Uzasadnienie
H. S. złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokat w niniejszej sprawie. Z formularza tego wynikało, że wnioskodawca ma 66 lata, pozostaje we wspólnym w gospodarstwie domowym z żoną i dorosłą córką. Prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga miesięczny dochód w wysokości 700 zł, ponadto otrzymuje emeryturę w wysokości 2210 zł, jego żona pobiera emeryturę w wysokości 1120 zł netto miesięcznie, córka jest bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie osiąga własnego dochodu. W sumie miesięczny dochód całej rodziny wynosi 4030 zł. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz mieszkania wielkości 62 m² o wartości około 140 000 zł i czternastoletniego busa o wartości 7000 zł do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu 13 osób.
Skarżący podał następujące stałe wydatki miesięczne: czynsz za mieszkanie – 561 zł, opłaty za prąd i gaz – 200 zł, za inne media – 200 zł, koszty leczenia jego samego i żony około 950 zł, środki higieny i czystości – 200 zł, buty i ubranie – 400 zł. Ponadto miesięcznie wydaje 500 zł na remonty busa i 200 zł na remont mieszkania.
Zaskarżonym postanowieniem referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi wynoszącego 120 zł ani ponieść innych ewentualnych kosztów sądowych nieprzekraczających jednorazowo kwoty 100 zł. Wnioskodawca nie podał żadnych informacji świadczących o tym, że dorosła córka nie może podjąć się choćby dorywczych prac zarobkowych. Wydatki na remont busa w działalności gospodarczej z zakresu transportu stanowią koszty uzyskania przychodu i nie mogą zostać uwzględnione przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie brany jest pod uwagę dochód netto.
Również wydatków na remont mieszkania nie można zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Świadczą raczej o możliwościach finansowych wnioskodawcy. Referendarz uznał, że przy racjonalnym gospodarowaniu osiąganymi stałymi dochodami wynoszącymi około 4000 zł miesięcznie na trzyosobową rodzinę, skarżący ma możliwość uiścić koszty sądowe i honorarium ewentualnego adwokata z wyboru.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wskazał, że w sprawie II SA/Ke 8/18 jego skarga została oddalona i musiał ponieść koszty ustanowienia adwokata oraz ponieść koszty sądowe. Z kolei w sprawach II SA/Ke 362/18 i II SA/Ke 475/18 został wezwany do uiszczenia kosztów sądowych. Dodał, że jeśli nie naprawi starego busa to nie osiągnie żadnego dochodu ze swojej pracy, a wydatki na pomalowanie mieszkania to są koszty utrzymania koniecznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1320), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego, przysługuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego przysługuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd podziela argumentację przedstawioną przez referendarza w zaskarżonym postanowieniu odnośnie przyczyn odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazał bowiem, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu z emerytur (2210 zł miesięcznie), emerytura żony pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi 1120 zł. Skarżący ponadto posiada dochód z prowadzonej działalności gospodarczej oraz jest właścicielem mieszkania o wartości 140.000 zł oraz busa o wartości 7.000 zł. Skarżący nie wykazał, aby miał problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań. Nie jest zatem osobą żyjącą w ubóstwie, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielanie prawa pomocy.
Odnośnie kwestii podniesionych w sprzeciwie należy stwierdzić, że cytowany wyżej art. 246 § 1 p.p.s.a., zawiera przesłanki, którymi powinien kierować się referendarz oraz sąd oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy i wprost z regulacji tej wynika, że ustawodawca nie przewidział, aby konieczność uiszczenia wpisu sądowego w innych sprawach stanowiło przesłankę powodującą przyznanie prawa pomocy.
Na marginesie należy zauważyć, że ponieważ faktycznie ze względu na przymus adwokacko-radcowski, koszty sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru są wysokie, skarżący, w przypadku oddalenie jego skargi w niniejszej sprawie, może jeszcze raz złożyć wniosek o ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy, orzeczono jak w sentencji.