Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Ke [...]
S. Ł., działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę Rady Miasta S.-K. z 31 lipca 2008 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwanego "K. " na obszarze miasta S.-K. w części dotyczącej działki nr [...].
Zarządzeniem z 3 sierpnia 2022 r. skarżący został wezwany (obok podpisania skargi i nr PESEL) do złożenia dowodu, że wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu przed 1 czerwca 2017 r.) - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi,.
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący podał nr PESEL, nadesłał podpisaną skargę wraz z pismami z 5 lipca 2021 r. oraz z 1 marca 2022 r. (z dowodem nadania pisma pocztową przesyłką poleconą). W tym ostatnim piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta S.-K. zatytułowanym "Wezwanie do zapłaty", skarżący wezwał do zapłaty kwoty 100 000 z uwagi na znaczny spadek wartości działki [...] związany ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie autor pisma powołał się na treść art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wskazał, że miał już kupca na działkę nr [...], podjął stosowne inwestycje i poniósł koszty celem przeprowadzenia procedury mającej na celu jej wydzielenie i sprzedaż. Jednak na skutek zmian w planie i przeprowadzeniu drogi przez jego nieruchomość nie jest w stanie sprzedać tej działki. Działka nic nie jest warta, jak podniósł, albowiem przez środek będzie przebiegać droga.
W załączeniu do skargi jej autor przedstawił, stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie do zapłaty z 1 marca 2022 r., pismo Prezydenta Miasta S.-K. z 15 kwietnia 2022 r., w którym organ ten poinformował, że roszczeń skarżącego nie uznaje za zasadne, a przesłane (niepodpisane) wezwanie traktuje jako żądanie świadczenia nienależnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy skarga jest dopuszczalna. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Skarga wywiedziona przez S. Ł. została oparta o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.). Stosownie do brzmienia tego przepisu przed 1 czerwca 2017 r. (zob. Dz. U. z 2016 r. poz. 446), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest zatem obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, w tym na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z regulacją tą korespondował przepis art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), wedle którego w przypadku aktów innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Wnosząc skargę na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wydaną przed 1 czerwca 2017 r., w tym wypadku na uchwałę Rady Miasta S.-K. z 2008 r., strona skarżąca zobowiązana była do wyczerpania szczególnego trybu jej zaskarżenia. Wynika to z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z tym przepisem, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Ponadto stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że art. 53 § 2 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, dostępna na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni (liczony od dnia doręczenia tej odpowiedzi). Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. postanowienie NSA z 3 grudnia 2013 r., II GSK 2231/13, lex nr 1443377).
W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu do złożenia dowodu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący złożył dwa pisma. Ze względu na przywołane wyżej regulacje, znaczenie dla obliczenia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie mogło ewentualnie mieć wyłącznie pismo z 1 marca 2022 r., nie zaś pismo złożone do organu niespełna rok przed wniesieniem skargi do Sądu. Zaskarżenie kwestionowanej skargą uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest bowiem możliwe po dokonaniu skutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa.
Jednakże treść pisma z 1 marca 2022 r., zdaniem Sądu, wskazuje, że nie stanowi ono wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to nie określa w sposób niewątpliwy, o jaką uchwałę w nim chodzi oraz nie określa, na czym polega naruszenie prawa, które postanowienia uchwały mają naruszać interes prawny autora tego wezwania. Z pisma tego wprost wynika, że stanowi ono wezwanie do zapłaty przez Gminę tytułem odszkodowania kwoty 100000 (prawdopodobnie złotych) z uwagi na znaczny spadek wartości działki skarżącego. Uzasadniając swoje żądanie, skarżący powołał się na art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczący odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego.
Również organ nie potraktował pisma skarżącego z 1 marca 2022 r. jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę, lecz wyłącznie jako wezwanie do zapłaty i w piśmie z 15 kwietnia 2022 r. poinformował skarżącego, że roszczenie to jest niezasadne.
Dodatkowo należy wskazać, że pismo złożone do Sądu jest niepodpisane i jak wskazuje na to organ w piśmie z 15 kwietnia 2022 r., nie został również podpisany egzemplarz pisma złożony do organu, co poddaje w wątpliwość możliwość wywołania oświadczeniem w nim zawartym jakichkolwiek skutków prawnych.
Podsumowując powyższe, nie można uznać, że skarżący wyczerpał tryb zaskarżenia przywołanej uchwały, bowiem nie można uznać, że w sprawie przed wniesieniem skargi zostało złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane do organu gminy.
W konsekwencji Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu sądowego od pisma odrzuconego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 postanowienia.