Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 lipca 2014 r. Gospodarstwo Rolne A. B., M. W. Spółka Cywilna ("skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Następnie 13 października 2014 r. (data stempla pocztowego) złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej – powołując się na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "ustawa p.p.s.a.") – wskazał, że w niniejszej sprawie istnieje duże prawdopodobieństwo zarówno wyrządzenia znacznej szkody jak i spowodowania skutków trudnych do odwrócenia. Kwestia dalszego bytu prawnego wspólników spółki cywilnej została już bowiem negatywnie przesądzona, a bardzo wysoka kwota nienależnie pobranych płatności ustalona w zaskarżonej decyzji może doprowadzić do utraty płynności finansowej każdej z osób prowadzących działalność rolniczą i w dalszej konsekwencji do utraty podstaw do funkcjonowania tej działalności jako jedynego źródła dochodu każdego ze wspólników spółki. Poza tym, pełnomocnik wskazał, że A. B. wraz z mężem ma na utrzymaniu siedmioletnie dziecko.
Następnie – powołując się na postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. sygn. akt FZ 136/04 – podniósł, że wykonanie decyzji, skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i dla jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Pełnomocnik wskazał nadto, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR 12 września 2014 r. skierował do spółki upomnienie na podstawie art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodał także, że termin rozprawy wyznaczono na dzień 28 października 2014 r., więc merytoryczne rozstrzygniecie sporu możliwe jest w stosunkowo bliskim czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest odstępstwem od zasady, a przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te strona powinna we wniosku wykazać i nie jest w tym zakresie wystarczające powoływanie się na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. bez poparcia twierdzeń strony konkretnymi faktami (zob. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FZ 314/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazane wyżej pojęcia nieostre, tj. "trudne do odwrócenia skutki" i "znaczna szkoda" wymagają bowiem skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji wnioskodawcy (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a argumentacja ta – w celu jej weryfikacji – częstokroć wymaga przedłożenia stosownych dokumentów i wykazania konkretnych relacji między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 373/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu pełnomocnik skarżącej nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających zastosowanie instytucji unormowanej w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. i tym samym nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Powołał się jedynie na możliwość przymusowego wykonania decyzji, na potwierdzenie której załączył do wniosku upomnienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Busku-Zdroju z 12 września 2014 r. stanowiące wezwanie spółki cywilnej "Gospodarstwo Rolne A. B., M. W." do uregulowania wynikającej z zaskarżonej decyzji należności w kwocie 150 315,60 zł wraz z odsetkami w kwocie 2182,66 zł i kosztami upomnienia w kwocie 11,60 zł. Należy jednak wskazać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Wykonanie takiej decyzji nie może zatem samoczynnie prowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego.
Powyższe wiąże się z możliwością dokonania zwrotu nadpłaconych kwot w przypadku uwzględnienia skargi. Możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest zatem taką sytuacją, która samoistnie uzasadniałaby zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy przy tym zauważyć, że – jak wskazano we wniosku – obecnie do spółki zostało skierowane jedynie upomnienie na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wnioskodawca nie wspomniał zaś o wystawieniu i doręczeniu tytułu wykonawczego. Tymczasem dopiero na podstawie tego dokumentu – zgodnie z art. 26 § 5 powołanej wyżej ustawy – mogłoby zostać wszczęte postępowanie w przedmiocie przymusowego wykonania decyzji.
Należy także wskazać, że choć zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu wywołuje skutki wysoce szkodliwe i trudne do odwrócenia, to jednak dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się (tak jak w niniejszej sprawie) na ewentualną możliwość likwidacji działalności w związku z potencjalną możliwością wszczęcia egzekucji bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami, przykładowo wskazującymi na sytuację majątkową podmiotu ubiegającego się o wstrzymanie wykonania decyzji. Bez możliwości porównania aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy nie jest bowiem możliwa ocena wpływu przeprowadzenia ewentualnej egzekucji administracyjnej na byt prowadzonej przez niego działalności. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności, we wniosku nie wykazano żadnych danych ani nie załączono dokumentów umożliwiających ocenę wspomnianego wpływu przymusowego wykonania decyzji na istnienie działalności stanowiącej źródło dochodu wspólników spółki cywilnej.
Stanowisko zaprezentowane przez Sąd potwierdza także powoływane przez wnioskodawcę orzeczenie o sygn. akt FZ 136/04, w którym Sąd II instancji postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji dopiero po załączeniu przez stronę oświadczeń o stanie majątkowym.
Podsumowując należy wskazać, że strona składająca wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna przekonać Sąd o tym, że wykonanie tego aktu lub czynności, bez wątpienia, zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania dla niej trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie ogólna argumentacja zawarta we wniosku nie doprowadziła Sądu do takiego przekonania.
Wobec powyższego Sąd, działając zgodnie z treścią art. 61 § 3 i 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.