Uzasadnienie
Uczestnik postępowania M. W. złożył w dniu 10 lutego 2010 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości.
W złożonym formularzu wnioskodawca oświadczył, że pobiera emeryturę w wysokości 1050 zł, a jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 110 zł. Uczestnik nie wykazał innego majątku poza domem wielkości 1200 m kw i nieruchomością rolną o powierzchni 26,80 arów. Z akt sprawy wynika, że żona wnioskodawcy - H. W. uiściła w dniu 14 stycznia 2010 r. wpis sądowy od skargi w wysokości 266 zł bez ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych. Na mocy aktu notarialnego z dnia 28 października 2008 r. Repertorium [...] (k. 1 akt administracyjnych) małżonka uczestnika sprzedała działkę za kwotę 79.000 zł
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm., -zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające-może zwrócić się o pomoc państwa.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Ponadto, przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony wnioskującej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustanowienie adwokata podlega oddaleniu. W świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku. Wnioskodawca nie podał żadnych informacji, które świadczyłyby, że jest on osobą żyjącą w ubóstwie i nie stać go na ustanowienie adwokata wyboru. Dodatkowo wskazana przez uczestnika kwota 110 zł jako dochód żony z emerytury jest niewiarygodna i nie pozwala na ocenę sytuacji majątkowej rodziny wnioskodawcy.
Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. W myśl powołanych przepisów, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto, sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych.
Należy podkreślić, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym na etapie poprzedzającym wniesienie skargi kasacyjnej nie istnieje przymus adwokacki. Uczestnik postępowania może sam skutecznie dokonać wszystkich czynności procesowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.