Uzasadnienie
N. S.a wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony przez złożenie formularza PPF.
Ze złożonego formularza i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema córkami w wieku 10 lat i 11 lat, mieszka z nimi w domu należącym do rodziny byłego męża. Skarżąca z tytułu odbywania stażu otrzymuje z urzędu pracy kwotę 997,40 zł, pobiera świadczenia rodzinne na dzieci w wysokości 248 zł oraz okazjonalnie alimenty od byłego męża w wysokości 1000 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej były mąż nie przekazuje jej świadczeń rodzinnych w wysokości 970 koron norweskich (446,20 zł) na każde dziecko, pobieranych w Norwegii. Na dzień składania wniosku skarżąca nie posiadała innego majątku oprócz kwoty 200 zł. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki miesięczne: prąd – 80 zł, woda- 40 zł, gaz – 50 zł, internet – 55 zł, telefon – 60 zł, śmieci -15 zł, przybory szkolne – 240 zł, wywóz szamba i ścieków – 80 zł, leki dla dzieci – 30zł, jedzenie – 1000 zł, środki czystości – 60 zł, ubranie i buty – 200 zł. Skarżąca oświadczyła, że pochodzi z Ukrainy, nie włada dobrze językiem polskim urzędowym na tyle dobrze, aby skutecznie dochodzić swoich praw. Skargę napisała przy pomocy znajomej.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim brak majątku, dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych jej samej i małoletnich córek oraz problemy z posługiwaniem się polskim językiem urzędowym, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. W postępowaniu sądoadministracyjnym może być ustanowiony tylko jeden pełnomocnik z urzędu – albo adwokat albo radca prawny. Uznano, że ze względu na charakter sprawy należy ustanowić radcę prawnego.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego. Zatem skarga N. S. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 239 § 1 pkt 1a art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.