Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 czerwca 2020 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję z dnia 26 marca 2020 r., znak: [...], orzekającą o odmowie przyznania W. S. pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na "zakup broni czarnoprochowej rozdzielnego ładowania", ew. "innych zabezpieczeń: ogrodzenia terenu, psów stróżujących wartowników".
W motywach rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że W. S. wystąpił wnioskiem z dnia 27 stycznia 2020 r. o pomoc. Organ I instancji rozpoznał ten wniosek w kontekście art. 41, art. 39 i art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uznając, że zarówno dochody strony jak i przeznaczenie zasiłku, które nie mieści się w celach pomocy, nie uprawniają organu do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Z dokonanych ustaleń wynikało, że kwota jaką W. S. uzyskuje z tytułu renty przekracza kryterium dochodowe określone dla osób prowadzących samodzielne gospodarstwo domowe wynoszące 701 zł, uprawniające do pomocy w formie zasiłku celowego.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie określił zakres żądania W. S., który zarówno we wniosku jak i przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym oraz pismach w sprawie podnosił fakt nękania i poczucia zagrożenia własnego bezpieczeństwa, co skutkowało wystąpieniem o pomoc z przeznaczeniem na zakup broni. Znajdujące się w aktach pisma Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP potwierdzają, że strona odwołująca ubiega się o pozwolenie na posiadanie broni. Nie podejmując polemiki z subiektywną oceną W.S. odnośnie poczucia zagrożenia jakie mu towarzyszy Kolegium stwierdziło, ze zakup broni lub innych wskazanych przez niego zabezpieczeń, nie można pogodzić z zadaniami, jakie stoją przed organem pomocy, mającymi na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W konsekwencji, zgodnie ze stanowiskiem Kolegium, organ I instancji prawidłowo orzekł, że specjalny zasiłek celowy nie przysługuje stronie z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do tutejszego sądu złożył W. S., nie formułując w odniesieniu do niej konkretnych zarzutów.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Oceniając zaskarżoną decyzję w aspekcie jej legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1507) dalej jako u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: (1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi lub też (2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Konstrukcja art. 41 u.p.s. wskazuje, że organ działa w warunkach uznania administracyjnego, tj. ma obowiązek rozpatrzenia indywidualnego wniosku osoby ubiegającej się o pomoc z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności danej sprawy, samodzielnie oceniając czy zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek, będący przesłanką udzielenia jednej z form pomocy, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że niezdefiniowane ustawowo pojęcie: "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy pojmować jako sytuację wyjątkową. Użycie sformułowania "szczególnie" oznacza, że nie wystarczy ustalenie wystąpienia po stronie osoby ubiegającej się o pomoc – może nawet uzasadnionej – potrzeby udzielenia pomocy, ale muszą wystąpić nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przyznanie pomocy. Jej udzielenie musi być zatem dla osoby wnioskującej o taką pomoc czymś absolutnie niezbędnym i wyjątkowym w danej sytuacji, przy czym potrzeba ta winna być uzasadniona nie tylko z jej subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny. Przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby ubiegającej się o świadczenie pomocy społecznej ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych.
Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1363/19 i I OSK 2245/19, z 25 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1890/19).
W orzecznictwie także wielokrotnie podkreślano że zgodnie z zasadami pomocy społecznej organ przyznając świadczenie w ramach uznania administracyjnego, kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.).
Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zebrało materiał dowodowy, ustaliło istotne w sprawie okoliczności, a następnie dokonało ich oceny w aspekcie istnienia przesłanek warunkujących możliwość przyznania określonej pomocy.
W analizowanej sprawie wydanie decyzji zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym zmierzającym do przedstawienia aktualnej sytuacji życiowej skarżącego. Zarówno organ I jak i II instancji uczynił przedmiotem analizy stan majątkowy oraz jego sytuację rodzinną i osobistą. Ustalono, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i uzyskuje stały dochód z tytułu renty z ZUS. Ocena Kolegium, że dysponowanie dochodem w wysokości 1593,15 zł w powiazaniu z obciążeniami w kwocie 234,15 zł nie przemawiają za przyznaniem specjalnego zasiłku celowego, zasługuje na akceptację. Tym bardziej, że skarżący nie podał żadnych okoliczności wskazujących na wyjątkowość sytuacji, w jakiej się znajduje.
Sąd podziela również stanowisko Kolegium, które w odniesieniu do treści żądania skarżącego uznało, że nie mieści się ono w zakresie pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Niezbędna potrzeba życiowa to taka potrzeba, bez której osoba nie może się obejść w warunkach codziennego funkcjonowania, chodzi zatem o podstawowe, elementarne potrzeby egzystencjalnej natury, a nie o każdą, która wpłynie na ogólny dobrostan (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 kwietnia 2019 sygn akt IV SA/Wr 533/18). Trudno zatem uznać przeznaczenia zasiłku na zakup broni (czy też ewentualnych innych zabezpieczeń), nawet wówczas, gdy skarżący czuje się zagrożony, jako niezbędną potrzebę bytową, którą organ powinien wesprzeć bądź zaspokoić.
Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podziela prezentowane w sprawie stanowisko organu, że skarżącemu nie przysługuje specjalny zasiłek celowy. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).