Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Ostrowieckiego przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. z 28 grudnia 2012 r. ustalającej ww. opłatę za pobyt dziecka M. S. w rodzinie zastępczej u E. M. w wysokości świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie w okresie od 28 kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 59 § 2 kpa stwierdziło uchybienie przez A.S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 28 grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. z 24 kwietnia 2012 r. zmienionego postanowieniem tego Sądu z 27 września 2012 r., powierzono E. M. tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej dla małoletniej M. J. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy. Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków.
Powołana powyżej decyzja organu I instancji z 28 grudnia 2012 r. została doręczona skarżącej w trybie art. 44 kpa w dniu 4 lutego 2014 r. Kolegium podniosło, że termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie z dniem 18 lutego 2014 r.
W dniu 17 czerwca 2015 r. skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji bez wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak też nie uzasadniła zwłoki z wniesieniem odwołania.
Zdaniem Kolegium w tej sytuacji odwołanie nie może być rozpatrzone i zasadnym było wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A. S. wskazała, że jeżeli jest potrzeba przywrócenia terminu, to o to prosi. Zarzuciła, że wyrządzono krzywdę jej rodzinie poprzez bezprawne odebranie córki z domu rodzinnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 kpa, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Wskazać należy, że odwołanie jest instytucją procesową umożliwiającą uprawnionym podmiotom zaskarżenie decyzji administracyjnej. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, rozpoczynającego bieg od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 kpa). Organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "organ odwoławczy stwierdza", oznacza obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa (por. wyroki NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 496/11, z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2079/10, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1743/10, wszystkie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Jak wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji z 28 grudnia 2012 r. została wysłana na adres skarżącej w dniu 15 stycznia 2013 r. i z uwagi na nieobecność adresata, dwukrotnie awizowana w dniach 18 stycznia i 24 stycznia 2013 r. po czym, z powodu niepodjęcia jej w terminie, zwrócona do nadawcy 4 lutego 2013 r.
Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu uznał, że spełnione zostały warunki doręczenia zastępczego określone w art. 44 kpa, zgodnie z którym:
§ 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
- 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
- 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4.Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zostały spełnione wszystkie powyższe warunki pozwalające na uznanie za prawidłowe (skuteczne) doręczenie zastępcze decyzji z 28 grudnia 2012 r. dokonane w trybie art. 44 kpa.
Przesyłka była bowiem przechowywana przez operatora pocztowego, o jakim mowa w art. 44 § 1 pkt 1 kpa przez okres 14 dni oraz pozostawiono dwa zawiadomienia, o jakich mowa w § 2 i 3 tego przepisu (adnotacje w tym przedmiocie znajdują się na kopercie zawierającej przesyłkę).
Zauważyć w tym miejscu należy, że prawidłowe zastosowanie ww. przepisów powoduje, że datą doręczenia przesyłki w trybie art. 44 § 4 kpa jest dzień 1 lutego 2013 r., a więc 14-dniowy termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 15 lutego 2013 r., a nie jak przyjęło Kolegium w dniu 18 lutego 2013 r., ale wobec tego, że skarżąca wniosła odwołanie w dniu 17 czerwca 2015 r., a więc ponad 2 lata po upływie ww. terminu, przyjęcie przez organ błędnej daty pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia.
Podzielić też należy stanowisko SKO, że z art. 58 kpa wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony.
W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Stąd też nie był on upoważniony do badania, dlaczego doszło do uchybienia terminu czy też wzywania skarżącej do złożenia wniosku o jego przywrócenie.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.