Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] nakazującą K. i S. K. doprowadzenie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 224/1 w S., do stanu poprzedniego.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 25.05.2004r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na w/w działce, w trakcie której ustalono, iż znajduje się tam – przy granicy z działką stanowiącą własność W. K. – budynek mieszkalny parterowy z dachem dwuspadowym. Połać dachowa od strony zachodniej wystaje poza lico budynku. S. K. oświadczył do protokołu z kontroli, że przedmiotowa połać dachowa (od strony działki W. K.) znajduje się na jego działce i nie narusza prawa własności sąsiada.
Ostateczną decyzją z dnia 30.07.2004r. organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał K. i S. K. wykonanie następujących robót:
- - obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej istniejącego budynku mieszkalnego elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) i wykonanie odpowiedniego zabezpieczenia więźby dachowej w sposób zapewniający zwiększenie jej odporności ogniowej do 60 minut, poprzez zastosowanie pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E l 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem lub alternatywnie
- - wyprowadzenie ściany zachodniej ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m dla uzyskania klasy odporności ogniowej 60 minut, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego w terminie do dnia 30.06.2005r. – celem doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami.
Przedmiotowa decyzja nie została wykonana przez zobowiązanych, pomimo upływu określonego w niej terminu. Natomiast w dniu 16.01.2008r. K. i S. K. przedłożyli zaświadczenie z Sądu Rejonowego w Staszowie z dnia 9.01.2008r., sygn. akt I Ns 267/07, z którego wynika, że do tego sądu wpłynęła sprawa z ich wniosku o rozgraniczenie pomiędzy działką nr 224/1, a działkami nr 223/1 i 223/2.
Ostatecznym postanowieniem z dnia 5.02.2008r. organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące przedmiotowego budynku mieszkalnego do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego i jednoznacznego ustalenia lokalizacji przedmiotowego budynku w stosunku do granicy rozdzielającej nieruchomości od strony zachodniej.
Postanowieniem z dnia 18.08.2008r., utrzymanym następnie w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 8.10.2008r., organ II instancji stwierdził nieważność w/w postanowienia.
Na postanowienie z dnia 8.10.2008r. S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Podczas kontroli w dniu 27.06.2008r. organ I instancji stwierdził, że S. K. dokonał jedynie częściowego usunięcia wystających elementów dachu od strony zachodniej, pozostawiając je na ok. 8 cm poza licem ściany zachodniej – z uwagi na zamiar ocieplenia w przyszłości ściany zachodniej budynku. Tym samym nie wykonano w całości obowiązku wykonania robót budowlanych nałożonego ostateczną decyzją z dnia 30.07.2004r.
Ze względu na powyższe ustalenia organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] nakazując K. i S. K. doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, określonego decyzją Naczelnika Gminy z dnia 1986r. znak: [...] oraz obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. nr 17 poz. 62 ze zm.), poprzez obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) z wykonaniem zabezpieczenia więźby celem zwiększenia odporności ogniowej, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego. W podstawie prawnej powołano art. 51 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. K., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia i zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy sądowej o rozgraniczenie. Decyzja ta została bowiem, zdaniem strony, wydana przedwcześnie, a nałożony obowiązek jest sprzeczny z opinią biegłego wydaną w sprawie o rozgraniczenie. Z opinii tej wynika mianowicie, że granica ma przebiegać w odległości 10 cm od zachodniej ściany jego domu.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję z dnia [...], wskazał na brak wykonania w całości przez zobowiązanych zaleceń ostatecznej decyzji z dnia 30.07.2004r., co w konsekwencji spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji –stosownie do art. 51 Prawa budowlanego. Przytoczono także treść § 12 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. nr 17 poz. 62 ze zm.). Jednocześnie organ stwierdził, iż istniejący stan narusza także obecnie obowiązujące przepisy.
Skargę na decyzję organu II instancji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. K., domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, że decyzja ta jest krzywdząca i błędna, uniemożliwia ponadto ocieplenie domu na jego gruncie. Przedmiotowy budynek jest bowiem usytuowany w odległości 0,1 m od granicy, a szczyt pozostawiono na zewnątrz ściany (0,08 m), aby można było ją ocieplić. Po wybudowaniu budynku odbyła się stosowna kontrola, w trakcie której nie stwierdzono jakichkolwiek odstępstw (zaświadczenie z dnia 28.03.1990r.o zgodności z pozwoleniem na budowę). Dopiero kontrola z 2004r. stwierdziła nieprawidłowości. Tymczasem, zdaniem skarżącego, to sąsiad W. K. naruszył prawo jego własności na 0,3 m, ponieważ wybudował budynek będący samowolą budowlaną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję (postanowienie), uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Na wstępie należy wskazać, że ostateczną decyzją z dnia 30.07.2004r. (K-I-5) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. i S. K. wykonanie następujących robót:
- - obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej istniejącego budynku mieszkalnego elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) i wykonanie odpowiedniego zabezpieczenia więźby dachowej w sposób zapewniający zwiększenie jej odporności ogniowej do 60 minut, poprzez zastosowanie pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E l 60, równolegle do połaci dachu, bezpośrednio pod pokryciem lub alternatywnie
- - wyprowadzenie ściany zachodniej ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m dla uzyskania klasy odporności ogniowej 60 minut, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego - w terminie do dnia 30.06.2005r. celem doprowadzenia w/w budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami.
Opisany obowiązek został nałożony na strony w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Stosownie do art. 51 ust 3 pkt 2 cyt. ustawy, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ
- - sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, i
- - wydaje decyzję – w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 27.06.2008r. oraz materiału fotograficznego (K-I-35) zobowiązani nie usunęli wystających elementów dachu od strony zachodniej, pozostawiając je na ok. 8 cm poza licem ściany zachodniej. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje, uzasadniając powyższe zamiarem ocieplenia budynku. Sporny jest jedynie przebieg granicy, która zdaniem S. K.ego położona jest w odległości ok. 10 cm od przedmiotowej ściany.
Ze względu na ustalenia wynikające z powołanego protokołu kontroli organ I instancji, wydając w oparciu o cyt. art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy decyzję z dnia [...] (K-I-53), prawidłowo nakazał K. i S. K. obcięcie wystających poza lico ściany zachodniej elementów więźby dachowej (wiatrówek i łat) z wykonaniem zabezpieczenia więźby celem zwiększenia odporności ogniowej, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
Odnosząc się do położenia przedmiotowego obiektu budowlanego wskazać należy, iż zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. nr 17 poz. 62 ze zm.), obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.
Natomiast stosownie do § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę (zdanie drugie cyt. przepisu).
Trafnie organy wskazują, iż istniejący stan obiektu narusza także aktualnie obowiązujące przepisy w tym zakresie. Trzeba bowiem podkreślić, iż – jak wynika z § 272 ust. 2 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Natomiast stosownie do § 272 ust. 3 w/w rozporządzenia - budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Z kolei zgodnie z § 235 ust. 3 tego rozporządzenia - w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia. Wskazane powyżej przepisy znajduje zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy z uwagi na regulację § 207 ust. 2 tego rozporządzenia.
Z treści cyt. przepisu wynika zatem, iż nawet zgodność wybudowanego budynku mieszkalnego z udzielonym pozwoleniem na budowę nie zwalnia od konieczności późniejszego zastosowania się do wymogów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
Nie budzi wątpliwości Sądu, iż orzeczony przez organ nakaz obcięcia wystających poza lico ściany zachodniej budynku mieszkalnego, elementów więźby dachowej z jednoczesnym wykonaniem zabezpieczenia więźby celem zwiększenia odporności ogniowej, przewidzianej dla ścian oddzielenia przeciwpożarowego spełnia wymogi powołanych wyżej przepisów.
Istotna dla zastosowania w/w przepisów jest przede wszystkim lokalizacja przedmiotowego budynku od strony zachodniej – bezpośrednio przy granicy z działką W. K. Fakt ten potwierdzają nie tylko wyniki kolejnych oględzin, ale także decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę (K-I-3), jak również zaświadczenie Naczelnika Gminy z dnia 28.03.1990r. (k. 3 akt sądowych).
W świetle powyższego niezasadna jest argumentacja skarżącego, iż skoro budynek mieszkalny jest oddalony o 10 cm od granicy, to nie stosuje się do niego wymogu ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Podkreślić przy tym należy, iż przepisy dotyczące wymogów przeciwpożarowych – z uwagi na wartości jakie chronią tj. ochronę życia, zdrowia i mienia – mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszczają jakiegokolwiek uznania administracyjnego (dowolności) w zakresie ich stosowania.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie odniosły zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 2 ust. 3, § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.