Uzasadnienie
Pismem z [...], skierowanym do Stowarzyszenia Mieszkańców Dzielnicy "P." – K.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że na podstawie art. 64 § 2 kpa pozostawia bez rozpoznania odwołanie Stowarzyszenia od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ul. W. w K. wraz z rozbudową skrzyżowań z ul. Ś. i ul. H. oraz ul. K. i ul. Rtm. W. – z uwagi na nieuzupełnienie przez Stowarzyszenie braków formalnych odwołania.
W piśmie tym organ wskazał, że przedłożone pełnomocnictwa z 19.10.2015r. oraz 24.05.2015 r. nie mogą być uznane za prawidłowe, nie zostały bowiem podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia. Uboczne Kolegium podniosło, że odwołanie zostało wniesione po terminie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe pismo, wskazując, że jest to skarga na czynność polegającą na pozostawieniu bez rozpoznania, Stowarzyszenie, reprezentowane przez K.K., zarzuciło naruszenie art. 8, 9, 11 kpa poprzez niewskazanie, którzy członkowie Stowarzyszenia nie udzielili pełnomocnictwa, naruszenie art. 64 kpa w zw. z art. 28 kpa, polegające na pozostawieniu odwołania bez rozpoznania pomimo, że zostało ono wniesione przez przedstawiciela Stowarzyszenia działającego na postawie pełnomocnictw udzielonych przez wszystkie osoby będące członkami Stowarzyszenia w dacie wniesienia odwołania oraz art. 48 § 2 kpa polegające na wadliwym obliczeniu terminu do wniesienia odwołania. W związku z tymi zarzutami skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej czynności, uznania skuteczności prawnej udzielonego K. Kantorowi pełnomocnictwa oraz zobowiązania SKO do nadania biegu i rozpatrzenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, że na czynność pozostawienia odwołania bez rozpoznania nie przysługuje skarga do Sądu. Natomiast z "ostrożności procesowej", w razie rozpatrzenia skargi wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie przez Sądem pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia początkowo zmodyfikował skargę w ten sposób, ze3 wskazał, ze jest to skarga na bezczynność SKO w przedmiocie rozpoznania odwołania. Następnie zrezygnował z modyfikacji skargi i poparł ją w pierwotnym brzmieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
W skardze jej autor wskazał, że zaskarża czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a. i domagał się rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 146 tej samej ustawy. Taka też skarga została ostatecznie podtrzymana na rozprawie przed Sądem.
Jak wypowiedział się na pytanie: "Czy nieuprawnione pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa) jest inną czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czy też stanowi bezczynność, na którą służy skarga stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy" Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w uchwale z 3 września 2013 r., sygn. I OSP 2/13: Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał między innymi, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu.
Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Prowadzi to do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa (mimo że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a.), pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji.
Również w literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że środkiem zaskarżenia zapewniającym obronę przed bezprawnym nadużywaniem instytucji usunięcia braków podania jest skarga na bezczynność organu (por. np. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311; G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2013, s. 626; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 177-178; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Lex, Warszawa 2011, s. 452).
Nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tę czynność, organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków tego podania.
Powyższa chwała zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a. jest o tyle wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego, że można od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez powyższy skład nowej uchwały zawierającej odmienne stanowisko prawne. Skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również akceptuje argumentację podniesioną w jej uzasadnieniu.
Ponieważ w świetle przywołanej uchwały pozostawienie odwołania bez rozpoznania nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., nie może także budzić wątpliwości, że nie jest też żadnym z innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., dlatego też skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.