Uzasadnienie
Dnia 9 marca 2006 r. A. R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając mu rażące naruszenie ustawowych obowiązków nałożonych art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez niedokonanie kontroli wykonania obowiązku rozbiórki stawu rybnego, wybudowanego samowolnie przez K. M. w miejscowości R. Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że zaniechanie przez organ nadzoru budowlanego przeprowadzenia kontroli wykonania obowiązku rozbiórki stawu, nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], doprowadziło do wydania przez Starostę pozwolenia na budowę tegoż stawu, a w rzeczywistości dokończenie samowoli budowlanej. Starosta uznał bowiem za wiarygodną informację PINB, iż K. M. przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę, wykonał nakaz rozbiórki nałożonej decyzją z [...]
O wykonaniu tego obowiązku inwestor poinformował organ nadzoru budowlanego, a ten nie sprawdził prawdziwości jego twierdzeń przyjmując, że obowiązek został wykonany.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że żądanie skarżącej nie mieści się w przepisach regulujących właściwość rzeczową sądów administracyjnych, a ponadto ona sama nie jest do złożenia skargi uprawniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty zawarte w skardze nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej, albowiem skarga nie została wniesiona na akt administracyjny o jakim mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a co za tym idzie podlegać musi odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy).
Stosownie do powołanego wyżej przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, a to oznacza, że skarga wniesiona na jakikolwiek inny akt, nie ujęty w dyspozycji art. 3 § 2 ustawy o p.p.s.a. jest niedopuszczalna.
Jak wynika z akt administracyjnych oraz treści samej skargi, A. R. zaskarżyła do sądu nienależyte - w jej ocenie - wypełnienie przez organ nadzoru budowlanego obowiązków wynikających z art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego.
W ramach powinności nań nałożonych artykułem 84a ust. 2 pkt 2, organy nadzoru budowlanego niewątpliwie zobowiązane są do kontroli wykonania własnych decyzji, np. nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego. W wyniku czynności przeprowadzanych w tym trybie nie dochodzi jednak do wydania jakiegokolwiek aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie niewykonania obowiązku przez organ doprowadzić może do wszczęcia postępowania egzekucyjnego bądź zastosowania kolejnych środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 05.229.1954), jeżeli postępowanie takie jest już w toku. Dopiero w ramach tego postępowania wydawane być mogą postanowienia będące przedmiotem skargi.
Czynności podejmowane przez organy w ramach realizacji obowiązków wynikających z dyspozycji art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, nie należą także do tych, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy o p.p.s.a. (tak kwalifikuje je skarżąca wskazując podstawę prawną wniesienia skargi do sądu).
W przepisie tym chodzi bowiem działania materialno-techniczne (nie będące decyzjami ani postanowieniami), podejmowane przez organy administracji publicznej w zakresie dotyczącym stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a nie z decyzji bądź postanowienia, jak w przypadku czynności podejmowanych w oparciu o art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zaskarżone skargą działanie (bądź jego brak) nie należą zatem do aktów, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy o p.p.s.a., które mogłyby być przedmiotem skargi do sądu. Skoro nie jest to akt lub czynność, o jakiej mowa w pkt 4 tego przepisu, nie jest także możliwe zaskarżenie w tym zakresie bezczynności organu (art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a.) - jeśliby tak zakwalifikować skargę A. R. W tym stanie rzeczy za bezprzedmiotowe należy uznać rozważania w zakresie istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego do wniesieniu skargi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., co miałoby znaczenie w sprawie jedynie w razie uznania, że zaskarżony przez nią akt mieści się w katalogu przyjętym w art. 3 § 2 ustawy.
Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a.