Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. K. na decyzję Wojewody w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Skarżąca złożyła formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na wezwanie Referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała zeznanie podatkowe za rok 2014, wyciągi z rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz podała miesięczne wydatki i niezbędne koszty jej gospodarstwa domowego.
Ze złożonego formularza i nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, i dwiema córkami w wieku 11 lat i 2 lata. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza połową domu bliźniak i nieruchomością rolna o powierzchni 1,20 ha. Wnioskodawczyni zarabia 1800 zł, a jej mąż 3000 zł miesięcznie Skarżąca podała następujące wydatki miesięczne: jedzenie – około 1200 zł, ubrania – 800 zł, gaz 54 zł, lekarstwa ponad 500 zł miesięcznie, ponadto energia elektryczna- 350 zł raz na dwa miesiące oraz kwartalnie woda -120 zł, śmieci 54 zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
W rozpoznawanej sprawie, po pierwsze, należy poinformować w trybie art. 6 p.p.s.a., że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1b p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, w tym zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Zatem skarga A. K. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat.
Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega oddaleniu. Skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać jej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Należy podkreślić, że wnioskodawczyni wraz z mężem osiągają stałe dochody z wynagrodzenia za pracę, przewyższające zadeklarowane stałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. W 2014 r. skarżąca wraz z mężem osiągnęli dochód w wysokości 44161,93 zł. W maju 2015 r. otrzymali z urzędu skarbowego kwotę 2504 zł tytułem zwrotu podatku. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w dniu 17 lipca 2015r. skarżąca zakupów za kwotę 820 zł w punkcie oprawy obrazów i szklarstwa w Rybniku oraz w Cepelii w Żorach za kwotę 446,95 zł.
W świetle powyższych okoliczności nie można uznać wnioskodawczyni za osobę ubogą wymagająca pomocy państwa w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Oceniono, ze przy racjonalnym gospodarowaniu stałymi dochodami i posiadanym majątkiem skarżąca ma możliwość uzyskania środków finansowych na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika prawnego z wyboru.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, art. 239 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.