Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek A. S. o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu Referendarz w oparciu o informacje zawarte w urzędowym formularzu PPF wskazał, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, jest wraz z mężem właścicielką domu wielkości 100 m² o wartości około 100.000 zł, gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,08 ha o wartości 60.000 zł, ciągnika rolniczego oraz posiada zasoby pieniężne w wysokości około 6000 zł. Wnioskodawczyni wraz mężem osiąga z gospodarstwa rolnego miesięczny dochód w łącznej wysokości 2000 zł. Podała następujące stałe wydatki i zobowiązania: koszty utrzymania mieszkania – 300 zł, opłaty za media- 200 zł, koszty leczenia – 200 zł miesięcznie, ubezpieczenie majątku – 600 zł rocznie, ubezpieczenie w KRUS – 786 zł co 3 miesiące. Ponadto, wnioskodawczyni ponosi opłaty na utrzymanie gospodarstwa rolnego.
Referendarz, przywołując treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi wynoszącego 200 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Osiąga bowiem wraz z mężem stałe dochody z gospodarstwa rolnego, a ponadto posiada zasoby pieniężne w wysokości 6000 zł, a więc znacznie przekraczające wymagany obecnie wpis sądowy od skargi.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia A. S. podniosła, że w jej miejscowości panuje jeszcze duże bezrobocie, jej mąż od 2006 roku jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy i dotąd nie otrzymał żadnej oferty pracy. Wyjaśniła, że z posiadanych zasobów pieniężnych w kwocie 6000 zł zostało jej 3000 zł przeznaczone na zakup materiału siewnego (1500 zł) oraz środków ochrony roślin, paliwa i nawozów (2000 zł). Kwotę 3000 wydała na koszenie zbóż, traw i prasowanie słomy. Dodała, że od lipca 2017 r. jej dochody uległy obniżeniu o 30% z powodu suszy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "Ppsa", rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2).
Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W myśl art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy.
W ocenie Sądu wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, ponieść kosztów postępowania sądowego. Osiąga wraz z mężem skromny dochód z gospodarstwa rolnego (2000 zł miesięcznie na dwie osoby), z którego po odliczeniu wydatków stałych pozostaje niewielka kwota na pozostałe wydatki związane z utrzymaniem (około 1000 zł). Ze sprzeciwu wynika zaś, że oszczędności w kwocie 6000 zł zostały albo już wydatkowane, albo wkrótce będą wydatkowane w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. W konsekwencji, oceniając sytuację majątkową skarżącej w świetle przesłanek z art. 246 § 1 Ppsa, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które dają podstawę do zwolnienia jej od kosztów sądowych.
Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzekł jak w postanowieniu.