Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r. znak: [...] orzekającą o skierowaniu na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami S. K. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii: A, B1, B, B+E, C, C+E, D i D+E.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji był wyrok Sądu Rejonowego w Zamościu II Wydział Karny z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II K 318/18, którym S. K. został uznany winnym czynu polegającego na tym, że w dniu [...] 2017 r. w miejscowości W. pow. K. prowadził samochód marki Toyota Auris o nr rej. [...] w ruchu lądowym znajdując się w stanie nietrzeźwości. Powyższym wyrokiem Sąd orzekł wobec skarżącego m.in. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 14 marca 2019 r.
Kolegium powołało się na art. 182 § 1 i § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 676 ze zm.) zwanej dalej "k.k.w.", art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) zwanej dalej "u.k.p." oraz wyjaśniło, że starosta ma obowiązek skierować na badania lekarskie kierowcę skazanego za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący w dniu [...] 2017 r. prowadził samochód, znajdując się w stanie nietrzeźwości. W konsekwencji, mając na uwadze treść ww. wyroku, organ pierwszej instancji zasadnie skierował skarżącego na badania lekarskie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że skarżący nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił, że złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Zamościu. W aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających, że strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania karnego.
W skardze na powyższą decyzję Kolegium wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S. K. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 99 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p. polegające na błędnym ich zastosowaniu poprzez przyjęcie, że skierowanie skarżącego na badanie lekarskie i badanie psychologiczne jest zasadne na skutek wydania wobec niego wyroku skazującego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., podczas gdy wobec tego samego zdarzenia toczy się sprawa przed Sądem Rejonowym w Zamościu II Wydziałem Karnym pod sygn. akt II W 662/18, gdzie skarżący ma status obwinionego o wykroczenie z art. 86 § 2 k.w. w zw. z art 23 ust. 1 pkt 1 “PRD" (Prawa o ruchu drogowym), a sprawa ta nie zakończyła się wydaniem prawomocnego wyroku na chwilę formułowania odwołania.
Ponadto postępowanie karne toczące się przed Sądem Rejonowym w Zamościu pod sygn. akt II K 318/18 objęte zostało wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 b § 1 k.p.k, art. 542 § 3 k.p.k w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k, co uzasadnia przyjęcie, że zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. w niniejszym stanie faktycznym jest przedwczesne i niezasadne.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." – wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, kierując się powyższymi przepisami prawa, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości.
Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem skierowanym do organu o wydaniu przez Sąd Rejonowy w Zamościu wyroku z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II K 318/18, w którym uznano, że skarżący dopuścił się popełnienia czynu z art. 178a § 1 Kodeksu karnego (w skrócie "k.k.") i którym orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 14 marca 2019 r. Sąd karny przesłał powyższy wyrok organowi administracji na podstawie art. 182 § 1 zd. 1 Kodeksu karnego wykonawczego (dalej jako "k.k.w."). Przepis ten stanowi, że w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji okazał się być Starosta ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.), dalej jako "u.k.p.", starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkohol (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.d.p.).
W świetle powołanych regulacji nie ulega wątpliwości, zdaniem Sądu, że ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów administracji kwestii skierowania danej osoby na badania lekarskie wobec dopuszczenia się przez nią kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę kategorycznych stwierdzeń: w treści art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami - "podlega kierujący", a w treści art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy - "wydaje decyzję administracyjną".
Okoliczność dopuszczenia się przez skarżącego kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości w niniejszym przypadku wynika z wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu. Nie zostało wykazane w toku postępowania administracyjnego, jak również w toku postępowania sądowoadministracyjnego, aby wyrok ten został prawnie skutecznie podważony. Skarżący wskazywał, że złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. wyroku karnego, niemniej jednak w żaden sposób to twierdzenie nie zostało udowodnione ani nawet uprawdopodobnione.
Bezspornie zatem istnienie w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II K 318/18, uznającego skarżącego za winnego popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w dniu [...] 2017 r., było konieczną i wystarczającą przesłanką wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Toczące się przed Sądem Rejonowym w Zamościu postępowanie o wykroczenie, na które powołuje się w skardze strona (sygn. akt II W 662/18), mające dotyczyć tego samego stanu faktycznego, jaki legł u podstaw wydania ww. wyroku karnego w sprawie sygn. akt II K 318/18, nie miało wpływu na zasadność wszczęcia i wynik obecnie kontrolowanego postępowania administracyjnego, skoro nie doprowadziło do wzruszenia – pozbawienia przymiotu prawomocności - wyroku karnego z dnia 6 marca 2019 r.
Ubocznie tylko podnieść należy, że ani stan zdrowia i wynikająca z tego potrzeba korzystania z samochodu, ani też sytuacja osobista i majątkowa skarżącego nie mogły mieć żadnego znaczenia dla wyniku tej sprawy, skoro przepisy prawa stanowią o bezwzględnym obowiązku starosty (prezydenta miasta) do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie, nie uzależniając realizacji tego obowiązku od wskazywanych w skardze okoliczności.
Ponadto wyjaśnić należy, że przesłany do organu pierwszej instancji odpis prawomocnego wyroku stanowił wystarczający dowód potwierdzający okoliczność kierowania przez skarżącego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (chodzi o przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, regulujące działanie centralnej ewidencji kierowców), w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się (art. 14 ust. 1).
Jednocześnie ww. ustawa zmieniająca w art. 14 ust. 2 uzależniła możliwość rozpoczęcia stosowania przepisów w nowym brzmieniu od dokonania przez ministra właściwego do spraw informatyzacji ogłoszenia "terminu wdrożenia rozwiązań technicznych" umożliwiających działanie nowego systemu centralnej ewidencji kierowców na zasadach określonych w art. art. 100aa-100aq ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.). Stosownie do tego ostatniego przepisu: "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust.
1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Zatem podstawą do wydania decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. był nadal odpis wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 k.k.w., ponieważ do momentu wydania zaskarżonej decyzji powyższy komunikat nie został ogłoszony. Należy uznać, że art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie znajdował zastosowania na datę orzekania przez organy administracji, a zamiast niego zastosowanie ma w dalszym ciągu art. 135a ustawy o kierujących pojazdami, który w sprawie został zastosowany (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2020 r., II SA/Ke 811/19, lex nr 3071729, czy wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 listopada 2020 r., II SA/Rz 600/20, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli bowiem Centralna Ewidencja Kierowców nie działa na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy - Prawo o ruchu drogowym, to nie jest możliwe żądanie automatycznego przekazania informacji i danych w niej zgromadzonych organom orzekającym na podstawie art. 99 ust. 1 u.k.p. dowodem popełnienia przez kierowcę czynu polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu, jest wyrok sądu powszechnego. Wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 256, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ratio legis ustawy o kierujących pojazdami oraz zasady demokratycznego państwa prawnego nie mogą dopuścić do sytuacji, w której organ dysponując odpisem prawomocnego wyroku sądu powszechnego winien odstąpić od wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie i to nawet wtedy, gdy treść tego wyroku nie została wprowadzona do centralnej ewidencji kierowców, a sam organ informację o dopuszczeniu się przez kierowcę czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego po użyciu alkoholu uzyskał nie z systemu teleinformatycznego a z doręczonego w formie papierowej odpisu wyroku sądu. Dane w centralnej ewidencji kierowców są bowiem informacją wtórną względem wyroku sądu powszechnego (zob. cyt. wyrok WSA w Krakowie, II SA/Kr 811/19).
Z tych powodów, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.