Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 30 maja 2011 r. Wojewoda Świętokrzyski, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwały nr IV/27/2011 Rady Gminy w Rudzie Malenieckiej z dnia 29 kwietnia 2011 r. w sprawie utworzenia Szkoły Filialnej w Lipie, podporządkowanej organizacyjnie Publicznej Szkole Podstawowej im. Stefana Żeromskiego w Rudzie Malenieckiej wchodzącej w skład Zespołu Publicznych Placówek Oświatowych w Rudzie Malenieckiej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, że Rada Gminy w Rudzie Malenieckiej wydając opisaną wyżej uchwałę na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, pominęła przepisy art. 59 ust. 6 w zw. z art. 58 i art. 59 ust. 1 i 5 tej ustawy, co jest sprzeczne z prawem, bowiem nie podjęto i nie zastosowano procedury przewidzianej dla likwidacji szkoły, tj. nie podjęto uchwały intencyjnej, nie zawiadomiono rodziców, kuratora, nie ustalono zasięgu terytorialnego (obwodu) szkoły, a szczególnie nie zastosowano się do treści art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Organ nadzoru podkreślił, że skoro przedmiotowa uchwała rażąco narusza tryb tworzenia Szkoły Filialnej uzasadnione pozostaje stwierdzenie jej nieważności.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Gmina Ruda Maleniecka wnosząc o uchylenie aktu nadzoru.
Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 59 i art. 61 ust. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że do utworzenia szkoły filialnej należy zastosować taką procedurę, z jakiej należy skorzystać przy likwidacji szkoły zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1-5 w zw.
z art. 59 ust. 6 ustawy o systemie oświaty, podczas gdy w stanie faktyczny sprawy nie doszło do przekształcenia Publicznej Szkoły Podstawowej w Lipie w Szkołę Filialną, a do jej likwidacji a potem do utworzenia w jej miejsce szkoły filialnej, sama zaś procedura likwidacji szkoły została przeprowadzona prawidłowo w oparciu o art. 59 ust. 1 -4 ustawy o systemie oświaty.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2011 roku na sesji Rady Gminy w Rudzie Malenieckiej podjęte zostały dwie uchwały dotyczące Publicznej Szkoły Podstawowej w Lipie. Uchwałą Nr IV/26/2011 została zlikwidowana Publiczna Szkoła Podstawowa w Lipie, zaś następną uchwałą Nr IV/27/2011 została utworzona Szkoła Filialna w Lipie podporządkowana organizacyjnie Publicznej Szkole Podstawowej im. Stefana Żeromskiego w Rudzie Malenieckiej wchodząca w skład Zespołu Publicznych Placówek Oświatowych w Rudzie Malenieckiej.
Skarżąca Gmina wskazała, że wbrew stanowisku Wojewody Świętokrzyskiego zawartemu w rozstrzygnięciu nadzorczym, do utworzenia szkoły filialnej nie mają zastosowania zasady przewidziane w art. 59 ust. 1- 4 ustawy o systemie oświaty.
Szkoła filialna jest jednostką organizacyjną podporządkowaną "szkole głównej" i ta ostatnia tylko w rozumieniu ustawodawcy stanowi jednostkę samodzielną, dla powstania i likwidacji której ustawodawca wyodrębnił procedurę o zaostrzonych rygorach. Prawidłowo więc została przeprowadzona najpierw procedura likwidacji Szkoły Podstawowej w Lipie w oparciu o art. 59 ust. 1-4 ustawy o systemie oświaty (co istotne, organ nadzoru nie zakwestionował legalności uchwały Rady Gminy w sprawie likwidacji Szkoły), jak też procedura utworzenia następnie Szkoły Filialnej w Lipie zgodnie z dyspozycją art. 61 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Faktycznie w przedmiotowej sprawie nie doszło do przekształcenia szkoły podstawowej w szkołę filialną, a do zlikwidowania szkoły podstawowej i utworzenia w jej miejsce szkoły filialnej. Zatem art. 59 ust. 6 ustawy o systemie oświaty nie ma zastosowania, a wyłącznie art. 61 ust. 2 powołanej ustawy, który w dodatku nie odsyła do art. 59 ust. 1-4 ustawy.
Skarżąca podkreśliła, że należycie została zastosowana przy likwidacji Szkoły Podstawowej w Lipie procedura jaka występuje przy likwidacji szkoły, a więc została uprzednio podjęta uchwała intencyjna (uchwała Nr II/12/2011 z dnia 23 lutego 2011 roku), właściwe podmioty zostały zawiadomione o zamiarze likwidacji Szkoły, jak też obwód Szkoły Filialnej został ustalony (uchwałą Nr IV/28/2011 z dnia 29 kwietnia 2011 roku), co nie zostało podważone przez organ nadzoru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo Wojewoda Świętokrzyski wskazał, że uchwała nie tworzyła Szkoły Filialnej w Lipie lecz dokonano jej przekształcenia "pozostawiając organizacyjnie Publicznej Szkole Podstawowej w Rudzie Malenieckiej", przy czym takie przekształcenie oparte na art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty wymagało zastosowania art. 58 ust. 3 i 5 tej ustawy.
Organ wskazał, że wprawdzie podjęto uchwałę intencyjną z uprzednim zawiadomieniem rodziców, kuratora - w terminie nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok, w którym ma nastąpić uruchomienie szkoły w myśl art. 58 ust. 4, ale nie podjęto już uchwały o likwidacji tej szkoły.
Organ nadzoru podkreślił, faktycznie nie doszło do przekształcenia szkoły podstawowej w szkołę filialną, a do zlikwidowania szkoły podstawowej i utworzenia w jej miejsce szkoły filialnej, a co za tym idzie pominięto podjęcie uchwały o likwidacji szkoły. W uchwale zatem występuje sprzeczność - nie wiadomo bowiem, czy tworzy się szkołę filialną, czy przekształca, likwidując publiczną szkołę podstawową.
Organ wyjaśnił, że skoro Publiczna Szkoła Podstawowa w Lipie nie została zlikwidowana, to tworząc Szkołę Filialną, faktycznie dokonano przekształcenia tej szkoły w filialną, co wynika po części z uzasadnienia do uchwały.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej Gminy złożył odpis uchwały nr IV/26/2011 Rady Gminy w Rudzie Malenieckiej z dnia 29 kwietnia 2011r. w sprawie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Lipie, a pełnomocnik organu nadzorczego przyznał, że uchwała ta nie została podważona w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego. Przyczyną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia był natomiast fakt wcześniejszego dotarcia do kuratorium i organu nadzoru zaskarżonej uchwały niż uchwały o likwidacji szkoły. Pełnomocnik Wojewody przyznał jednocześnie, że nie ma aktualnie merytorycznych zarzutów do uchwały o utworzeniu Szkoły Filialnej w Lipie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Kontroli sądowej poddane zostało w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 30 maja 2011 r. stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Rudzie Malenieckiej z dnia 29 kwietnia 2011 r. nr IV/27/2011 w przedmiocie utworzenia Szkoły Filialnej w Lipie podporządkowanej organizacyjnie Publicznej Szkole Podstawowej im. Stefana Żeromskiego w Rudzie Malenieckiej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że na sesji Rady Gminy w Rudzie Malenieckiej w dniu 29 kwietnia 2011 r. Rada podjęła dwie uchwały dotyczące Publicznej Szkoły Podstawowej w Lipie: uchwałą nr IV/26/2011 Publiczna Szkoła Podstawowa w Lipie została zlikwidowana z dniem 31 sierpnia 2011r., natomiast na mocy uchwały Nr IV/27/2011 z dniem 1 września 2011r. utworzona została Szkoła Filialna w Lipie podporządkowana organizacyjnie Publicznej Szkole Podstawowej im. Stefana Żeromskiego w Rudzie Malenieckiej.
Bezspornym przy tym pozostaje okoliczność, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda Świętokrzyski błędnie ustalił, że podejmując uchwałę w sprawie utworzenia szkoły filialnej nie przeprowadzono procedury, z jakiej należy skorzystać przy likwidacji szkoły, a więc nie podjęto uchwały intencyjnej, a następnie uchwały o likwidacji szkoły, czym naruszono przepisy art. 59 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004.256.2572 ze zm.).
Wskazać należy, że kontrolowana przez Wojewodę Świętokrzyskiego uchwała została wydana na podstawie art. 61 ust. 2 w/w ustawy, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami, mogą być tworzone szkoły obejmujące część klas szkoły podstawowej, w tym także szkoły filialne.
Na tej samej sesji Rady Gminy, ale przed uchwałą objętą zaskarżonym rozstrzygnięciem (o czym świadczy numeracja obu uchwał) została również podjęta uchwała w przedmiocie likwidacji Publicznej Szkoły Podstawowej w Lipie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie art. 59 ust.1 – 4 ustawy o systemie oświaty. Stosownie do ust. 1 wskazanego przepisu szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.
Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie (ust. 2). W myśl art. 59 ust. 3 ustawy o systemie oświaty dokumentację zlikwidowanej szkoły publicznej przekazuje się organowi prowadzącemu szkołę, z wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania, którą przekazuje się organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny, w terminie jednego miesiąca od dnia zakończenia likwidacji.
Złożona na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym uchwała Nr IV/26/2011 o likwidacji Szkoły Podstawowej w Lipie z dniem 31 sierpnia 2011r. podjęta została w oparciu o zacytowane wyżej przepisy, a ponieważ nie została zakwestionowana przez organ nadzoru – to pozostaje w obrocie prawnym.
W miejsce zlikwidowanej Szkoły na tej samej sesji Rada podjęła uchwałę o powołaniu Szkoły Filialnej w Lipie podporządkowanej organizacyjnie Szkole Podstawowej w Rudzie Malenieckiej.
W tym stanie faktycznym stanowisko Wojewody, które legło u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, iż nie została wyczerpana procedura, o jakiej mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty, straciło rację bytu, a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały nr IV/27/2011 Rady Gminy w Rudzie Malenieckiej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony akt nadzoru na podstawie art. 148 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparte zostało o przepis art. 152 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie w punkcie III oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.