Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania R.S.- reprezentowanego przez adwokata, od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z [...], ustalającej opłatę za posiłki wychowanka D. S. w stołówce Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Z. w roku szkolnym 2017/2018, w wysokości 50% obecnej stawki żywieniowej, a więc 5,50 zł za każdy dzień pobytu, od 29.01. do 31.08.2018 r. i obligującej do wnoszenia odpłatności R.S.- ojca wychowanka, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie VI Wydział Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z 17 listopada 2017 r., sygn. akt VI Nkd 96/17, postanowił umieścić tymczasowo w trybie natychmiastowym nieletniego D.S. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym. Z kolei 11 stycznia 2018 r. Prezydent Miasta skierował D.S. do powyższego Ośrodka, a 29 stycznia 2018 roku nieletni został przyjęty do MOW w Z. Następnie Kolegium wskazało, że zgodnie z § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo - wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. 2017 poz. 1606), dalej przywołane jako "rozporządzenie z 11 sierpnia 2017 r." rodzice dzieci i młodzieży przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych wnoszą opłatę za posiłki w stołówce ośrodka równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie. Z kolei wysokość tych opłat a także termin i sposób ich wnoszenia ustala dyrektor placówki w uzgodnieniu z organem prowadzącym (§ 78 ust. 4).
Uchwałą Nr 478/2017 z dnia 8 września 2017 r. w sprawie wysokości opłat za posiłki oraz terminu i sposobu ich wnoszenia w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym im. Janusza Korczaka w [...], Zarząd Powiatu wyraził zgodę na ustalenie dla Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego im. Janusza Korczaka w Z. opłat za posiłki w stołówce Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego im. Janusza Korczaka w Z. w wysokości 11 zł za całodzienne wyżywienie, w zakresie terminu i sposobu wnoszenia opłat za posiłki: termin do 15 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym, na rachunek Ośrodka (§ 1 uchwały).
Organ odwoławczy podniósł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że żadne z rodziców D.S. nie ma orzeczonych alimentów na rzecz małoletniego syna, rodzice nie pobierają również żadnych świadczeń na rzecz syna. Wobec powyższego, organ I instancji zasadnie uznał, że oboje są zobowiązani do ponoszenia kosztów utrzymania dziecka. Jednocześnie Kolegium zauważyło, że w aktach sprawy znajduje się analogiczna w treści do zaskarżonej decyzji, decyzja tego organu o ustaleniu odpłatności za posiłki, do ponoszenia której zobowiązano matkę wychowanka.
Zatem, zarzuty odwołania w powyższym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. Odnosząc się zaś do argumentu, że odwołujący nie jest ojcem biologicznym nieletniego D.S. Kolegium stwierdziło, że odpis skrócony aktu urodzenia D. S., wydany przez Urząd Stanu Cywilnego w Pruszkowie 22 grudnia 2017 r., potwierdza, że ojcem dziecka jest R. I. S. Akty stanu cywilnego mają moc dokumentów urzędowych i korzystają z domniemania prawdziwości danych zawartych w tym dokumencie. Oznacza to, że organ nie może podważać mocy dowodowej tego dokumentu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzją, reprezentowany przez adwokata R.S. zarzucił naruszenie:
- 1. przepisów prawa materialnego, § 78 ust. 1 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r., poprzez zobligowanie go do ponoszenia opłat za posiłki D. S.;
- 2. przepisów prawa procesowego, art. 7, art. 77 i art. 107 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji mającej charakter nieobiektywny wynikający z braku podjęcia odpowiednich czynności przez organ mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności.
W związku z powyższym skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia toczącego się przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie, VI Wydział Rodzinny i Nieletnich pod sygn. akt: VI RC 143/18 postępowania o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa, dopuszczenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie VI Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 13 czerwca 2018 roku, sygn. akt: VI RC 143/18.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że zastosowanie przez organy § 78 ust. 1 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. nie znajduje uzasadnienia, a wydanie decyzji było przedwczesne. Wskazywał on bowiem, że nie jest biologicznym ojcem dziecka i, że obecnie przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie toczy się postępowanie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. Zatem zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy. Skarżący podkreślił, że kwestionuje ojcostwo, a w konsekwencji brak podstaw do obciążania go kosztami opłat za posiłki małoletniego. Rozstrzygnięcie sprawy o ustalenie bezskuteczności ojcostwa jest kluczowe dla rozstrzygnięcia kwestii, kto powinien ponosić te opłaty.
Dalej autor skargi zacytował treść art. 7, 8 12, 77 § 1 i 80 kpa i wskazał, że organy wydające decyzje naruszyły przepisy postępowania, bowiem zaniechały zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie i jego wszechstronnego rozpoznania. Ponadto przekroczono zasadę swobodnej oceny dowodów i nie oparto decyzji na całokształcie materiału dowodowego. Następnie przytoczył tezy z wyroków NSA dotyczące dowodów oraz sporządzania uzasadnienia faktycznego decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej 24 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie rozprawy z uwagi na to, że skarżący uznał ojcostwo D.S. i w związku z tym uległ zmianie stan faktyczny. Wniósł o zakreślenie czternastodniowego terminu do złożenia ewentualnego nowego stanowiska w niniejszej sprawie. Oświadczył, że w dniu wczorajszym miał zapaść wyrok, który potwierdził, że skarżący jest ojcem D. S. Dodał, że w dniu wczorajszym zapadł wyrok, w którym prawdopodobnie zostały zasądzone alimenty na rzecz D.S. w kwocie 300 zł, od 23 października 2018 r. Wobec powyższego cofnął wniosek zawarty w skardze o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Na wstępie odnosząc się do zarzutów skargi, należy podkreślić, że skarżący podnosi dwa zarzuty jeden dotyczący naruszenia przepisów postępowania i jeden dotyczący naruszenia prawa materialnego. Jeśli chodzi o pierwszy z nich, to autor skargi ograniczył się jedynie do zacytowania treści przepisów oraz przytoczenia fragmentów orzeczeń sądowych. W żaden sposób natomiast nie wskazał, jakich konkretnie czynności organ nie przeprowadził, bądź jaki materiał dowodowy powinien zostać jeszcze przez organy zgromadzony. Podobnie jeśli chodzi o powołane orzecznictwo, wnoszący skargę w ogóle nie uzasadnił, jakie może ono mieć odniesienie dla niniejszej sprawie. Z tych względów trudno się do omawianego zarzutu odnieść i z tego powodu nie może być on skuteczny.
Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego opierał się na twierdzeniu, że skarżący nie jest ojcem umieszczonego w ośrodku D. S., a w konsekwencji nie można go zobowiązać do ponoszenia opłat za posiłki w stołówce ośrodka. Okoliczność ta została jednak wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego w oparciu o mający moc dokumentu urzędowego i korzystający z domniemania prawdziwości (art. 76 § 1 kpa) odpis skrócony aktu urodzenia D. S., z którego wynikało, że skarżący R.S. jest biologicznym ojcem D.S. Ponadto na rozprawie sądowej, pełnomocnik skarżącego podał, że postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa (sygn. akt. VI RC 143/18), zostało zakończone, a zapadły w sprawie wyrok potwierdził, że skarżący jest ojcem D. S., a sam R.S. uznał ojcostwo. Zatem omawiany zarzut i związane z nim wnioski o zawieszenie postępowania oraz odroczenie rozprawy, również były bezskuteczne.
Bez znaczenia dla sprawy było również podnoszenie przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. okoliczności związanych z domniemanym zasądzeniem w dniu 23 października 2018 r. alimentów na rzecz D. S. Okoliczność ta nie istniała w toku postępowania administracyjnego, przez co nie mogła być uwzględniona w decyzji, jaka zapadła 3 miesiące wcześniej. Ponadto odpłatność za posiłki D.S. ustalona w zaskarżonej decyzji dotyczy okresu od 29 stycznia do 31 sierpnia 2018 r., a więc wcześniejszego, niż ewentualny, domniemany okres obciążenia skarżącego alimentami na rzecz syna.
Poza powyższymi zarzutami zaskarżone decyzje nie były kwestionowane, a w opinii Sądu są one zgodna z prawem. Organy prawidłowo na podstawie § 78 ust. 1 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. ustaliły, że skarżący jako rodzic dziecka przebywającego w ośrodku, jest zobowiązany do wnoszenia opłaty za posiłki w stołówce. Prawidłowo również na podstawie § 1, powołanej we wstępnej części uzasadnienia, uchwały ustalono, że opłata ta wynosić będzie 5,50 zł za każdy dzień pobytu, skoro dzienna stawka żywieniowa wynosi 11 zł, a skarżący jest zobowiązany do uiszczenia 50% z tej kwoty.
Oddalając na rozprawie sądowej 24 października 2018 r. wniosek o odroczenie rozprawy Sąd kierował się treścią art. 109 i 110 p.p.s.a. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Ponadto rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron (art. 110).
Z powyższych regulacji wynika, że odroczenie rozprawy może nastąpić tylko z uwagi na zaistnienie wymienionych w cytowanych przepisach przesłanek. Ponadto rozważając ewentualne odroczenie rozprawy, Sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki oraz zawartą w art. 7 p.p.s.a. zasadę szybkości postępowania (wyrok NSA z 12 maja 2011 r., I OSK 258/11, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Także do pełnomocnika ustanowionego w sprawie należy dołożenie należytej staranności, by postępowanie sądowe przebiegało sprawnie.
Tymczasem w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego domagał się odroczenia rozprawy i zakreślenia czternastodniowego terminu celem złożenia ewentualnego nowego stanowiska w sprawie. Powoływał się więc na przyczynę, która nie stanowi przesłanki odroczenia rozprawy i, której uwzględnienie znaczenie przyczyniłoby się do opóźnienia w rozstrzygnięciu sprawy. Dlatego jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącego został już ustanowiony w postępowaniu administracyjnym, miał więc wystarczająco dużo czasu, żeby przygotować inne zarzuty, zwłaszcza, że stan faktyczny i prawny sprawy nie był skomplikowany.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.