Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcachz 5 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 378/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania J.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] nakazującej właścicielowi nieruchomości J.K., w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w [...} przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem - wykonać w terminie do 30 czerwca 2016 r. demontaż jednego okna znajdującego się w ścianie szczytowej północnej przedmiotowego budynku mieszkalnego na poziomie poddasza, demontaż jednej sztuki drzwi w tejże ścianie na poziomie podpiwniczenia i zamurowanie otworów okiennego i drzwiowego materiałem ściennym ceramicznym o grubości minimum 12 cm i właściwościach materiału niepalnego, z jednoczesnym dopuszczeniem do wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło takim jak: luksfery, cegła szklana, lub inne przeszklenie o odporności ogniowej minimum EI 30, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r, poz. 1409 ze zm.), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w całości umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki podał, że jak wynika z akt sprawy, w wyniku interwencji M. K. pracownicy organu I instancji dokonali 19 sierpnia 2015 r. kontroli na działce nr ewid. [...] w [...], w wyniku której stwierdzono, że na działce tej usytuowany jest budynek mieszkalny, w którego murowanej ścianie północnej znajdują się dwa otwory, tj. otwór okienny o wymiarach 110 x 150 cm na poddaszu i otwór drzwiowy o wym. 120 x 90 cm w podpiwniczeniu. Ściana ta jest w odległości od 70 do 90 cm od istniejącego ogrodzenia pomiędzy działkami. Uczestnicząca w kontroli Z.K. reprezentująca J.K. - właściciela przedmiotowego budynku oświadczyła do protokołu kontroli, że budynek mieszkalny został wybudowany w latach 1969 - 1972 na podstawie pozwolenia na budowę z [...] i projektu budowlanego. Istniejące w ścianie otwory w części piwnicznej i na poddaszu wykonano w czasie budowy budynku. Otwór drzwiowy w ścianie piwnicznej stanowi jedyne wejście do kotłowni. Z kolei M. K. oświadczył, że otwór do piwnicy wykonany był w latach 1974 - 1980, tj. po wybudowaniu budynku.

W toku postępowania wyjaśniającego Z.K. złożyła decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] o pozwoleniu na budowę, odrys szkicu sytuacyjnego przedstawiający projektowany budynek i istniejący budynek na działce, jak również przekroje pionowe i poziome oraz elewacje przedmiotowego budynku z naniesionymi na nich poprawkami podpisanymi 10 kwietnia 1970 r. przez Kierownika Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, inż. G.K. Na tych przekrojach wpisana jest uwaga, że "w części podpiwniczonej w szczycie wykonać okna do piwnic, oraz okna w piwnicach od strony podwórza".

Natomiast wezwany do organu I instancji celem złożenia wyjaśnień w sprawie istniejących otworów w ścianie północnej budynku mieszkalnego L. K. - ojciec J. i M., po przedłożeniu pliku dokumentów oświadczył, że występujące w ścianie szczytowej budynku otwory wykonane były w czasie budowy domu za zgodą architekta powiatowego.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ odwoławczy podał, że na wybudowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego L. i Z. K., poprzedni właściciele działki jak i inwestorzy budynku mieszkalnego, posiadali pozwolenie z [...] Według odrysu szkicu sytuacyjnego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę, ściana północna budynku mieszkalnego usytuowana była w pobliżu granicy z działką sąsiednią. Ta sąsiednia działka była w tym czasie zabudowana murowanym budynkiem mieszkalnym. Jak wynika z kopii przedłożonych dokumentów, a szczególnie przekroju poziomego piwnic, są na nim naniesione poprawki dotyczące między innymi okien w ścianach wschodniej i zachodniej budynku jak również wpisana jest uwaga, że "w części podpiwniczonej w szczycie wykonać okna do piwnic, oraz okna w piwnicach od strony podwórza". Obok widać podpis Kierownika Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], inż.

G.K. i datę 10 kwietnia 1970 r. Budynek znajdujący się na działce sąsiedniej (jak wynika z planu zagospodarowania tej działki będącej załącznikiem do decyzji Kierownika Filii Urzędu Rejonowego w [...] z [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego i budowę budynku gospodarczego z garażem położonych na działce nr [...]w [...]) oddalony był na odległość ok. 11,2 m od ściany szczytowej północnej budynku na działce nr ewid.[...]. Jak wynika z oświadczenia Z. K. okna w ścianie północnej budynku, wykonane zostały podczas jego budowy, to jest w latach 1969 - 1972, natomiast według M. K. w latach 1974 - 1980, tj. po wybudowaniu budynku.

Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, że omawiany budynek wybudowany został legalnie, a rozważenia wymaga kwestia, czy otwory okienny i drzwiowy znajdujące się w ścianie północnej budynku stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do przyjęcia, że budynek zrealizowany został niezgodnie z jego warunkami, gdyż obowiązujące w owym czasie (do końca 1980 r.) przepisy zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. Nr 10, poz.

44) nie regulowały w ogóle kwestii odległości budynków od granicy z działką sąsiednią, w tym także odległości budynków ze ścianami z otworami od granicy z działką sąsiednią. W § 20 i § 75 określone zostały natomiast minimalne odległości pomiędzy budynkami, według § 20 pkt 3 odległość wolnostojącego budynku zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, nie może być mniejsza niż 3 m. Natomiast zgodnie z § 75 pkt 2 ww. zarządzenia dla budynków zaliczanych do I i II kategorii niebezpieczeństwa pożarowego minimalna odległość ich od innych budynków wolnostojących, nie osłoniętych ścianą przeciwpożarową w zależności od średniego obciążenia ogniowego tych budynków powinna wynosić co najmniej 10 m.

W niniejszej sprawie budynki oddalone były od siebie na odległość 11,2 m. W świetle powyższych przepisów należy przyjąć, że budynek posadowiony na działce nr ewid. [...]zrealizowany został zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz obowiązującymi wówczas przepisami, a zatem jego północna ściana z otworami usytuowana blisko granicy pomiędzy działkami jest zgodna z obowiązującymi wówczas przepisami technicznymi. W tej sytuacji przyczyny żądania przez sąsiada - M. K. ego zamurowania istniejących otworów mają podłoże o charakterze wyłącznie cywilnoprawnym rozstrzyganym w sądzie powszechnym. Dlatego niniejsze postępowanie w sprawie doprowadzenia do zgodności z warunkami technicznymi ww. budynku mieszkalnego stało się bezprzedmiotowe i powinno być umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa.

Organ dodał, że przepisy zamieszczone w obecnie obowiązującym rozporządzeniu o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają za zadanie służyć bezpieczeństwu obiektów budowlanych i zapobiegać zagrożeniom dla życia, zdrowia i mienia. Temu też służyć mają wymogi dotyczące odległości, w jakiej budynki powinny być usytuowane od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wynika to z treści przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nie wszystkie jednak regulacje zawarte w tym rozporządzeniu mają zastosowanie do obiektów wybudowanych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust.

2. Ten ostatni przepis stanowi natomiast, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z takiej regulacji wynika więc, że odnośnie budynków wzniesionych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zastosowanie mają tylko w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego (pozostałe sytuacje opisane w przytoczonym § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mają w sprawie zastosowania) i o ile budynki te są użytkowane i zagrażają życiu ludzi.

Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach sprawy z uwagi na usytuowanie budynku w odległościach większych niż wymagane ze względu na przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, od obiektów budowlanych znajdujących się na sąsiedniej działce, nie ma miejsca zagrożenie życia ludzi ze strony budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...], a w szczególności z powodu usytuowania spornych otworów. Dlatego nie zachodzą w sprawie podstawy do nałożenia na obecnego właściciela budynku mieszkalnego położonego na działce nr[...], jakichkolwiek nakazów dotyczących otworów istniejących w północnej ścianie tego budynku, usytuowanej w pobliżu granicy z sąsiednią.

Jednocześnie Inspektor dodał, że przebieg granicy pomiędzy działkami nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję M.K., domagając się jej uchylenia zarzucił naruszenie:

1. - art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyraźnego stwierdzenia, na jakiej podstawie, lub jej braku, zostały wykonane otwory okienne i drzwiowe w ścianie szczytowej, co jest niezbędne do zastosowania odpowiedniego reżymu prawnego;
2. - art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na niezastosowaniu ww. przepisów oraz przyjęciu, że zastosowanie mają § 20 pkt 3 i § 75 pkt 2 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. Nr 10, poz. 44), w wykonaniu § 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego.

W uzasadnieniu skarżący podał, że podstawą sanującą wykonanie otworów w ścianie szczytowej nie była z pewnością decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] o pozwoleniu na budowę, która nie zawierała żadnych informacji o wykonaniu otworów w ścianie szczytowej budynku, ani w odrysach szkicu sytuacyjnego przedstawiającego projektowany budynek i istniejący budynek leżący obecnie na działce należącej do skarżącego. Natomiast wzmianka na temat hipotetycznych otworów okiennych i drzwiowych znajdowała się w przekrojach pionowych i poziomych oraz elewacjach przedmiotowego budynku, na których zostały naniesione poprawki podpisane 10 kwietnia 1970 r. przez Kierownika Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury. Na wspomnianych przekrojach wpisana jest uwaga o treści: "w części podpiwniczonej w szczycie wykonać okna, oraz okna w piwnicach od strony podwórza". Z omawianych poprawek możemy wywnioskować, że otwory mają znajdować się od strony podwórza.

Z układu budynku wynika, że podwórze może znajdować się jedynie po stronie zachodniej, bądź wschodniej, a zatem wzmianka nie dotyczyła ściany północnej, do której przylega niespełna 1 m gruntu. Podwórze jest placem przy domu, a nie cienkim pasem gruntu stanowiącym część drogi dojazdowej do obydwu nieruchomości, a konkretniej do podwórzy znajdujących się na tyłach budynków. Dlatego nie sposób ustalić na podstawie owej wzmianki, gdzie powinny znajdować się te otwory.

Skarżący dodał, że wykonanie otworu okiennego i drzwiowego jest z pewnością czynnością zaliczającą się do robót budowlanych. W przedziale czasowym od 1969 do 1980 r., w którym zostały wykonane roboty budowlane w postaci wykucia okna i drzwi w ścianie północnej omawianego budynku, obowiązywało rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz.U. z 1961 r. Nr 38 poz. 197). Do 1 stycznia 1973 r. w § 3-5 tego rozporządzenia zawarty był obowiązek zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, natomiast po roku 1973 r. obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 1974.38.229), która również nakładała obowiązek uzyskania pozwolenia państwowego nadzoru budowlanego.

Brak zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia państwowego nadzoru budowlanego, a także brak projektu uwzględniającego wykonanie otworów w ścianie szczytowej uprawnia do wniosku, że roboty zostały wykonane samowolnie.

Dalej cytując treść § 330 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., autor skargi a contrario wywiódł, że jeżeli roboty budowlane nie zostały wykonane, na podstawie odpowiedniego zezwolenia bądź zgłoszenia obowiązujących w stanie prawnym sprzed obowiązywania obecnego rozporządzenia, to stosuje się przepisy obecnego rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.

Skarżący nie zgodził się z tezą, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy zarządzenia z 29 czerwca 1966 r. w związku z tym, że roboty były wykonywane w czasie jego obowiązywania. Jego zdaniem brak jest podstaw w sprawie do zastosowania przepisów techniczno – budowlanych znajdujących się w zarządzeniu z 1966 r., a zastosowanie winno znaleźć rozporządzenie z 2002 r. Na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. W przedmiotowej sprawie ściana z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości mniejszej niż 1 m od granicy nieruchomości, w związku z tym, otwory okienne i drzwiowe w północnej ścianie szczytowej są niezgodne z prawem.

Skarżący zwrócił również uwagę, że organ nie miał racji twierdząc, że w przepisach zarządzenia z dnia 29 czerwca 1966 r. nie znajdują się przepisy odnoszące się do odległości budynku od granicy nieruchomości. Przepisy regulujące powyższy stan rzeczy znajdują się bowiem w § 20 ust. 13 i 14 tego zarządzenia.

Ponadto strona skarżąca wskazała na ugruntowaną linią orzeczniczą, że w żadnym okresie obowiązywania przepisów Prawa budowlanego nie było dopuszczalne wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku znajdującego się w granicy działki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz.U.2016.718 j.t. ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.

Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.

Przedmiotem sprawy był nakaz wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów w północnej, szczytowej ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości 0,70 – 0,90 cm od granicy z sąsiednią działką skarżącego. Ujawniony w sprawie spór dotyczył tego, czy wskazane otwory tj. okienny i drzwiowy, mogą zostać zachowane w ścianie budynku, który nie spełnia wymogów określonych w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Podzielając pogląd organu II instancji co do niedopuszczalności prowadzenia w stosunku do przedmiotowego okna i drzwi postępowania naprawczego, a w konsekwencji podzielając pogląd co do bezprzedmiotowości prowadzonego w takim zakresie postępowania, Sąd kierował się następującymi przesłankami.

Niekwestionowane było w sprawie ustalenie, że budowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w [...] przy ulicy K. była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...] Pierwsza ujawniona w sprawie wątpliwość dotyczyła tego, kiedy zostały wykonane wspomniane okno i drzwi w północnej ścianie tego budynku, w szczególności czy – jak twierdzili inwestorzy L. i Z. małż. K. oraz ich syn i następca prawny J.K. - w trakcie budowy tego domu, tj. w latach 1969 – 1971, czy też po jej ukończeniu w latach 1974 – 1978, jak twierdził drugi syn inwestorów, skarżący M. K. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają, zdaniem Sądu na przyjęcie wersji inwestorów. Przemawiają za nią ich konsekwentne zeznania oceniane przez pryzmat sytuacji rodzinnej inwestorów i ich sąsiada w dacie budowy przedmiotowego domu, zestawione z oryginalnym dokumentem w postaci projektu budowlanego tego budynku z naniesionymi w dniu 10 kwietnia 1970 r. adnotacjami kierującego wówczas organem uprawnionym do wydania pozwolenia na budowę - inż.

G.K. Trzeba zauważyć, że wspomniana adnotacja dokonana po 11 miesiącach od daty wydania pozwolenia na budowę, świadczy o tym, że jeszcze w czasie budowy tego budynku powstał u inwestorów zamiar dokonania zmian w zatwierdzonym projekcie budowlanym, polegających między innymi na wykonaniu dwóch otworów okiennych na poziomie piwnic tego budynku. Mimo tego, że wykonane, sporne obecnie otwory nie odpowiadają co do ich rodzaju (powstał otwór drzwiowy do piwnicy w ścianie szczytowej północnej, zamiast okna w części podpiwniczonej w szczycie) lub lokalizacji (powstało okno na poziomie poddasza w ścianie szczytowej północnej, zamiast "okna w piwnicach od strony podwórza") otworom określonym we wspomnianej adnotacji, to dowodzi jednak ona, że już wtedy, tj. w kwietniu 1970 r., a nie dopiero po zakończeniu budowy w latach 1974 – 1978, powstał wspomniany zamiar inwestorów. Istotne dla oceny wiarygodności zeznań inwestorów, również co do braku w czasie budowy ich budynku mieszkalnego, jakichkolwiek sprzeciwów ze strony poprzednika skarżącego wobec wykonanych otworów w północnej ścianie tego budynku, jest to, że właścicielem działki sąsiadującej z działką zabudowaną przedmiotowym budynkiem, był wówczas bezdzietny brat L. K. - W. K., który następnie w 1993 r. darował działkę nr [...] swojemu bratankowi, skarżącemu S.i K. Ta darowizna potwierdza dobre relacje rodzinne pomiędzy braćmi L. i W. K. mi, o których wyjaśniał L. K. do protokołu w dniu 9 września 2015 r. (k. I - 11 akt administracyjnych), a także to, że usytuowanie spornych obecnie otworów nie było w czasie budowy domu L. i Z. K. kwestionowane.

Obie bowiem sąsiadujące ze sobą nieruchomościach pozostawały w rękach członków tej samej, bliskiej rodziny. Oceniając prawidłowość ustaleń organów co do daty wykonania spornych otworów należy również zauważyć, że skarżący, na potwierdzenie swoich wskazań w tym zakresie nie przedstawił jakichkolwiek dowodów.

Prawidłowe ustalenie przez organ II instancji, że okno i drzwi w północnej ścianie domu położonego w [...]przy ulicy [...] zostały wykonane w czasie budowy tego domu oznacza, że nie może być w sprawie mowy o samowolnym wybudowaniu tych otworów, na które wymagane miałoby być pozwolenie na budowę. Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu skargi przy tym, wykonania tych otworów nie można traktować jako czynności zaliczających się do samoistnych robót budowlanych, na które w okresie od 1969 do 1980 r., a także i później, wymagane było dokonanie zgłoszenia lub uzyskanie pozwolenia władzy budowlanej na ich wykonanie. Skoro bowiem roboty te były wykonywane w czasie i w ścisłym związku z budową budynku mieszkalnego wznoszonego na podstawie pozwolenia na budowę z [...], to nie można ich wyodrębniać z zakresu kompleksowego zamierzenia budowlanego realizowanego wówczas przez inwestorów w ramach i na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę oraz oczekiwać, że na jego realizację konieczne było uzyskanie osobnego pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia, a jego brak oznacza samowolę budowlaną.

W związku z tym natomiast, że wskazane roboty budowlane nie zostały objęte zatwierdzonym w dniu [...] projektem budowlanym i wydanym wówczas pozwoleniem na budowę, ani też nie mieściły się rodzajowo i(lub) lokalizacyjnie w ramach wyrażonej przez właściwy wówczas organ architektoniczno-budowlany (Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]), w dniu 10 kwietnia 1970 r., zgody na zmianę w projekcie budowy tego budynku, należało zakwalifikować wykonanie przedmiotowych otworów, jako budowę na podstawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z [...], ale z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa te należało przy tym uznać za nieistotne oraz nie naruszające przepisów technicznych, a także nie zagrażające życiu, zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Chodzi przy tym zarówno o przepisy obowiązujące w czasie budowy tych otworów, jak i przepisy obecnie obowiązujące.

Odnośnie przepisów obowiązujących w dacie budowy budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ulicy K., organ II instancji trafnie wskazał, że zastosowanie miały wówczas przepisy zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. MB z 1966 r. Nr 10, poz. 44), dalej zarządzenie z 1966 r. Wbrew zarzutom skargi przy tym należy podzielić pogląd organu, że przepisy tego rozporządzenia nie regulowały w ogóle kwestii odległości budynków od granicy z działką sąsiednią, a jedynie odległości pomiędzy budynkami. Takie unormowanie wynikało przy tym z celu tej regulacji, którym było określenie podstawowych warunków technicznych, którym powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego ze względu na bezpieczeństwo dla ludzi i mienia, potrzeby użytkowe i kulturalne oraz ekonomikę budowy i użytkowania (§ 1 zarządzenia z 1966 r.).

Również szczegółowe przepisy tego zarządzenia określały wymagane odległości pomiędzy wolnostojącymi budynkami, w tym budynkami mieszkalnymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową lub zwróconymi do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową, a innymi budynkami wolnostojącymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową (§ 20 ust. 2 i 3 oraz § 75 ust. 1 pkt 2 zarządzenia z 1966 r.). Odległości te wynosiły nie więcej niż 10 metrów, podczas gdy nie było w sprawie sporne, że w dacie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, odległość pomiędzy nim, a budynkiem mieszkalnym istniejącym wówczas na sąsiadującej od północy działce, wynosiła więcej niż 10 metrów (odrys szkicu sytuacyjnego przy pozwoleniu na budowę z [...] w aktach administracyjnych organu I instancji). Powyższej oceny nie mógł zmienić zarzut skargi powołującej się na treść § 20 ust. 13 i 14 zarządzenia z 1966 r., jako dowodzącego, że w przepisach tego zarządzenia znajdowały się również przepisy odnoszące się do odległości budynków od granicy.

Należy bowiem zwrócić uwagę, że we wspomnianych przepisach jest mowa o odległości budowanego budynku od granicy, ale "w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej działce". Tymczasem, jak to już wyżej wyjaśniono, w dacie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, na sąsiadującej działce poprzednika skarżącego taka zabudowa już była. Ponadto treść przywołanych przepisów § 20 ust. 13 i 14 zarządzenia z 1966 r. wskazuje, że celem tej regulacji było zachowanie odległości budowanych budynków od mogących w przyszłości powstać, ale jeszcze nie istniejących budynków na działce sąsiedniej, dla ochrony przeciwpożarowej. Nie było natomiast celem tych przepisów ograniczanie możliwości budowy przy granicy, bez związku z zabudową na działce sąsiedniej.

Odnosząc się do przepisów technicznych obowiązujących obecnie oraz ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, należy zaakceptować pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oparty na wykładni zaprezentowanej w wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 5/10 oraz w wyroku NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1518/10. Kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Przepisy zamieszczone w obecnie obowiązującym rozporządzeniu o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mają za zadanie służyć bezpieczeństwu obiektów budowlanych i zapobiegać zagrożeniom dla życia, zdrowia i mienia.

Temu też służyć mają wymogi dotyczące odległości, w jakiej budynki powinny być usytuowane od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wynika to z treści przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Nie wszystkie jednak regulacje zawarte w tym rozporządzeniu mają zastosowanie do obiektów wybudowanych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust.

2. Ten ostatni przepis stanowi natomiast, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2 i 3a, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Z takiej regulacji wynika więc, że odnośnie budynków wzniesionych legalnie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zastosowanie mają tylko w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego (pozostałe sytuacje opisane w przytoczonym § 207 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 2002 r. nie mają w sprawie zastosowania) i o ile budynki te są użytkowane i zagrażają życiu ludzi. W okolicznościach przedmiotowej sprawy z uwagi na usytuowanie przedmiotowego budynku w odległościach większych niż wymagane ze względu na przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, od obiektów budowlanych znajdujących się na sąsiedniej działce, nie ma miejsca zagrożenie życia ludzi ze strony budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]przy ulicy K. w [...], a w szczególności z powodu usytuowania spornych otworów. Zgodnie bowiem z § 271 ust. 1 rozporządzenia o warunkach technicznych z 2002 r., odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej(E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 (które nie mają w sprawie zastosowania), być mniejsza niż 8 metrów pomiędzy budynkami zaliczonymi do kategorii ZL, tj. budynkami mieszkalnymi (§ 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w/s warunków technicznych z 2002 r.). Taka odległość jest natomiast w sprawie zachowana.

Nie miał w sprawie zastosowania powoływany w uzasadnieniu skargi jako naruszony przepis § 330 pkt 1 ostatnio powołanego rozporządzenia.

Zgodnie z nim, przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ, jak to już wyżej wyjaśniono, roboty budowlane polegające na wykonaniu spornych otworów, stanowiły część jednego zamierzenia budowlanego realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...], a odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zmianie rodzaju i (lub) lokalizacji tych otworów okazało się nieistotne, nie naruszające mających zastosowanie przepisów technicznych, a także nie zagrażające życiu, zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska – należało przyjąć, że niewątpliwe złożenie wniosku i uzyskanie pozwolenia na budowę na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie rozporządzenia w/s warunków technicznych z 2002 r. powoduje, że przepisów tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, w niniejszej sprawie nie stosuje się.

Odnosząc się do zawartego w uzasadnieniu skargi twierdzenia, że zarzucana samowola budowlana polegająca na wykonaniu dwóch otworów w północnej ścianie budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ulicy [...] powinna być rozpatrywana na podstawie obowiązującej ustawy z 27 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ponieważ brak jest przesłanek do zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, Sąd podziela ten pogląd z tym jednak zastrzeżeniem, że zastosowanie w sprawie Prawa budowlanego z 1994 r., a w szczególności przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zależne było od zaistnienia w sprawie przesłanek pozwalających na wdrożenie postępowania naprawczego regulowanego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Te przesłanki natomiast określone w art. 50 ust. 1 pkt 1 – 4 wymagają – w zakresie mającym w sprawie zastosowanie - stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2), względnie w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4).

Jak to natomiast już wyżej wyjaśniono, wskazane w przytoczonych przepisach okoliczności, przy uwzględnieniu stosowania w sprawie materialnych przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane obowiązujących w dacie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 rozporządzenia w/s warunków technicznych z 2002 r. – nie zostały w sprawie stwierdzone. Dlatego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, że w sprawie brak jest konkretnej normy prawnej, której naruszenie tworzy stan sprzeczności z prawem i pozwala na wydanie w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego decyzji nakładającej na obecnych właścicieli domu mieszkalnego położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...], jakichkolwiek nakazów dotyczących okna i drzwi istniejących w szczytowej, północnej ścianie tego budynku. Skoro tak, to zasadna była ocena organu II instancji co do bezprzedmiotowości postępowania wszczętego z urzędu przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie doprowadzenie tego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Trafnie więc prowadzone postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 kpa

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.