Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymało w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję, działającego z upoważnienia Wójta Gminy, Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...], odmawiającą przyznania J. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ciotką H. R. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że J. S. wystąpił dnia 29 września 2010r. do Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ciotką H. R. liczącą 87 lat, wymagającą całodobowej opieki, która orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] została zaliczona do pierwszej grupy inwalidzkiej, co w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza znaczny stopień niepełnosprawności. Wnioskodawca wskazał, że obecnie nie posiada żadnego źródła utrzymania, gdyż nie może podjąć pracy z uwagi na konieczność zapewnienia cioci opieki.
Organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak w sprawie niniejszej, przysługuje: matce albo ojcu - pkt 1, innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) – pkt 2, oraz opiekunowi faktycznemu dziecka – pkt 3. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1a ustawy osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust.1.
Obowiązek alimentacyjny, czyli obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża, zgodnie z przepisem art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, przy czym zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem (art. 129 § 1). Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, natomiast krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej.
W sprawie niniejszej J. S. jest synem siostry męża H. R., czyli jest jej powinowatym.
W związku z powyższym organ uznał, że na J. S. nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem jego ciotki – H. S., gdyż nie jest on jej krewnym w linii prostej. Oznacza to, że okoliczności, iż H. R. wychowywała J. S. jak syna oraz, że faktycznie to on opiekuje się obecnie samotną i bezdzietną H. R., posiadającą orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji - nie dają podstaw do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.
Przepis art. 17 ustawy nie dopuszcza uznania administracyjnego, a ustawodawca w odniesieniu do osób innych niż ojciec, matka i opiekun faktyczny dziecka, uzależnił prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od istnienia obowiązku alimentacyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył J. S., wnosząc o przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad "staruszką liczącą 87 lat i zupełnie niepełnosprawną". Podniósł, że opieka, którą sprawuje zasługuje na szacunek i uznanie, lecz nie daje mu żadnej pomocy finansowej, która pomogłaby mu na dalszą opiekę nad ciocią. Zdaniem skarżącego w tej konkretnej sprawie można potraktować przepisy prawa "z przymrużeniem oka" i przyznać mu zasiłek pielęgnacyjny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tzn. ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie stronie określonego prawa czy uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Sąd administracyjny ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie podkreślić należy, że materialnoprawną podstawą orzeczeń w sprawie niniejszej był przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje
- 1. matce lub ojcu,
- 2. innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, ze zm.),
- 3. oraz opiekunowi faktycznemu dziecka,
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki m.in. nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W sprawie niniejszej H. R., urodzona [...] jest wdową, nie ma dzieci i jest zaliczona jest do pierwszej grupy inwalidów (orzeczenie z dnia [...] Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...], co w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza znaczny stopień niepełnosprawności. Jak ustalił organ orzekający w sprawie niniejszej, opiekę nad nią sprawuje obecnie J. S., będący synem I. S. z domu R. - siostry męża H. R. Skarżący jest zatem powinowatym H. R. Problem w sprawie sprowadzał się zatem do ustalenia czy na Jacentym Szelągu ciąży obciąża obowiązek alimentacyjny względem H. R., zgodnie z przepisami kodeksy rodzinnego i opiekuńczego, co było jednym z warunków otrzymania przez niego świadczenia pielęgnacyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny, polegający na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Stosownie natomiast do treści art. 61 ze znaczkiem 7 § 1 i § 2 krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej, natomiast krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej.
Ponieważ J. S. nie jest krewnym H. R. ani w linii prostej, ani bocznej, nie jest także jej rodzeństwem, gdyż jest powinowatym, to uznać należy, że organ orzekający zasadnie uznał, że nie spoczywa na nim obowiązek alimentacyjny wobec H. R. To zaś oznacza, że nie spełnia on wymogu art. 17 ust. 1 ustawy.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej wykładni art. 17 ustawy o świadczenia rodzinnych i w konsekwencji prawidłowo uznały, że skarżący nie jest uprawniony do uzyskania wnioskowanego świadczenia z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad H. R. Jak już wyżej wskazano istnienie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie rodzinne jest jedną z przesłanek koniecznych, od której wystąpienia uzależnione jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.