Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak: [...], Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...], znak: [...] o wymeldowaniu [...] z pobytu stałego z lokalu położonego [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...]. do Prezydenta Miasta Kielce wpłynął wniosek [...] o wymeldowanie [...] z pobytu stałego ze wskazanego wyżej lokalu z uzasadnieniem, że wnioskowany do wymeldowania nie zamieszkuje w nim od roku [...]. W następstwie rozpatrzenia powyższego wniosku organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...].
W odwołaniu od decyzji organu I instancji [...] podnosił, że wniosek o wymeldowanie jest bezzasadny, ponieważ zamieszkuje pod wskazanym adresem od 1987r. i nie wyraża zgody na wymeldowanie z miejsca pobytu stałego.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda przytoczył brzmienie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, który stanowił podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Wyjaśniając w kontekście tego przepisu znaczenie sformułowania "miejsce stałego pobytu", o którym mowa w art. 25 ust. 1 cyt. ustawy organ, powołując się na wyrok WSA w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 600/05 wskazał, że chodzi tutaj o miejsce w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje wizyty i nadaje korespondencję.
W ocenie organu, lokal [...] przestał być miejscem pobytu stałego [...]. Powyższe ustalił w oparciu o złożone do protokołu rozprawy z dnia 24 września 2015 r. wyjaśnienia [...] – właściciela ww. lokalu, [...]– żony skarżącego i [...]– córki skarżącego (w uzasadnieniu decyzji błędnie: [...]i [...]), a także oświadczenia sąsiadów: pismo [...]oraz zeznania [...] i [...]. Z powyższych wyjaśnień i oświadczeń wynika, że od lat 90-tych ub. wieku centrum życiowym [...] jest lokal [...] (naprzeciwko spornego lokalu). Odnośnie rezygnacji z przebywania w określonym lokalu wypowiedział się NSA w wyroku z 17.11.2005r. sygn. akt II OSK 302/05 uznając, że może to nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia, lub w sposób dorozumiany – poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu.
Wojewoda wskazał, że [...] w toku postępowania nie udzielił wyjaśnień i nie odpowiedział na szczegółowe pytania dotyczące swojego miejsca zamieszkania, czy okoliczności opuszczenia spornego lokalu. Zarówno w odwołaniu, jak i w piśmie z dnia 29 października 2015 r. ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "nie wyraża zgody na wymeldowanie", a w piśmie z dnia [...]r. oświadczył, że w lokalu przebywa od [...]. W piśmie z dnia [...] stwierdził ponadto, że prawo nie pozwala wymeldować go bez jego zgody.
Zdaniem organu, na gruncie art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca stałego pobytu, bez względu na zgodę wnioskowanego do wymeldowania. Organ podkreślił ewidencyjny charakter instytucji zameldowania, wskazując że dalsze utrzymywanie zameldowania [...] pod spornym adresem prowadziłoby do fikcji meldunkowej, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] nie zgodził się z decyzją Wojewody, wniósł o jej uchylenie w całości i wystąpił, "wobec takiego stanu rzeczy" o przyznanie mieszkania zastępczego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.), dalej "ustawa". Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, właściwy ze względu na położenie nieruchomości, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Pobytem stałym jest natomiast zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach jest podobna do regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), mianowicie art. 15 ust. 2, zgodnie z którym organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. zachowuje więc aktualność również w odniesieniu do art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r.
Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. utrwalił się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. O trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Stan przebywania na stałe w danym lokalu nie wyklucza przy tym możliwości przejściowej nieobecności czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania (por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05; z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. V SA 935/02; z dnia 16 września 1986 r., sygn. III SA 437/86; z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. SA/Gd 573/85).
Należy przy tym podkreślić, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby i jako takie nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. V SA 1398/02). Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby. Ustalenia winny się zatem koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal. Opuszczenie lokalu można z kolei uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce.
Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2007 r., sygn. II OSK 401/06; z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 389/07; z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organów, które ustaliły, iż całokształt zachowań skarżącego wskazuje na to, że sporny lokal [...] nie stanowi dla niego centrum życiowego. Skarżący w żaden sposób nawet nie próbował wykazać, że faktycznie zamieszkuje w tym lokalu. W szczególności nie przedstawił żadnych świadków na okoliczność swoich twierdzeń. Tymczasem z wyjaśnień [...], jego siostry i siostrzenicy (zarazem odpowiednio żony i córki skarżącego), złożonych do protokołu rozprawy z dnia 24 września 2015 r., wynika, że [...] przeprowadził się około roku 1995 do nowo wybudowanego domu [...], w miejscu zameldowania nie posiada żadnych rzeczy osobistych, nie posiada klucza do spornego lokalu i nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zeznaniach osób mieszkających w sąsiedztwie, tj[...]i [...], przesłuchanych w charakterze świadków w dniu [...]., które zeznały, że [...] zamieszkuje pod adresem [...].
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Odmowa wymeldowania skarżącego prowadziłaby do podtrzymywania fikcji, że skarżący stale przebywa w lokalu w [...][...], co podważałoby cel prowadzenia i wiarygodność ewidencji ludności. Prawidłowo zgromadzony i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy dawał więc podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie art. 35 ustawy.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.