarantowane środki na wykonanie prac remontowych i prace te zostaną przeprowadzone w wakacje 2010r., nakładanie na jego osobę grzywny w celu przymuszenia jest zbyt pochopne i niecelowe.
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż te, które zostały w niej wskazane.
Nie ulega wątpliwości, iż organ egzekucyjny postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku może prowadzić tylko przeciwko zobowiązanemu. Kto zaś jest zobowiązanym powinno wynikać z decyzji, w oparciu o którą następnie jest wystawiony tytuł wykonawczy.
W wystawionym w niniejszej sprawie tytule wykonawczym, w rubryce "dane identyfikacyjne zobowiązanego" wpisano "Zespół Szkół w Masłowie" i na ten Zespół zaskarżonym postanowieniem została nałożona grzywna w wysokości 1000 złotych. Jednakże zauważyć należy, iż podstawą wystawienia tego tytułu była decyzja z dnia 16 kwietnia 2005r. (w tytule błędnie wskazano, że jest to decyzja z dnia 17-07-2005r.). Ta zaś decyzja nie zawiera jednoznacznego określenia jej adresata, w związku z czym nie wiadomo, na kogo organ nałożył obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Z uzasadnienia decyzji z 2005r., w którym organ przytoczył treść § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 6 za 2003r. po. 69 ze zm.) można wnioskować, iż obowiązek został nałożony na dyrektora szkoły.
Przepis ten bowiem brzmi następująco: "Dyrektor szkoły zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek". Również w odpowiedzi na skargę organ stwierdza, że niewykonanie nałożonych decyzją z dnia 16 kwietnia 2005r. obowiązków stanowi naruszenie § 2 powołanego rozporządzenia. Tymczasem tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko Zespołowi Szkół i na tę jednostkę została nałożona grzywna.
Prawidłowe ustalenie osoby zobowiązanego jest niezbędne do prawidłowego prowadzenia egzekucji. Zdaniem Sądu mimo, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest jedną z podstaw zarzutów (art. 33pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym - tekst jedn. Dz. U. Nr 229 za 2005r. poz. 1954 ze zm.), a w niniejszej sprawie zarzuty do tytułu wykonawczego nie zostały zgłoszone, tym niemniej z uwagi na wynikający z art. 29 obowiązek badania z urzędu przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, na organie tym ciąży także obowiązek badania, i to na każdym etapie postępowania, czy egzekucja jest skierowana przeciwko osobie zobowiązanej (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009r. sygn. II FSK 591/08 Lex 544582).
Skoro w niniejszej sprawie kwestia ta budzi poważne wątpliwości – wobec niewskazania wprost osoby zobowiązanej w decyzji z dnia 16 kwietnia 2005r., bez wcześniejszego prawidłowego wyjaśnienia tej kwestii nie było możliwe wszczynanie postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie również nałożenie grzywny w celu przymuszenia.
Z tej przyczyny zarówno zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 tej samej ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania w wysokości 100 zł (uiszczony wpis od skargi), zaś na podstawie art. 151 określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ egzekucyjny winien rozważyć, czy jest możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wystawiony na podstawie decyzji, która nie określa osoby zobowiązanej.