Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa "..." w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażami. W skardze został również zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca Wspólnota wskazała, że ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, co pozbawi inwestora możliwości zakończenia rozpoczętej budowy. Taka sytuacja wymagać będzie wszczęcia odrębnego postępowania zmierzającego do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Wziąwszy zaś pod uwagę zarówno nakład środków jak również czas trwania ewentualnych postępowań w tym zakresie zasadnym jest uniemożliwienie realizacji spornej inwestycji. Skarżąca dodała, że rozpoczęcie budowy narazi mieszkańców nieruchomości sąsiednich na uciążliwości związane z jej prowadzeniem. Dlatego realizacja tego rodzaju inwestycji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak również stoi w sprzeczności z interesem skarżącej i pozostałych stron postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zmianami), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jeśli chodzi o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności po przekazaniu akt sądowi, jest to możliwe tylko na wniosek i tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymi przesłankami są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających wystąpienie którejś z tych przesłanek.
Złożony w niniejszej sprawie wniosek nie spełnia powyższego wymogu. Skarżąca Wspólnota stwierdziła, że realizacja inwestycji może doprowadzić do nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia następstw, jednak nie opisała jakie konkretnie nieodwracalne skutki realizacja decyzji spowoduje. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że argumentem dotyczącym pozbawienia możliwości dokończenia rozpoczętej budowy lub koniecznością wszczęcia osobnego postępowania zmierzającego do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego mógłby posłużyć się inwestor, a nie skarżąca, dla której przecież brak możliwości dokończenia budowy lub odsunięcie jej w czasie jest okolicznością pożądaną. Skarżąca nie sprecyzowała też jaką szkodę może ponieść z powodu uciążliwości związanych z realizacją inwestycji. Podkreślić należy, że nie jest rolą Sądu szukanie za stronę argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie.
Dlatego jedynie na marginesie należy zauważyć, że wykonanie decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych w zasadzie nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków. Co więcej niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy przede wszystkim inwestora, a jedynie w niektórych przypadkach może odnosić się także do innych podmiotów. "Kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim sąd rozstrzygnie wniesioną przez sąsiada skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, odbywa się wyłącznie na ryzyko inwestora, który musi być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie spowoduje konieczność poniesienia kosztów związanych z rozbiórką wznoszonego obiektu budowlanego." - postanowienie NSA z 3 marca 2005 r., sygn. II OZ 22/05 (dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Podmiotowi korzystającemu z wolnościowego prawa zabudowy należy zapewnić realny system gwarancji przed nieuzasadnioną ingerencją innych podmiotów w tą wolność. (zob. W. Jakimowicz: "Konstrukcja i istota wolnościowego prawa zabudowy", publ. w: Samorząd Terytorialny, 2005 r., nr 6, s.59).
Jeżeli więc, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę/wykonanie robót budowlanych stanowi realizację "prawa zabudowy" (art. 4 Prawa budowlanego) to należy uznać, iż wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których rzeczywiście zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczenia w tym zakresie mogą być przykładowo podyktowane koniecznością ochrony dóbr o szczególnym znaczeniu – np. bezpieczeństwa, zapewnienia odpowiednich warunków zdrowotnych i higienicznych, ochrony środowiska.
Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.