Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wojewoda uchylił decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] o odmowie wymeldowania z miejsca pobytu stałego D. W. z lokalu położonego w miejscowości K. 5 i orzekł o wymeldowaniu tej osoby spod w/w adresu. W podstawie prawnej powołano art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 21.06.2010r. W. W. wniósł o wymeldowanie z opisanego powyżej lokalu swojej byłej żony D. W., wskazując w uzasadnieniu, że osoba ta nie przebywa w miejscu pobytu stałego od 26.12.2005r., kiedy to wyjechała do Anglii. Podczas przesłuchania w dniu 21.07.2010r. wnioskodawca dodał, że D. W. opuściła mieszkanie dobrowolnie, zabierając ze sobą rzeczy codziennego użytku i od tego czasu pojawia się tam jedynie na kilka dni w roku podczas odwiedzin. Między stronami nie toczy się żadna sprawa o naruszenie posiadania mieszkania.
W piśmie z dnia 30.07.2010r. D. W. wyjaśniła, że z powodu ciężkiej sytuacji materialnej rodziny zmuszona była do wyjazdu za granicę w celach zarobkowych, a jej pobyt za granicą jest tymczasowy. Natomiast z uwagi na utrudnianie jej przez męża spotkań z dziećmi, podczas przyjazdów do Polski jest zmuszona do przebywania u krewnych.
W dniu 20.08.2010r. H. S. – pełnomocnik D. W. zeznała, że osoba ta często przyjeżdża do domu w K. 5 – była tam w kwietniu 2010r. na testach szkolnych córki J., w lutym 2010r. oraz w maju 2010r. Podczas pobytu w miejscu zameldowania strona sprzątała oraz wykonywała codzienne obowiązki – pranie firanek, mycie okien itp. W czerwcu 2010r. D. W. przyjechała po córki, które chciała zabrać – zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego– na dwa tygodnie do Anglii. Doszło wtedy do interwencji policji, gdyż W. W. nie chciał dopuścić do wyjazdu dzieci. Jednocześnie H. S. zeznała, że jej siostra przebywa za granicą, aby utrzymać rodzinę i zamierza powrócić do K., natomiast podczas pobytu w maju i czerwcu 2010r. została pobita i wyrzucona z domu przez byłego męża.
Organ I instancji, odmawiając wymeldowania D. W. z miejsca pobytu stałego, wskazał, że wymeldowanie powinno być następstwem definitywnego zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną. Natomiast – jak wynika z zabranego materiału dowodowego – opuszczenie przez D. W. domu w K. 5 nie nosi cech dobrowolności i trwałości. Wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, które uzasadniałoby wymeldowanie. Organ wyraził przy tym pogląd, że zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, nałożonego art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ma żadnego wpływu na ustalenie przesłanek niezbędnych do dokonania wymeldowania z pobytu stałego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. W..
Organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję, wskazał że "ześrodkowanie najważniejszych spraw życiowych D. W. nie przypada na miejsce, w którym jest zameldowana na pobyt stały". Wynika to z faktu, że od grudnia 2005r. D. Winiarczyk przebywa w Wielkiej Brytanii, gdzie pracuje, wynajmuje mieszkanie oraz płaci ubezpieczenie. W związku z tym orzeczono o wymeldowaniu tej osoby z domu położonego w miejscowości K.
5. Organ wskazał, że jakkolwiek strona odwiedza córki, przekazuje środki finansowe na ich utrzymanie i zabiera je na wakacje, to przedmiotowe okoliczności świadczą jedynie o wywiązywaniu się przez nią z obowiązków rodzicielskich. Natomiast ewidencja ludności służy wyłącznie potwierdzeniu zaistniałego stanu faktycznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. W. zarzuciła decyzji organu II instancji:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające w szczególności na błędnej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – poprzez brak uwzględnienia częstych przyjazdów skarżącej do kraju, zamieszkiwania wówczas we wspólnym domu oraz uniemożliwianie przez W. W. przebywanie skarżącej w tym domu;
- 2. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegający na błędnym przyjęciu, że zaistniały podstawy do wymeldowania D. W. z pobytu stałego.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – które niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, stanowiącego podstawę materialnoprawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.02.2006r., sygn. akt: II OSK 561/05, LEX nr 194344). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22.04.2008r., sygn. akt: III SA/Łd 643/07, LEX nr 488539). Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy.
Z akt administracyjnych wynika, że D. W. opuściła dom rodzinny w miejscowości K. 5 w grudniu 2005r., kiedy to wyjechała do pracy zarobkowej w Anglii. Jednocześnie przeprowadzone postępowanie dowodowe przemawia za uznaniem, że opuszczenie przez D. W. miejsca, w którym pozostaje zameldowana na pobyt stały, nie miało charakteru trwałego. Wskazuje na to całokształt okoliczności rozpoznawanej sprawy. Jak wynika bowiem z wyjaśnień strony, zawartych w piśmie z dnia 30.07.2010r. jej wyjazd za granicę ma charakter czasowy i spowodowany jest ciężką sytuacją materialną. Podjęcie zatrudnienia w Anglii pozwala D. W. na pomoc rodzinie znajdującej się w kraju ojczystym. W miejscowości K. 5 pozostały bowiem jej dwie małoletnie córki, na utrzymanie których przesyła środki finansowe i które odwiedza podczas kilkukrotnych przyjazdów w czasie roku (przykładowo w lutym, maju oraz w kwietniu 2010r.). Okoliczności te zostały w całości potwierdzone przez H. S.. Również W. W. przyznał, że jego była żona pojawia się w rodzinnym domu podczas odwiedzin kilka razy w roku.
W świetle powyższego brak podstaw by przyjąć, że D. W. zerwała wszelkie związki z dotychczasowym miejscem zamieszkania i "opuściła" je w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy. Samo opuszczenie danej nieruchomości w związku z czasowym wyjazdem z kraju w celu zarobkowym nie uprawnia – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego – do wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu w kraju (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.06.2008r., sygn. akt: IV SA/Wa 601/08, LEX nr 512288, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22.04.2008r., sygn. akt: III SA/Łd 643/07, LEX nr 488539).
Jednocześnie zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, nałożonego art. 15 ust. 3 ustawy, nie ma żadnego wpływu na ustalenie przesłanek wymeldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.12.2005r., sygn. akt: II OSK 302/05, LEX nr 190969). Należy również podkreślić, że wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego ustawodawca uznaje jedynie za przesłankę uzasadniającą obowiązek zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dlatego nawet długotrwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania i wyjazd za granicę w celach zarobkowych nie stanowi przeszkody do utrzymania dotychczasowego zameldowania stałego.
W konsekwencji nie sposób podzielić stanowiska Wojewody o konieczności wymeldowania D. W. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości K.
- 5. Należy natomiast uznać zasadność argumentacji i rozstrzygnięcia organu I instancji, które zostało przez organ odwoławczy uchylone z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.
Punkt III wyroku Sąd wydał na podstawie art. 200, art. 205 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).