Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] znak: [...] nakazującą Z.K. rozbiórkę samowolnie wzniesionego ogrodzenia działki gruntu nr ew. 22 o długości 6,0 m oraz ogrodzenia działki gruntu nr ew. 1095 o długości 4,5 m od strony ul. S. C. w C., gmina W..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku pisma Urzędu Gminy we W. informującego o ogrodzeniu, które zablokowało wjazd na drogę wewnętrzną ogólnodostępną, organ I instancji przeprowadził w dniu 19.07.2005r. oględziny w miejscowości C., gmina W. i stwierdził wybudowane od strony ul. S. C. i w granicy z należącą do Z. K. działką gruntu nr ew. 1095 ogrodzenie o długości 4,5 m składające się z dwóch słupków żelbetowych oraz wypełnienia z desek, przy czym wysokość tego ogrodzenia wynosi ok. 1,5 m. Stwierdzono także, iż wzdłuż tej ulicy wybudowane jest prowizoryczne ogrodzenie z desek o długości 6,0m, bez cokołu. Ogrodzenie to stanowi przedłużenie ogrodzenia o długości 4,50 m oraz rozciąga się pomiędzy północnym narożnikiem działki nr ew.1095, a działką nr ew. 1119.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.),nakazał Z. K. rozbiórkę samowolnie wzniesionego ogrodzenia części działki gruntu nr ew. 1095 o długości 4,5 m oraz rozbiórkę drewnianej konstrukcji zastawiającej o długości 6,0 m wykonanej pomiędzy działką gruntu nr ew. 1095 a działką gruntu nr ew. 1119 od strony ul. S. C. w C..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od w/w rozstrzygnięcia, decyzję z dnia [...] znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniósł, iż organ I instancji wadliwie zastosował w sprawie przepis art. 51 Prawa budowlanego - zamiast przepisu art. 49b tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi Z. K. na powyższą decyzję, nieprawomocnym wyrokiem z dnia 2 lutego 2007r., sygn. akt II SA/Ke 81/06 oddalił skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] znak [...], wydanym na podstawie art. 49b ust 2 pkt 1, 2, 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie przez Z. K. robót budowlanych dotyczących ogrodzenia działki gruntu nr ew. 22 o długości 6,0 m oraz ogrodzenia działki gruntu nr ew. 1095 o długości 4,5 m od strony ul. S. C. w C. i nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia:
- - szkicu ogrodzenia o długości 6,0 m, działki nr ew. 22 oraz szkicu ogrodzenia o długości 4,5 m działki gruntu nr ew. 1095 od strony ul. S. C. w C.,
- - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane,
- - projektu zagospodarowania działki lub terenu,
- - zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu Z. K. nie przedłożył żadnych dokumentów wymaganych tym postanowieniem. Wobec powyższego organ I instancji decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 49 b ust. 1 i ust. 3 oraz 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał Z. K. rozbiórkę samowolnie wzniesionego ogrodzenia o długości 6,0 m działki gruntu nr ew. 22 oraz ogrodzenia o długości 4,5 m działki gruntu nr ew. 1095 od strony ul. S. C. w C..
Decyzją z dnia [...] znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru, po rozpoznaniu odwołania Z. K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Dokonując ustaleń zgodnych z tymi, jakie poczynił organ I-szej instancji podniósł, że pomimo faktu, iż ulica S. C. wzdłuż której wybudowano ogrodzenie, tj. działka o nr ew. 2415 nie jest zaliczona uchwałą Rady Gminy do kategorii dróg gminnych, jak również nie jest zakwalifikowana do żadnej kategorii dróg publicznych i jest tylko drogą wewnętrzną, to znajduje się we władaniu Gminy i odbywa się po tej działce ruch kołowy i pieszy.
Zatem teren działki nr ew. 2415 - był w momencie budowy obydwu odcinków ogrodzenia i jest obecnie - w sposób nieograniczony dostępny dla każdego; stąd organ odwoławczy uznał, że "jest miejscem publicznym w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane". Skoro zatem budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała zgłoszenia, którego inwestor nie dokonał, to zasadnie organ I instancji przyjął, iż skarżący dopuścił się samowoli budowlanej.
Organ odwoławczy potwierdził stanowisko organu I-szej instancji, że ze względu na brak zabudowań na ogradzanym terenie, obydwa wybudowane odcinki nie są urządzeniami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym, a są obiektami budowlanymi. Przytaczając treść art. 49b ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego wskazał, że niewykonanie przez Z. K. obowiązków nałożonych postanowieniem z [...] obligowało organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia.
Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył Z. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zażądał ustalenia, że z uwagi na rodzaj i umiejscowienie ogrodzenia, którego przedmiotowa decyzja dotyczy, nie mają do niego zastosowania przepisy Prawa budowlanego. Podniósł, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do rozstrzygania, że działka o nr ew. 22 wzdłuż której ma przebiegać tzw. "ulica O." faktycznie w C. istnieje, zaś organy te, zajmując się należącymi do niego ogrodzeniami, przekraczają swoje uprawnienia. Zdaniem skarżącego z treści uzasadnienia decyzji wynika, że organy obu instancji prowadziły postępowanie z tej przyczyny iż "jakoby bezprawnie" zagrodził wjazd od ulicy S. C. do tzw. ulicy O..
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że organy nadzoru budowlanego prowadząc działanie w stosunku do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych i działając na podstawie art. 49 b Prawa budowlanego nie przekraczają swojej właściwości rzeczowej zastrzeżonej w tej ustawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszeń prawa materialnego bądź procesowego skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Na wstępie należy podnieść, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela pogląd tut. Sądu wyrażony w uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku z dnia 2 lutego 2007r. sygn. akt II SA/Ke 81/06, iż droga przy której skarżący wybudował ogrodzenie jest "innym miejscem publicznym" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Miejscem publicznym będzie każdy obszar, do którego nieskrępowany dostęp ma nieograniczona liczba osób i który służy ogólnie rozumianym potrzebom publicznym. Droga będąca przedmiotem postępowania w sprawie, takie właśnie kryterium spełnia, albowiem stanowi dojazd i dojście piesze do domów przy niej usytuowanych, z którego skorzystać może każdy. Pozostawanie tej drogi we władaniu Gminy dodatkowo uzasadnia przyjęcie poglądu, iż służy ona zaspokajaniu określonych potrzeb o charakterze publicznym.
Należy zatem przyjąć, że ulica C. jest "innym miejscem publicznym" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wybudowanie więc przy niej ogrodzenia wymagało zgłoszenia właściwemu organowi, czego skarżący nie dokonał (por. także wyrok NSA z dnia 2 lipca 2004 r., OSK 454/04, LEX nr 173981). Stosownie bowiem do art. 30 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
Wymaga podkreślenia, że dla uniknięcia samowoli budowlanej niezbędnym jest zgłoszenie inwestycji przed jej realizacją, a nie po jej wykonaniu. Z uwagi na powyższe dokonanie zgłoszenia przez Z. K. w dniu 11 października 2005 r., pozostaje bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy.
Skoro zatem skarżący dopuścił się samowoli budowlanej to ocena jej skutków i ewentualne wdrożenie postępowania legalizacyjnego winno nastąpić – jak prawidłowo przyjęły organy obu instancji – w oparciu o przepis art. 49b Prawa budowlanego. Ogrodzenie postawione przez skarżącego jest bowiem obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a konkretnie należy je zaliczyć do budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 2 tej ustawy. Wprawdzie ogrodzenia wymienione są w słowniczku wyrażeń ustawowych jako przykłady urządzeń budowlanych, ale rolę taką pełnią jedynie wówczas, gdy są związane z danym obiektem budowlanym i zapewniają możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
Należy przez to rozumieć sytuacje, w których ogrodzenie obejmuje całą działkę, na której znajduje się dany obiekt, bądź też ogradza wprawdzie tylko jej część, ale służy celom, o jakim mowa wyżej. Tymczasem w stanie faktycznym sprawy ogrodzenie postawione przez skarżącego wymogów powyższych nie spełnia, co nakazuje uznać je za budowlę wymagającą zgłoszenia, a do oceny skutków samowoli zastosować przepis art. 49b ustawy.
Stosownie do przepisu art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei przepis art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
- 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
- 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
- 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 49b ust. 2, wstrzymał prowadzenie przez Z. K. robót budowlanych i nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni stosownych dokumentów. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie przedłożył organowi I instancji żadnych dokumentów wymaganych tym postanowieniem. Stosownie do dyspozycji art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 cyt. przepisu, czyli nakaz rozbiórki obiektu. Skoro zatem inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] - to zasadnie organy nakazały rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia.
Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że podstawą nakazu rozbiórki było " zastawienie wjazdu na ulicę O.". W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych nie budzi wątpliwości, iż podstawą rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia był fakt niewykonania przez skarżącego obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...].
Odnosząc się do zarzutów skarżącego o braku właściwości organów nadzoru budowlanego stwierdzić należy, iż są one bezzasadne. Orzekające w sprawie organy obu instancji zastosowały się bowiem do dyspozycji art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym rozstrzyganie spraw, o których mowa w art. 49b należy do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji oraz art. 83 ust. 2 cyt. ustawy, który stanowi, iż organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.
Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.