Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia W. M. i R. M., na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa uchyliło postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w S. z 12 marca 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia na ich wniosek postępowania w sprawie związanej z ułożeniem głazu narzutowego przy skrzyżowaniu drogi powiatowej nr 0611T z drogą gminną, w miejscowości T. przez właściciela przyległej działki i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że w ocenie organu I instancji złożony wniosek jest bezzasadny ponieważ głaz ten został usunięty z drogi powiatowej przez Zarząd Dróg Powiatowych w S. W złożonym zażaleniu W. M. i R. M. podnieśli, że domagają się wyjaśnienia przyczyn usunięcia kamienia narzutowego z nieruchomości nr ewid. [...] na zlecenie Dyrektora ZDP w S. Kolegium ustaliło, że wnioskiem z 5 lutego 2018 r. skarżący wystąpili o wszczęcie postępowania w sprawie dotyczącej ułożenia głazu kamiennego przy skrzyżowaniu drogi powiatowej nr [...] z drogą gminną w miejscowości T.. Wyjaśnili, że głaz został usunięty w związku z interwencją mieszkańców ww. miejscowości, o czym informował Wójt Gminy P. pismem z 11 czerwca 2013 r.
SKO podniosło, iż z treści postanowienia organu I instancji wynika, że organ wniosek strony uznał za bezprzedmiotowy z uwagi na to, że głaz (kamień narzutowy) został usunięty. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia sugeruje, że bezprzedmiotowość postępowania organ upatruje (choć nie zostało to dostatecznie wyjaśnione) w braku możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Tymczasem z treści pisma stron, w szczególności z pisma z 7 marca 2018 r. nie wynika, aby ich intencją było wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary za zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, a na pewno organ tej okoliczności nie wyjaśnił. Powyższe, w ocenie SKO wskazuje na to, że organ I instancji nie ustalił rzeczywistej treści żądania strony.
Kolegium podniosło, że dokonując ponownie rozstrzygnięcia w sprawie należy przede wszystkim zwrócić się do skarżących o sprecyzowanie żądania, a w szczególności wskazanie podstawy prawa materialnego, na jakiej je opierają.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze W. M. podniosła, że głaz stanowiący przedmiot wniosku został wkopany zgodnie z ewidencją gruntów i budynków w sprawie rozgraniczenia gruntów we wsi T. na zlecenie Gromadzkiej Rady Narodowej na nieruchomości gruntowej o nr ewid. [...].
Skarżąca wyjaśniła, że zaskarża postanowienie SKO w części dotyczącej pominiętego rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z 15 kwietnia 1999 r. w sprawie ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych. Wniosła o stwierdzenie celowego i rażącego naruszenia przepisów kpa przez ZDP w S. poprzez zlecenie firmie prywatnej "[...]" w S. ze środków publicznych, zniszczenie znaku granicznego prawnie chronionego oraz kradzieży ziemi z działki nr ewid. [...] o łącznej wartości 250 tys. zł plus odsetki.
Skarżąca wskazała, że z uwagi na "wysoki stopień popełnienia przestępstwa" oraz rażącego naruszenia przepisów kpa skarga nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z 27 września 2018 r. skarżąca podniosła, że działka nr ewid. [...] po wykazanym błędzie, a podzielona w 1996 r. na działki nr [...] /1 i [...] /2 została połączona. Sprawa bezprawnego i bezumownego podziału ww. działki dotyczyła tzw. sprawy planowanego ogrodzenia działki nr [...] od strony dróg gminnych o nr działek [...].
Kolejnym dowodem na niezgodne z prawem działania Dyrektora ZDP w S. jest prawomocna decyzja PINB w S. z 29 listopada 2018 r. w sprawie samowoli budowlanej na nieruchomości drogowej – działce nr 54 w miejscowości T.. Skarżąca zauważyła, że oświadczenie Dyrektora było wyraźnie poświadczeniem nieprawdy. Wskazała też, że w dniu 9 lutego 2015 r. doszło w miejscowości T. do kolejnego bezprawnego podziału działki nr [...]. Wyjaśniła, że w związku z bezprawnie skradzionym głazem kamiennym oraz wywrotką ziemi w dniu 28 czerwca 2013 r. przez znaną i ustaloną firmę "[...]" zostanie złożony stosowny pozew do sądu powszechnego. Wniosła o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez ZDP w S. i Wójta Gminy w P., w tym stwierdzenie przez sąd administracyjny ich celowej bezczynności w przedmiotowej sprawie.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 4 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia "celem dołączenia do sprawy organu Wójta Gminy P.".
Na rozprawie swój udział w sprawie na podstawie art. 8 p.p.s.a. zgłosił Prokurator, który wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą.
Jak wynika z akt administracyjnych we wniosku z 5 lutego 2018 r. W. M. i R. M. wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego i wyjaśnienie sprawy "ułożenia wkopania głazu kamiennego przez właściciela sąsiedniej działki ułożonego przy skrzyżowaniu drogi powiatowej nr 0611T z drogą gminną w msc. T.". W uzasadnieniu wskazali na okoliczność wkopania głazu stwarzającego zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, wydane decyzje w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla realizacji ogrodzenia i rozgraniczenie nieruchomości wnioskodawców z nieruchomością drogową.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji (postanowieniu) uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy procedury administracyjnej. Ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania nie można traktować jako obiektywne, jeżeli są oparte na niekompletnym materiale dowodowym.
Należy w pełni podzielić ocenę Kolegium, iż organ I instancji odmawiając wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, nie podjął żadnych czynności celem ustalenia rzeczywistego żądania wnioskodawców. Wprawdzie nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że to na wnioskodawcach ciążył obowiązek wskazania przepisów prawa materialnego, w oparciu o które postępowanie miałoby się toczyć, jednak nie ulega wątpliwości, że żądanie wniosku zostało tak sformułowane, że na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić, czy w ogóle mamy do czynienia ze sprawą administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu przez organy administracji publicznej, a jeśli tak, na podstawie jakich przepisów prawa materialnego postępowanie to miałoby się toczyć. Przyporządkowanie żądania strony konkretnym przepisom prawa należy do obowiązków organu, a jeśli jego treść budzi wątpliwości – tak jak w tym przypadku – należało wezwać skarżących do sprecyzowania wniosku, w którym poruszono wiele kwestii regulowanych różnymi przepisami. Dopiero ustalenie zakresu żądania wnioskodawców pozwoli na rozstrzygnięcie, czy sprawa jest sprawą z zakresu administracji publicznej, a jeśli tak, w jakim trybie postępowanie będzie prowadzone.
Wyjaśnienia także wymaga, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest wyłącznie postanowienie SKO z 13 czerwca 2018 r., wskutek którego sprawa z wniosku R. M. i W. M. zostanie rozpatrzona ponownie przez organ I instancji, a zapadłe orzeczenie podlegać będzie kontroli instancyjnej w razie zaskarżenia go przez stronę. Podkreślić także należy, że jedynym powodem uchylenia przez SKO postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego było niewyjaśnienie przez organ I instancji zakresu żądania zawartego we wniosku, co oznacza, że jego merytoryczne rozstrzygnięcie nie zostało w żaden sposób przesądzone.
Tym samym bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostają okoliczności związane z podziałem działki nr ewid. [...], rozgraniczeniem nieruchomości, działalnością Dyrektora ZDP w S., użytkowaniem części działki nr [...], czy też postępowaniami prowadzonymi przez Prokuraturę Rejonową w Skarżysku-Kamiennej. W ramach kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd nie był także władny do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez ZDP w S. i Wójta Gminy w P., w tym stwierdzenia ich celowej bezczynności w przedmiotowej sprawie, o co wnioskowano w skardze.
Co się zaś tyczy zgłoszonego na rozprawie wniosku o "dołączenie do sprawy organu Wójta Gminy P." Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 32 p.p.s.a. stroną postępowania w sprawie niniejszej wywołanej skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 13 czerwca 2018 r. jest – oprócz skarżącej – organ, który wydał zaskarżone postanowienie, a nie organ I instancji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.