Uzasadnienie
II SA/ Ke 550/05
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. nakazującej D. i A. I. zamurowanie w terminie do 30 kwietnia 2005r. otworu okiennego o wym.0,70 x0,75 w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego położonego na działce nr 976 w S., celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem - na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że na wniosek W. S. decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o art.51 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazał D. i A. I. zamurowanie trzech otworów okiennych w ścianie zewnętrznej, zachodniej budynku mieszkalnego. Na skutek odwołania wniesionego przez małż. I., organ II instancji decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponownie przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie, zdaniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a szczególnie przeprowadzona rozprawa administracyjna i zeznania świadków dowiodły, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 18.12.1964r., a zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany przewidywał otwory okienne zarówno w ścianie zachodniej jak i wschodniej budynku. W ścianie zachodniej zaprojektowane były dwa otwory okienne o wymiarach 75 x 160cm jeden na parterze i jeden na piętrze oraz częściowe wypełnienie tej ściany w miejscu usytuowania klatki schodowej pustakami szklanymi, zaś w ścianie wschodniej 4 okna. Organ odwoławczy wskazał, że wobec braku planu zagospodarowania działki nie można ustalić projektowanego usytuowania przedmiotowego budynku w stosunku do granicy zachodniej i wschodniej nieruchomości, jednakże ze względu na szerokość działki inwestora, każde usytuowanie tego budynku względem granic stanowiło niezgodność z obowiązującymi wówczas przepisami, co jednak zostało usankcjonowane w/w decyzją o pozwoleniu na budowę.
Z ustaleń w sprawie wynika, że w 1990r. w miejscu wypełnienia ściany pustakami szklanymi / luksferami/ wykonano samowolnie okno o wym.0,70 x 0,75 z uwagi na zmianę układu części klatki schodowej. Wobec tego decyzja organu I instancji nakazująca zamurować ten otwór okienny podjęta na podstawie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. jest zasadna. Brak jest natomiast podstaw do nakazywania zamurowania wszystkich otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku, bo taki ich układ został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 18.12.1964r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, W. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów art. 7 kpa w zw. z art.77 kpa, poprzez niewyjaśnienie, czy przedmiotowy budynek usytuowano zgodnie z zatwierdzonym/ przez decyzje o pozwoleniu na budowę/ planem zagospodarowania nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podała, iż faktycznie projekt budowlany przewidywał otwory okienne w miejscach, w których one się faktycznie znajdują, a pozostałe dokumenty wskazują, że budynek został wybudowany zgodnie z tym planem, jednak z analizy map ewidencyjnych wynika, że działka jest zbyt wąska, aby na niej realizować ten budynek. Skoro organ nie ustalił, jakie były warunki zagospodarowania działki, to nie można orzec czy budynek wzniesiono zgodnie z pozwoleniem i nie było podstaw do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej wobec wskazanych braków w materiale dowodowym doszło tym samym "najprawdopodobniej" do naruszenia art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Z przedstawionych akt wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 18 grudnia 1964r. wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K./ w skrócie P.P.R.N/. Niesporne jest, że ściana zachodnia tego budynku posiada trzy otwory okienne i usytuowana jest w odległości 1,90m od granicy z niezabudowaną nieruchomością sąsiednią.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stanowi art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). w związku z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Wyżej wskazany przepis art.40 stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
W odniesieniu do obiektu budowlanego, na którego wzniesienie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, jak w niniejszej sprawie, cytowany wyżej przepis znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy - przy braku okoliczności z art. 37 prawa budowlanego - stwierdzone naruszenie prawa stanowi równocześnie naruszenie warunków pozwolenia na budowę. Jeżeli jednak naruszenie prawa powstało w związku z wykonaniem przez inwestora wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanie decyzji, o której mowa w art. 40 prawa budowlanego z 1974r., może nastąpić dopiero po uprzednim wzruszeniu w trybie nadzoru pozwolenia na budowę. Pogląd przeciwny, dopuszczający możliwość nakazania inwestorowi dokonania zmian i przeróbek obiektu budowlanego wzniesionego zgodnie z warunkami udzielonego mu pozwolenia, prowadziłby do dezawuowania decyzji organów administracji bez ich uchylania, co naruszałby zasadę zaufania obywateli do organów państwa / art.8 kpa/.
Podstawowe znaczenie wobec tego, dla rozstrzygnięcia powyższej sprawy miało wyjaśnienie, czy sporny budynek został wzniesiony zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, czy też inwestor samowolnie odstąpił od tych warunków. Powyższa, istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, okoliczność została w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego wyjaśniona.
W toku postępowania administracyjnego tj. w dniu 10.12.2003r. A.I. przedłożył organowi nadzoru budowlanego I instancji odszukane dokumenty /potem sporządził ich kserokopie/ związane z budową przedmiotowego budynku tj. będące częścią projektu budowloanego z 1964r. dokumenty w postaci: rzutu piwnic, parteru, piętra, projektu poprzecznego budynku, rzutu dachu, elewacji pólnocnej i zachodniej. Oświadczył również, że nie odnalazł projektu zagospodarowania terenu dla tego budynku. W toku dalszego postepowania, w tym przeprowadzonej rozprawy w dniu 5 maja 2004r. małż I. byli zobowiązywani do złożenia wszelkich dokumentów związanych z realizacją przedmiotowego budynku. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez pracownika PINB w K., D. I. stawiła się w dniu 4.10.2004r. w siedzibie tego organu i wyjaśniła, że Urząd Miasta i Gminy w S. nie posiada akt archiwalnych ruchu budowlanego z lat 60-75, natomiast pracownicy Wydziału Budownictwa Urzędu Miasta i Gminy K. wskazali, że w archiwum po byłej Powiatowej Rady Narodowej w K. nie zachowały się ewentualne rejestry ruchu budowlanego.
Na potwierdzenie powyższych wyjaśnień, pracownik PINB przeprowadził rozmowę telefoniczną z inspektorem d/s budownictwa Urzędu Miasta i Gminy K. - A.M. która pracowała w przedmiotowym czasie w P.P.R.N.- Wydział Budownictwa w K. Stwierdziła ona, iż rejestr ruchu budowlanego zachował się od 1982r, brak jest wcześniejszych danych w tym zakresie.
Jak przyjął to prawidłowo organ I instancji i co wynika ze złożonych dokumentów przez A. I.- projekt budowlany przewidywał, tak jak to podnosili w toku całego postępowania małż.I. w ścianie zachodniej dwa okna - jedno na parterze i jedno okno na piętrze i wypełnienie części ściany zachodniej luksferami w obrębie klatki schodowej. Takiego układu otworów okiennych w ścianie zachodniej, wynikającego z projektu budowlanego nie kwestionowała także w swej skardze W.S.
Zasadnie przyjęto wobec tego w sprawie, że dwa okna -na parterze i piętrze zostały wybudowane w ścianie zachodniej budynku, tak jak przewidywał to projekt budowlany i brak było podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego.
Odstępstwem od projektu budowlanego jest jednak, co przyznali małż.I. trzecie okno wykonane przez nich w 1990r. w ścianie zachodniej budynku, w miejscu gdzie ściana ta jest wykonana z luksferów. Słusznie zatem organ I instancji nakazał w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. zamurowanie tego okna.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż istotnie w materiale zebranym w sprawie nie ma zatwierdzonego planu realizacyjnego sytuującego projektowany budynek na gruncie, mimo podjętych przez małż I. a także organ prób jego odszukania. Dokument ten w sposób jednoznaczny udzieliłby odpowiedzi, czy realizacja przedmiotowego budynku na gruncie nie narusza warunków pozwolenia na budowę. Niewątpliwie, usytuowanie ściany zachodniej budynku w odległości 1,90m od granicy z nieruchomością sąsiednią narusza przepis par.12 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki / Dz.U.nr 17, poz.62/. Jednak nie ma w sprawie dowodów na to, w jakiej odległości od granicy projekt budowlany przewidywał usytuowanie zachodniej ściany budynku na gruncie. Z uwagi na upływ czasu od wydania pozwolenia na budowę tj.ponad 40 lat nie zdołano odszukać projektu zagospodarowania terenu i w ocenie Sądu w tej sytuacji nie można z tego powodu wywodzić negatywnego dla inwestorów skutku.
Wydanie nakazu zamurowania dwóch pozostałych okien, byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby po pierwsze wykazane zostało, że przy sytuowaniu budynku na gruncie doszło do odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę i że wprowadzone zmiany naruszały przepisy techniczno-budowlane.
W świetle powyższych rozważań, uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa i wbrew twierdzeniom skargi nie można zarzucić organom naruszenia art.7i 77kpa.
Przypomnieć jednak należy, organowi II instancji, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym m.in. zeznania świadków, mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały przez organ utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i nast. kpa. Powyższe okoliczności nie mogą zatem zostać uznane za udowodnione, jeżeli zostały utrwalone w postaci zwykłych oświadczeń. Organ odwoławczy nie mógł zatem opierać się w niniejszej sprawie na dowodzie w postaci zeznań świadków, ponieważ takich w sprawie nie było. Złożone do akt oświadczenia kilku osób nie mogły jako nie spełniające w/w wymogu z art.67 kpa być uznane za dowód w sprawie. W niniejszej sprawie nie ma to o tyle znaczenia, że w świetle dokumentów złożonych do akt a stanowiących część projektu budowlanego, niespornym jest, że w ścianie zachodniej budynku przewidziane były dwa okna.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm/ skargę oddalił.