Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...]Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą B. i J. R. wykonanie pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, w terminie do dnia 30 września 2004r. robót budowlanych w budynku mieszkalnym realizowanym na działce nr 371 w P., gm M. tj. zdemontowania okna w ścianie szczytowej od strony wschodniej z jednoczesnym zamurowaniem otworu okiennego oraz zabezpieczenia do stanu trudnozapalności (środkiem ognioodpornym dającym odporność ogniową 30 min.) okapu, wystającego poza lico ściany szczytowej wschodniej.
W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 29 października 2003r. na działce nr 371 w P. stanowiącej własność B. i J. R. ustalono, że został wybudowany budynek mieszkalny w stanie surowym zamkniętym, niepodpiwniczony, dwukondygnacyjny. W całości parteru wykonano tynki, wylewki pod podłogi, w pomieszczeniu kuchni położono panele podłogowe, na I piętrze brak wykończenia. Budynek usytuowano w odległości od granicy: 1,80m-1,20m, w ścianie szczytowej od strony sąsiada znajduje się okienko o wymiarach: 55cm x 90cm.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał przedmiotową budowę z uwagi na istotne odstępstwa od ustaleń i warunków decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] nr [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy nakazał B. i J. R. wykonanie inwentaryzacji i oceny stanu technicznego tego budynku wraz z określeniem niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Decyzją z dnia [...] nr [...] po przedłożeniu przez inwestorów wymaganych dokumentów Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sygn./ akt II SA/Ke 343/05 nakazał działając powtórnie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wykonanie opisanych na wstępie czynności.
W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji Z. K. (sąsiadka inwestorów) domagała się nakazania wykonania odprowadzenia wód opadowych do rowu, zamurowania drzwi garażowych, zlikwidowania balkonu i zamurowania otworu wejściowego na balkon.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. K. Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] stwierdził, iż wobec faktu realizowania budynku w sposób istotnie odbiegający od warunków udzielonego pozwolenia na budowę co spowodowało niezgodność jego usytuowania z przepisami obowiązującymi w dacie budowy jak i w dacie orzekania, nakazanie wykonania określonych czynności jest niezbędne w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dopiero wówczas dalszym etapem postępowania administracyjnego może być wydanie inwestorowi decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót.
Odnosząc się do zarzutów Z. K. organ podniósł, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie określają przypadków ukośnego usytuowania budynku względem granicy z działką sąsiednią ani też nie określają odległości wysuniętych części budynku w ścianach prostopadłych do ściany zwróconej w kierunku granicy działki sąsiedniej, bez względu na to, w jaki sposób ściana ta jest usytuowana względem granicy tj. równolegle bądź nierównolegle. W związku z tym, brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w kwestie usytuowania balkonu w ścianie północnej budynku mieszkalnego, prostopadłej do ściany wschodniej.
Nadto stwierdzono, że odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony nie jest sprzeczne z § 28 ust. 2 powołanego rozporządzenia.
Skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] wniosła Z. K. domagając się ich uchylenia. Skarżąca zarzuciła, iż budynek mieszkalny B. i J. R. został zrealizowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego,
Sygn.akt II SA/Ke 343/05 a zatem rolą organów administracji winno być doprowadzenie "do stanu nie czyniącego jej krzywdy".
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów, niż wskazane w skardze.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienie o charakterze procesowym. Stosownie do § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazuje się sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z tego względu właściwym do rozpoznania skargi Z. K. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a). Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że mamy do
Sygn.akt II SA/Ke 343/05 czynienia ze sprawą administracyjną w znaczeniu materialnoprawnym. Przy ustalaniu tożsamości sprawy administracyjnej należy badać elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji prowadzi wobec inwestorów - B. i J. R. postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest doprowadzenie wybudowanego budynku mieszkalnego na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 371 w P. do stanu zgodnego z prawem, w toku którego organ wydaje decyzje w zależności od etapu prowadzonego postępowania. Wobec powyższego przedmiotem kontroli sądu zostały objęte nie tylko zaskarżona decyzja organu II instancji i poprzedzająca je decyzja organu I instancji w kwestii wykonania robót budowlanych, ale również pozostałe rozstrzygnięcia jakie zapadły w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ustawy prawo budowlane.
W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie budzi wątpliwości, że Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymując postanowieniem z dnia [...] nr [...] wykonanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 działał zgodnie z prawem, albowiem ustalenia dokonane w trakcie oględzin działki budowlanej w dniu 29.10.2003r. wykazały, iż inwestor realizował budowę budynku mieszkalnego w sposób niezgodny z udzielonym w dniu [...] decyzją Wójta Gminy pozwoleniem na budowę, zmieniając wymiary i architekturę budynku jak również sytuując obiekt budowlany w odległości 1,2m-1,80m od wschodniej granicy z działką sąsiednią, a zatem inwestor prowadził roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa.
Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie uzasadniał więc jego ocenę w aspekcie przesłanki określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień 14.11.2003r. Stosownie do treści powołanego przepisu, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, organ winien nałożyć obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując w podstawie rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] nr [...] art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy zamiast art. 51 ust. 1 pkt 3 - naruszył przepisy prawa materialnego, a w konsekwencji późniejsze decyzje stanowiące kontynuację zastosowanej regulacji prawnej zostały również wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Obowiązek wykonania czynności określonych w tej decyzji polegający na wykonaniu inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego budowanego budynku mieszkalnego oraz określeniem niezbędnych zmian i przeróbek, do których organ zobowiązał inwestora nie znajdował oparcia w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane albowiem "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego a możliwość ich żądania przez organy nadzoru budowlanego wynika z art. 81c Prawa budowlanego. Dopiero zależnie od ich treści organ podejmuje rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W tej kwestii, Sąd w całości podziela pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 24.06.2004r. sygn akt IV SA 74/03, LEX nr 148875.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, naruszyły zarówno art. 51 jak i 81c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia jest brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 ustawy prawo budowlane, gdyż wydając decyzję z dnia [...] organ tryb z art. 51 już wyczerpał - natomiast w takim właśnie trybie zostały wydane obie zaskarżone decyzje.
Niezależnie od powyższego Sąd nie podziela poglądu organu co do braku podstaw prawnych do ingerencji w kwestie usytuowania balkonu w ścianie północnej budynku mieszkalnego. Nie można pominąć faktu, iż inwestor usytuował budynek mieszkalny niezgodnie z wymogami jakie przewidują przepisy techniczno-budowlane. Usytuowanie budynku " na skos" w stosunku do granicy z sąsiednią działką budowlaną w ocenie Sądu, pozwala na przyjęcie, że balkon jest przedłużeniem
Sygn. akt II SA/Ke 343/05 ściany wschodniej budynku. Organ nie przeprowadził żadnych ustaleń w tym zakresie pomijając usytuowanie balkonu i jego odległość od granicy działki sąsiedniej czym nie dał sądowi możliwości kontroli decyzji w niniejszym postępowaniu.
Za niewyjaśnioną przez organ należy również uznać kwestię odprowadzenia wód opadowych z działki inwestora. Samo stwierdzenie, iż odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony w zaistniałym stanie faktycznym nie sprzeciwia się dyspozycji § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest niewystarczające. Powołane przepisy dopuszczają trzy warianty rozwiązań dotyczących odprowadzenia wód opadowych i obowiązkiem organu jest rozważenie, który z nich jest najbardziej adekwatny do sytuacji, przy czym należy uwzględnić zarówno interes inwestora jak i właściciela sąsiedniej nieruchomości.
Biorąc pod uwagę podniesione wyżej okoliczności zachodziła konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich wadliwych rozstrzygnięć organów administracyjnych podjętych w toku prowadzonego postępowania w sprawie doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego na działce nr 371 w P. gm. M., do stanu zgodnego z prawem.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji weźmie pod uwagę dokonaną przez Sąd ocenę prawną w kwestii zastosowania przepisów umożliwiających doprowadzenie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit a i lit c w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.