Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. z [...] maja 2022 r. znak: [...], którą odmówiono H. B. od 1 kwietnia 2022 r. prawa do świadczenia w formie: świadczenia pielęgnacyjnego (z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem E. B..
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że osoba wymagająca opieki - E. B. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z 1 marca 2018 r. zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Z orzeczenia wynika, że niepełnosprawność istnieje od 24 listopada 2014 r. W sprawie bezspornym jest, że H. B. nie pracuje zawodowo oraz sprawuje stałą i faktyczną opiekę nad mężem.
Odnosząc się do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615; dalej "ustawa", "u.ś.r."), Kolegium wyjaśniło, że w wyroku z 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W konsekwencji Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji, odmawiając przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia ze względu na fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała w okresie wskazanym w art. 17 ust. 1b ustawy, dopuścił się uchybienia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści ww. wyroku i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną.
Nadto organ odwoławczy podniósł, że odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia organ pierwszej instancji oparł również na treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, tj. z uwagi na okoliczność, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co wyłącza możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem.
Organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych prezentuje różne stanowiska w zakresie interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, niemniej organ podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20. Powołując się na ww. wyrok, organ odwoławczy podniósł, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury netto, pozostawałaby w sprzeczności z art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Zdaniem Kolegium, słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacji w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe. W ocenie Kolegium, powyższe przemawia za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego.
Kolegium podkreśliło, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy, gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270) dalej "u.e.r.f.u.s.", zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Biorąc jednak pod uwagę zasady konstytucyjne, Kolegium uznało, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór może ona zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.
Jak wskazało Kolegium, organ ds. świadczeń rodzinnych w R., pismem z 19 kwietnia 2022 r., poinformował stronę, że posiada prawo wyboru świadczenia korzystniejszego, wskazując, że pobieranie obu świadczeń (pielęgnacyjnego i emerytury z ZUS) jest niemożliwe. Organ wskazał, że strona ma prawo do zawieszenia emerytury z ZUS oraz, że w sytuacji, gdy złożony zostanie wniosek do ZUS o zawieszenie prawa do emerytury i strona otrzyma decyzję o wstrzymaniu ww. świadczeń emerytalnych należy niezwłocznie poinformować organ o złożonym wniosku i niezwłocznie dostarczyć decyzję z ZUS do organu.
Nadto zawiadomieniem z 27 kwietnia 2022 r. organ, na podstawie art. 10 § 1, art. 50 §1 oraz art. 79a k.p.a., wezwał stronę m.in. do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej odnośnie wyboru jednego ze świadczeń, tj. świadczenia emerytalnego z ZUS lub świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wskazał, że jeżeli strona posiada dokumenty informujące, że nie posiada na chwilę obecną prawa do emerytury z ZUS, decyzję ZUS zawieszającą prawo do świadczenia emerytalnego, kserokopię wniosku o zawieszenie emerytury złożonego do ZUS, jak również wskazujące nowe przesłanki lub fakty potwierdzające powstanie niepełnosprawności E. B. w okresach wymaganych przez art. 17 ust. 1b ustawy, mające wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które na dzień dzisiejszy nie zostały przedstawione w sprawie, konieczne jest przedłożenie tych dokumentów organowi. Organ wyjaśnił, że w przypadku nieprzedłożenia do akt sprawy dowodów, o których mowa powyżej, sprawa może zostać załatwiona negatywnie w drodze decyzji administracyjnej.
Kolegium ustaliło także, że organ pierwszej instancji pismem z 29 kwietnia 2022 r., zwrócił się do ZUS Oddział w K. o udostępnienie informacji, czy skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. lub w sprawie została wydana decyzja zawieszająca prawo do emerytury. W aktach sprawy brak odpowiedzi na ww. wystąpienie. Natomiast w oświadczeniu z 29 kwietnia 2022 r. skarżąca podała w szczególności, że posiada prawo do świadczenia emerytalnego i prawa do tego świadczenia nie zawiesiła. W kolejnym oświadczeniu z 5 maja 2022 r. skarżąca stwierdziła, że dokonuje wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego dla niej, jednak wniosek o zawieszenie świadczenia emerytalnego złoży, ale dopiero w przypadku gdy jedyną przeszkodą uniemożliwiającą przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie emerytury. Wskazała, że w chwili obecnej jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a jej zawieszenie skutkować będzie utratą środków do życia.
Przy tym Kolegium podkreśliło, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę czy emeryturę w wysokości niższej niż kwota świadczenia pielęgnacyjnego powoduje, że ww. cel nie jest w stosunku do tej grupy realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do renty czy emerytury opiekun, tak jak w niniejszej sprawie skarżąca, nie może podjąć pracy zarobkowej. Dlatego, skoro przepisy prawa umożliwiają wnioskującym o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez stronę świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie (uwzględniając zasady procesowe wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.), powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać.
Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji umożliwił stronie złożenie dodatkowych dowodów i wyjaśnień w sprawie m.in. dotyczących dokonania wyboru jednego spośród dwóch świadczeń. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który niewątpliwie posiada wiedzę w tym zakresie, a więc winien udzielić stronie pomocy. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie doprowadziła do zawieszenia prawa do emerytury, a z jej oświadczenia wynika, że do takiego zawieszenia - z uwagi na stan niepewności co do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - nie dąży.
Organ odwoławczy dodał, że wnioskodawczyni reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też, po otrzymaniu zawiadomienia o niespełnieniu dwóch przesłanek, które mogą skutkować wydaniem negatywnej decyzji w przedmiocie wnioskowanego świadczenia, tj. wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz ustalonego prawa do świadczenia emerytalnego, pełnomocnik ten winien mieć na uwadze aktualne orzecznictwo, zgodnie z którym art. 17 ust. 1b u.ś.r nie stanowi negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności.
Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. To od działań podjętych przez pełnomocnika zależy bowiem, od kiedy strona uzyska prawo do wyższego świadczenia.
Odnosząc się zaś do treści oświadczenia z 5 maja 2022 r., w którym skarżąca wskazała na dokonanie wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego dla niej, warunkując złożenie wniosku o zawieszenie świadczenia emerytalnego dopiero w przypadku gdy jedyną przeszkodą uniemożliwiającą przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego będzie pobieranie emerytury, Kolegium wyjaśniło, że przyznanie prawa do ww. świadczenia nie może opierać się na warunkowej deklaracji strony w powyższym zakresie. Konieczne jest bowiem, aby już przed podjęciem rozstrzygnięcia o prawie do tego świadczenia strona przedłożyła decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytury. Dopiero bowiem zawieszenie prawa do emerytury, które skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. B. zaskarżyła powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem E. B..
W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła w szczególności, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy powinien być interpretowany w taki sposób, że pozbawia przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymanej emerytury.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie 21 września 2022 r. nikt się nie stawił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W tej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z posiadanym prawem do emerytury i pobieraniem tego świadczenia.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przed-emerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Z powołanych przepisów wynika, że aby ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno osoba wymagająca opieki, jak i osoba sprawująca tę opiekę muszą spełnić określone ustawą przesłanki.
Jeśli chodzi o osobę wymagającą opieki, to ustawodawca wymaga, aby osoba ta posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Bezspornym jest, że mąż skarżącej jest osobą, która spełnia powyższy warunek.
Jednak poza osobą wymagającą opieki, także osoba ją sprawująca - w niniejszej sprawie skarżąca - musi spełnić ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z brzmienia art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest w szczególności "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". W przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, to ustawa o świadczeniach rodzinnych wprost przewiduje, że osobie tej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń np. przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Organ pierwszej instancji umożliwił skarżącej dokonania omawianego wyboru w toku postępowania administracyjnego. Jednakże bezsprzecznie skarżąca nie zrezygnowała z pobierania świadczenia emerytalnego. Uważa, że istnieje możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia w wysokości różnicy świadczeń pielęgnacyjnego i emerytalnego.
Sądowi znane są poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w kwestii dopuszczalności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między pobieraną emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej tych poglądów – zresztą jednostkowych - Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela, przychylając się do poglądów odmiennych, często prezentowanych w wyrokach sądów administracyjnych, ale także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, których argumentacja może także w okolicznościach tej sprawy znajdować zastosowanie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2020r., sygn. akt I OSK 254/20, lex nr 3021475, podzielając przy tym pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19, wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno - rentowe (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 stycznia 2020r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19). Powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przemawia za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego.
Należy podkreślić, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 u.e.r.f.u.s., zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przecież przez różne organy, jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy.
W okolicznościach sprawy niniejszej istniała więc możliwość złożenia do organu emerytalno-rentowego wniosku o zawieszenie prawa do wypłaty emerytury, na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zawieszenie prawa do ww. świadczenia, zgodnie z art. 134 ust. 1 ww. ustawy, skutkowałoby wstrzymaniem jego wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy). Zawieszenie prawa do emerytury eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Reasumując, w okolicznościach tej sprawy skarżąca nie doprowadziła do zawieszenia wypłaty emerytury. Zasadnie wobec tego organ odwoławczy uznał, że istnieje negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Istota bowiem ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury czy renty rodzinnej, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.
Ostatecznie więc wysokość uzyskiwanych przez skarżącą publicznych środków pieniężnych byłaby taka sama jak w przypadku wydania rozstrzygnięcia o świadczeniu pielęgnacyjnym, jakiego domaga się skarżąca. Konieczne było uprzednie złożenie wniosku skutkującego wstrzymaniem wypłaty emerytury, co pozwoliłoby na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości i na warunkach zgodnych z literą prawa.
Niewątpliwie rację ma Kolegium, że szczególną rolę mógł w sprawie odegrać fachowy pełnomocnik skarżącej. Na etapie postępowania administracyjnego pełnomocnik mógł udzielić swojej mocodawczyni niezbędnej pomocy prawnej w celu skoordynowania działań organu rentowego i GOPS (czy nawet Kolegium – jeśli strona miała wątpliwości co do sposobu załatwienia sprawy w pierwszej instancji) tak, aby już samo złożenie do ZUS wniosku o wstrzymanie wypłaty emerytury, a następnie zawiadomienie o tym fakcie organu prowadzącego postępowanie (o co zwracał się zresztą do strony organ pierwszej instancji) stanowiło dla organu rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa od świadczenia pielęgnacyjnego sygnał do niezwłocznego zakończenia postępowania i wydania decyzji odnośnie ww. prawa po otrzymaniu decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty świadczenia emerytalnego.
Należy pamiętać, że zgodnie z art. 127a § 1 i 2 k.p.a., w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Stąd możliwe jest takie działanie strony, które może istotnie wpłynąć na czas trwania obu postępowań, tego w przedmiocie wstrzymania wypłaty emerytury oraz w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że w sprawie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Nie doszło do naruszenia prawa materialnego w zakresie zarzucanym skargą i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w wyroku.