Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia W. L. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w K. z dnia [...]
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z 26 sierpnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, nakazał W. L. oraz M. J. wykonanie i przedłożenie w terminie do 30 listopada 2002 r. ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie posesji w S., przy ul. M., oznaczonej numerem geodezyjnym 3417/6.
WINB decyzją z dnia [...] uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] PINB w K. nakazał M. J. oraz W. L. doprowadzenie ww. budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego poprzez przeprowadzenie remontu budynku z jednoczesnym zastrzeżeniem, że przed przystąpieniem do robót należy przedłożyć w organie I instancji ocenę techniczną budynku oraz projekt budowlany określający zakres niezbędnych zmian i przeróbek oraz sposób ich wykonania, sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia poprzez zabezpieczenie nie użytkowanych pomieszczeń przed dostępem osób trzecich.
Decyzją z dnia [...] organ II instancji utrzymał ww. decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 23 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 535/03 uchylił obie te decyzje.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego PINB w K. decyzją z [...] nakazał M. J. i W. L. usunięcie w terminie do dnia 30 maja 2007 r. stwierdzonych w ww. budynku nieprawidłowości poprzez: wymianę pokrycia dachowego wraz z niezbędnymi elementami wykończeniowymi, przeprowadzenie remontu desek podsufitki oraz uzupełnienie brakujących desek podłogowych, z zachowaniem tych samych wymiarów, przekrojów, parametrów materiałowych jak również dotychczasowych rozstawów, naprawę tynków ścian wewnętrznych, odgrzybienie ścian wewnętrznych poprzez zastosowanie preparatów grzybobójczych, przemurowanie jednego z kominów (powyżej połaci dachowej) z jednoczesnym zastrzeżeniem, że roboty remontowe należy przeprowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robót budowlanych w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz należącej do właściwej izby samorządu zawodowego, zakazał użytkowania wszystkich pomieszczeń na piętrze oraz pomieszczeń parteru we wschodniej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ww. decyzję w mocy.
Upomnieniem z [...] PINB w K. wezwał M. J. oraz W. L. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] Kontrola przeprowadzona w dniu 11 września 2009 r. wykazała, że wykonano częściowo wymianę pokrycia dachowego oraz częściowo wymianę stolarki okiennej. W dniu 23 września 2009 r. przeprowadzono oględziny, w wyniku których ustalono, że w części zachodniej budynku częściowo wymieniono pokrycie dachowe, od strony północnej na piętrze wymieniono dwa okna na PCV na parterze, jedno od strony zachodniej, jedno na piętrze i parterze, w jednym pomieszczeniu na piętrze położono na ścianach i sufitach płyty gipsowo-kartonowe oraz zamontowano drewniane belki na sufitach. Pozostałe roboty wynikające z decyzji z dnia [...] nie zostały wykonane.
Tytułami wykonawczymi z dnia [...] organ I instancji wszczął w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z [...] nałożył na M. J. oraz W. L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 6.000 zł, z powodu uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym. Postanowieniem z dnia [...] organ nie uwzględnił zarzutów wniesionych przez W. L., a WINB rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. Organ odwoławczy utrzymał też w mocy postanowienie z dnia [...]
Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 452/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania W. L., uchylił ww. postanowienie Inspektora oraz PINB w K. z dnia [...]
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2011 r. organ I instancji ustalił, że w części zachodniej budynku (użytkowanej przez M. J.) częściowo wykonano pokrycie dachowe, od strony północnej na piętrze wymieniono dwa okna, a na parterze cztery okna, w zachodniej ścianie szczytowej na piętrze jedno okno i na parterze dwa okna.
Upomnieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. PINB w K. wezwał M. J. oraz W. L. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z [...], a podaniem z 10 stycznia 2012 r. W. L. wniosła o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] PINB w K. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu na ww. postanowienie skarżąca podniosła, że wynikający z decyzji PINB w K. z [...] obowiązek został częściowo wykonany, o czym zawiadomiła w piśmie z dnia 10 stycznia 2012 r., zaś do dnia dzisiejszego organ
I instancji nie przeprowadził kontroli w celu zweryfikowania tego stwierdzenia. Podniosła także, iż Sąd Rejonowy nie wydał prawomocnego orzeczenia w sprawie podziału spadkowej nieruchomości, na której obiekt jest usytuowany, w związku z czym nie wiadomo który ze spadkobierców spornej nieruchomości i w jakiej części jest właścicielem budynku.
Rozpatrując sprawę w trybie zażaleniowym Inspektor stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Podniósł także, iż pomimo faktu uchylenia przez WSA w Kielcach postanowień organów w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz faktu związania organu egzekucyjnego tymi wyrokami, organ nie umorzył postępowania egzekucyjnego wszczętego wadliwymi tytułami wykonawczymi z dnia [...] Formalnie rzecz biorąc, postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie cały czas pozostaje zatem w toku.
Inspektor wskazał, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podaje enumeratywnie wyliczone przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a katalog ten ma charakter zamknięty. Stwierdził, że organ I instancji słusznie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności, na jakie powołuje się W. L., w tym również w zażaleniu, nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego toczącego się w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że nie wyczerpują przesłanek, o których mowa w 56 § 1 ww. ustawy.
Organ zauważył, że postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułami wykonawczymi z [...], które do chwili obecnej pozostaje w toku, winno było zostać przez organ I instancji umorzone z uwagi na prawomocne wyroki WSA w Kielcach z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 452/10 oraz z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 376/10. Upomnienie z 15 grudnia 2011 r. nie wywiera zatem żadnych skutków prawnych. Niedopuszczalne jest bowiem doręczanie przez wierzyciela upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania nakazanego obowiązku w sytuacji, w której wierzyciel, działając jednocześnie jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne, a sytuacja taka zaistniała na gruncie niniejszej sprawy.
Jak wskazał Inspektor, w pierwszej kolejności PINB w K. zobowiązany jest umorzyć postępowanie egzekucyjne wszczęte wadliwymi tytułami wykonawczymi z dnia [...] i dopiero w takiej sytuacji przeprowadzić od nowa całe postępowanie, we wszystkich jego etapach, w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Działając w granicach niniejszego postępowania zażaleniowego WINB nie jest władny do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułami wykonawczymi z [...] ponieważ uprawnienia w tym zakresie przysługują organowi egzekucyjnemu tj. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Skargę na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła W. L. wnosząc o uchylenie go w całości, uchylenie postanowienia PINB w K. z dnia [...]oraz zwolnienie od kosztów tj. wpisu od skargi.
Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie odpowiada prawu, w szczególności organ błędnie ustalił stan formalno-prawny sprawy stwierdzając w uzasadnieniu, że "w dniu 4 listopada 2011 r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę w niniejszej sprawie, w wyniku której ustalono, że w części zachodniej budynku (użytkowanej przez M. J.) częściowo wykonano pokrycie dachowe, od strony północnej na piętrze wymieniono dwa okna, a na parterze cztery okna, w zachodniej ścianie szczytowej na piętrze jedno okno i na parterze dwa okna". Wskazała, że M. J. użytkuje cały budynek bezprawnie i bezumownie, zaś kontrola odbyła się bez powiadomienia współwłaścicielki W. L., co stanowi naruszenie prawa polegające na pominięciu strony w postępowaniu.
Ponadto, zdaniem skarżącej, organ II instancji naruszył art. 10 kpa nie powiadamiając stron o możliwości wglądu w akta celem złożenia wniosków lub zastrzeżeń przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał również, że postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w niniejszej sprawie. W trybie zażaleniowym WINB postanowieniem z dnia [...] ww. rozstrzygnięcie utrzymał w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Materialno-prawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 56 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
- 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
- 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
- 4) na żądanie wierzyciela;
- 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w ww. przepisie ma charakter zamknięty. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że w razie spełnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w pkt 1 do 5 tego przepisu nie pozostawiono organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania, a wystąpienie okoliczności przewidzianych w tym przepisie obliguje organ do zawieszenia postępowania, który w tej kwestii, stosownie do art. 56 § 4 ustawy, wydaje postanowienie. Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania sprawy przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że konstrukcja omawianego przepisu nie pozwala na zawieszenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny innej niż wymieniona w pkt 1 – 5.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Brak jest ich zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu skarżącej na postanowienie organu I instancji. Przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie dopatrzył się również Sąd kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie z urzędu. W szczególności nie mogą być za takie uznane okoliczności podniesione w skardze tj. bezprawne i bezumowne, w ocenie W. L., korzystanie z nieruchomości przez M. J. czy brak powiadomienia skarżącej o odbytej kontroli. Nie mieszczą się one bowiem w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania wymienionych w cytowanym wyżej przepisie. Jest wprawdzie w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy odesłanie do innych przypadków przewidzianych w ustawach, jednakże nie mają one zastosowania w stanie sprawy (przykładowo zawieszenie postępowania egzekucyjnego przewiduje art. 140 ust.1 i 146 ust.1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - Dz.U.2009.175.1361 j.t. ze zm., art. 24 ust.2 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej - Dz.U. 05.78.684 ze zm. czy art. 45 ust.4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów - Dz.U. 2005.31.266 j.t. ze zm.).
Na marginesie wyjaśnić należy, że jak wynika z akt sprawy i z odpowiedzi na skargę postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułami wykonawczymi z dnia [...], o którego zawieszenie wnosiła skarżąca, zostało umorzone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], utrzymanym w mocy przez organ II instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 kpa poprzez niepowiadomienie stron o możliwości wglądu w akta celem złożenia wniosków i zastrzeżeń wskazać należy, że zgodnie z art. 18 ustawy, przepisy kpa w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie odpowiednie, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W praktyce oznacza to, iż tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, jeszcze innych nie stosuje się w ogóle.
Z uwagi na charakter postępowania egzekucyjnego przyjąć należy, że zasada czynnego udziału strony wynikająca z art. 10 kpa, w postępowaniu tym ma znacznie ograniczone zastosowanie, a nawet w ogóle jej się nie stosuje (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt: III SA 3483/03, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 kpa do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Organ egzekucyjny nie mógłby wykonać żadnej czynności, jeżeli nie miałby dowodu na skuteczne doręczenie zobowiązanemu i wierzycielowi informacji o zamierzonej do wykonania czynności. W ściśle określonych przypadkach w ustawie egzekucyjnej organ egzekucyjny został zobowiązany do zawiadomienia uczestników postępowania o określonej czynności.
Przykładowo należy wskazać, że jeżeli organ egzekucyjny zamierza przeprowadzić oględziny celem opisu i oszacowania wartości nieruchomości, musi ze względu na postanowienia art. 110o ustawy zawiadomić o tym uczestników postępowania egzekucyjnego (por. Piotr Pietrasz, Komentarz do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [w:] Dariusz R. Kijowski (red.), Ewa Cisowska-Sakrajda, Małgorzata Faryna, Władysław Grześkiewicz, Cezary Kulesza, Waldemar Łuczaj, Piotr Pietrasz, Joanna Radwanowicz-Wanczewska, Piotr Starzyński, Robert Suwaj, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. LEX, 2010).
Nawet jeśliby przyjąć, że w stanie sprawy reguła z art. 10 kpa miałaby zastosowanie skarżąca nie wskazała w żaden sposób, jakie prawne znaczenie miałoby niepowiadomienie jej o przygotowaniu materiału dowodowego do wydania zaskarżonego postanowienia. Naruszenie przepisów postępowania może bowiem powodować uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu tylko wtedy, gdy ma wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.