Uzasadnienie
R.P. reprezentujący Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "..." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia [...] o odmowie wyłączenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. W uzasadnieniu domagał się jego uchylenia jako niezgodnego z prawem i budzącego głebokie niezadowolenie z jego treści.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że dniu 20 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "..." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 z dnia 15 maja 2013 r. Wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania pismem z dnia [...]. Na w/w pismo R.P. wniósł zażalenie. W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zażalenia na pismo z dnia [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku spółki "..." złożonego w sprawie przyznania płatności.
W dniu 17 marca 2014 r. strona wniosła do Prezesa ARiMR zażalenie na powyższe postanowienie, w zażaleniu tym wniosła również o "wyłączenie Organu I i II instancji z uwagi na zachodzące wątpliwości, co do bezstronności tych organów". Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Prezes ARiMR uchylił w całości postanowienie z dnia [...], a następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] odmówił wyłączenia organu II instancji od udziału w postępowaniu wszczętym wnioskiem R.P., reprezentującego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "..." Sp. z o.o. z siedziba w[...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania płatności.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR rozpoznając wniosek o wyłączenie organu I instancji stwierdził, że nie zachodzą okoliczności, które powodować mogą brak bezstronności Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w postępowaniu, w którym stroną jest Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "..." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i postanowieniem z dnia [...] odmówił wyłączenia Kierownika Biura Powiatowego od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.
W ocenie organu zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wpadkowym od postępowania w sprawie płatności i nie można go zaliczyć do aktów kończących postępowanie lub rozstrzygających je co do istoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż została wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych.
Właściwość sądów administracyjnych została określona w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że sąd administracyjny jest właściwy w sprawach skarg jedynie na trzy rodzaje postanowień:
- 1) zaskarżalne (na które służy zażalenie),
- 2) kończące postępowanie,
- 3) rozstrzygające sprawę co do istoty.
Podnieść należy, że zaskarżone postanowienie nie jest żadnym z wyżej wymienionych. Wyłączenie organu lub odmowa jego wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym następuje w formie postanowienia. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie. W myśl bowiem art. 141 § 1 kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku postanowienia o wyłączeniu lub odmowie wyłączenia organu kpa nie przewiduje zażalenia, a w konsekwencji niedopuszczalne jest także wniesienie skargi do sądu. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może podnieść swoje zarzuty w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Postanowienie o odmowie wyłączenia organu nie jest również postanowieniem kończącym postępowanie, ani postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Trafnie zatem organ w zaskarżonym postanowieniu pouczył skarżącego, że na to postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Ponadto także przepisy ustaw szczególnych nie przewidują sądowej kontroli postanowień w przedmiocie wyłączenia organu od udziału w postępowaniu. Strona może natomiast kwestionować takie postanowienie w ramach wniesienia środków odwoławczych od wydanej decyzji, a następnie na etapie zaskarżenia ostatecznej decyzji do sądu administracyjnego.
Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.